Öd daşı xəstəliyi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Caduceus.svg
Öd daşı xəstəliyi
lat. Cholecystolithiasis
Gallensteine 2006 03 28.JPG
Öd kisəsindən çıxarılmış öd daşları.
XBT-10 K80.80.
XBT-9 574574
OMIM 600803
DiseasesDB 2533
MedlinePlus 000273
eMedicine emerg/97 
MeSH D042882

Öd daşı xəstəliyi (lat. Cholecystolithiasisyunan. χολή lat. chole “öd” və yunan. λίθος lat. líthos “daş”) bütün dünyada və eyni zamanda Azərbaycanda çox geniş yayılmışdır. Demək olar ki, bir çox adamlarda öd daşlarının əmələ gəlməsi və xəstəliyin inkişafı üçün şərait vardır. Öd öz-özlüyündə litogen (daş əmələ gətirmə) xüsusiyyətə malikdir. Ödün bu xüsusiyyəti və bir sıra şərait yaradan faktorlar (öd yollarının daralması, iltihabi dəyişikliklər, xəstələrin qidalanma xüsusiyyətləri və s.) ödün kristallizasiya ocağını yaradır, bu isə sonradan daşların əmələ gəlməsi ilə nəticələnir.

Öd kristalları bütün öd yollarında əmələ gələ bilər (qaraciyər daxili öd yolları, ümumi öd axarı və s.). [1]

Yaranma səbəbləri[redaktə]

Xolesterin, qara və qəhvəyi öd daşlarının yaranma səbəbləri fərqlidir.

Xolesterin daşları[redaktə]

  • Şişmanlıq - əsas risk amilidir və qaraciyərdə xolesterinin artıq dərəcədə hasil olunmasıyla bağdaşdır.
  • Hamiləlik. Xoresterin daşları çox hamiləlik keçirmiş qadınlarda daha sıx rast gəlinir. Əsas təkanverici amilin hamiləlik zamanı yüksək progesteronun olması düşünülür. Progesteron öd kisənin yığılmasını azaldır, ödün kisədə uzunsürən ləngiməsi və qatılaşmasına gətirib çıxarır.
  • Ödün durğunluğu
  • Dərmanlar - estrogenlər, fibratlar, somatostatin analoqları
  • İrsi meyillilik

Qara və qəhvəyi piqmentli öd daşları[redaktə]

Qara öd daşları aşırı dərəcədə hemolizlə (qırmızı qan hüceyrələrinin parçalanması) ilə müşahidə olunan xəstəliklərdə rast gəlinir: oraq hüceyrəli anemiya, irsi sferositoz, beta-talassemiya.

Həmçinin bax[redaktə]

Mənbə[redaktə]

  1. eMedicine. Douglas M Heuman. Cholelithiasis.