Özbək dili

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Stop bad orthography.svg
Bu səhifədə iş davam etməkdədir.

Müdaxilə etməyə tələsməyin!
  • Əgər məqalə yarımçıq qalmışsa, məqaləni başlayan istifadəçi ilə əlaqə yaradıb məqalənin vəziyyətini onunla müzakirə edə bilərsiniz.
  • Səhifənin tarixçəsində məqalə üzərində işləmiş istifadəçilərin siyahısını görə bilərsiniz.
Bu şablon 7 gündən çox redaktə edilməyən məqalələrdən silinə bilər.
Özbək dili
Orijinal adı: Oʻzbek tili, Ўзбек тили (/ozbek/)
Ölkələr: Özbəkistan
Qırğızıstan
Əfqanıstan
Qazaxıstan
Türkmənistan
Tacikistan1 020 820 (2010)[1]
Rusiya273 451 (2010)[2]
Türkiyə
Çin və s.
Rəsmi status: Özbəkistan, Əfqanıstan (regional)
Tənzimləyən təşkilat: Əlişir Nəvai adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutu
Danışanların ümumi sayı: ≈ 30 000 000
Reytinq: 50
Təsnifatı
Kateqoriya: Avrasiya dilləri
Altay dilləri
Türk dilləri
Qarluq dilləri
Qarluq-Xorəzm dilləri
Qıpçaq dilləri
Noqay dilləri
Oğuz dilləri
Yazı: latın əlifbası, kiril əlifbası, ərəb əlifbası (özbək yazısı)
Dil kodları
ISO 639-1: uz
ISO 639-2: uzb
ISO 639-3: uzb, uzn, uzs
Bax: Layihə:Dilçilik

Özbək dili (özbəkcə: Oʻzbek tili, Oʻzbekcha və ya Oʻzbek turkchasi) — özbəklərin dili.[3] Özbəkistannın dövlət dili, türk dillərinin cənubi–şərq və ya karluq qrupuna daxildir.[3] Bu dildə danışanlar əsasən Özbəkistanda, qismən Əfqanıstanda, Tacikistanda, Qırğızıstanda, Rusiyada, QazaxıstandaTürkmənistanda da yaşayırlar. Müxtəlif dialektləri vardır.

Özbək dilinin təşəkkülündə qıpçaq, oğuz, karluq və uyğur tayfa birliklərinin dialektləri iştirak etmişdir.


  • Özbək dilinin kiril qrafikalı əlifbası :
А а Б б В в Г г Д д Е е Ё ё Ж ж
З з И и Й й К к Л л М м Н н О о
П п Р р С с Т т У у Ф ф Х х Ц ц
Ч ч Ш ш Ъ ъ Ь ь Э э Ю ю Я я Ў ў
Қ қ Ғ ғ Ҳ ҳ


  • Özbək dilinin latın qrafikalı əlifbası :
А а B b V v G g D d Е е Yo yo J j
Z z I i Y y K k L l М m N n О о
P p R r S s Т t U u F f X x Ts ts
Ch ch Sh sh ʼ E e Yu yu Ya ya Oʻ oʻ
Q q Gʻ gʻ H h

Mənbə[redaktə]

  • ASE, VII cild, Bakı, 1983, səh. 403

İstinadlar[redaktə]

  1. 21-30 sentyabr 2010-cu il siyahıyaalınmasına əsasən Tacikistanda etnik özbəklərin sayı 1054726 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər isə 1020820 nəfər (özbəklər 926344 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 903211 nəfər, laqaylar 65555 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 60392 nəfər, qonqratlar 38078 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 37831 nəfər, durmənlər 7608 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 7565 nəfər, qataqanlar 7601 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 7552 nəfər, barlaslar 5271 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 0 nəfər, yüzlər 3798 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 3798 nəfər, minqlər 268 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 268 nəfər, kesamirlər 156 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 156 nəfər, semizlər 47 nəfər – onlardan öz millətinin dilini ana dili hesab edənlər 47 nəfər) olmuşdur. İstinad olaraq bax: Барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 2010. Ҳайати миллӣ, донистани забонҳо ва шаҳрвандии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҷилди III. Ҳайати таҳририя: Муҳаммадиева Б.З. – Раиси ҳайати таҳририя, Шокиров Ш.Ш., Асоев А.Р., Норов К.Д., Бойматов К.Ф., Гукасова Т.П., Абдуллоев М.А., Жданова Л.В. Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2012, саҳ. 12-16
  2. Портал "Всероссийская перепись населения 2010 года" - Окончательные итоги Всероссийской переписи населения 2010 года :Население Российской Федерации по владению языками
  3. 3,0 3,1 ASE, VII cild, Bakı, 1983, səh. 403

Xarici keçidlər[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]