Özbəklər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Özbəklər
özb. Oʻzbeklar
Uzbeks2.JPG
Əl-Xarəzmi, Əbunəsr Fərabi, Əl-Biruni, İbn Sina, Mahmud Qəznəli, Cəlaləddin Mənguberdi, Əmir Teymur, Uluqbəy, Əlişir Nəvai, Məhəmməd Şeybani, Əkbər şah, Sultan Babur, İslam Kərimov, Əlişir Usmanov, Sylvia Nasar, Rüstəm Qasımcanov, Salican Şaripov, Ravşan İrmatov, Şahzoda, Iroda Tulyaqanova
Ümumi sayı
30 000 000
Yaşadığı ərazilər
Flag of Uzbekistan.svg Özbəkistan 24 506 000 (2013)[1]
Flag of Afghanistan.svg Əfqanıstan 2 738 000 (2012)[2]
Flag of Tajikistan.svg Tacikistan 926 344 (2010)[3]
Flag of Kyrgyzstan.svg Qırğızıstan 796 291 (2012)[4]
Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan 493 783 (2012)[5]
Flag of Turkmenistan.svg Türkmənistan 407 109 (1995)[6][7]
Flag of Russia.svg Rusiya 289 862 (2010)[8]
Flag of Ukraine.svg Ukrayna 12 353 (2001)[9]
Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR 10 569 (2010)[10]
Flag of Mongolia.svg Monqolustan 260 (2010)[11]
Dili

Özbək dili

Dini

İslam

Qohum xalqlar

Türkdilli xalqlar

Özbəklər – Türk xalqlarından biri. Özbəklər Özbəkistanda əhalinin 80%-dən çoxunu təşkil edir[12][13][14] , həmçinin kompakt halda Əfqanıstanda , Tacikistanda , Qazağıstanda , Qırğızıstanda , Türkmənistanda və Pakistanın Kəraçi şəhərində , dağınıq halda isə dünyanın bir çox ölkəsində yaşayırlar .

Adın mənşəyi[redaktə]

Man Ozbekman ozumgə bekman – mən Özbəyəm özümə bəyəm. Yəni mən müstəqiləm deməkdir.

Məskunlaşma arealı[redaktə]

Əfqanıstan[redaktə]

Özbəklər Əfaqanıstanda Puştunlardan, Taciklərdən və Həzaralardan sonra ölkə əhalisinin 4-cü ən böyük etnik qrupudurlar. Əksər təxminlərə əsasən onlar ölkə əhalisinin 9%-ini təşkil edirlər.

Özbəklərin Əfqanıstanda məskunlaşdıqları vilayətlər :

Afghanistan provinces russian.png

Tacikistan[redaktə]

2000-ci ildə Tacikistanda aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən özbəklər ölkə əhalisinin 15.3%-ni təşkil edirlər. Özbəklər Soğd vilayətinin əhalisinin 19.1%-ni, Xatlon vilayətinin əhalisinin 15.6%-ni təşkil edirlər.

Tajikistan ethnic 92.jpg

Məşhur özbəklər[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Özbəkistan Dövlətinin Statistika Komitəsinin rəsmi məlumatlarına əsasən Özbəkistan əhalisnin 81,7%-ni özbəklər təşkil edir və 1 yanvar 2013-cü il tarixinə Özbəkistan əhalisnin sayı 29.994.600 nəfərdir. Bu məlumatlara nəzərə alınaraq Özbəkistanda təxminən 24 milyon 506 min nəfər özbəyin yaşadığı ehtimal edilir.
  2. CİA – The World Factbook: Afghanistan—Population: 30.419.928 (July 2012 est.), Ethnic groups: Pashtun 42%, Tajik 27%, Hazara 9%, Uzbek 9%, Aimak 4%, Turkmen 3%, Baloch 2%, other 4%.
  3. Сайти расмии Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон: Ҷилди 3. Ҳайати миллӣ ва донистани забонҳо, шаҳрвандии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон
  4. Национальный статистический комитет Кыргызской Республики: 5.01.00.03 Национальный состав населения
  5. Агентство Республики Казахстан по статистике: Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на 1 января 2012 года
  6. Asgabat.net-городской социально-информационный портал :Итоги всеобщей переписи населения Туркменистана по национальному составу в 1995 году.
  7. Population census of Turkmenistan 1995, Vol. 1, State Statistical Committee of Turkmenistan, Ashgabat, 1996
  8. Портал "Всероссийская перепись населения 2010 года" - Окончательные итоги Всероссийской переписи населения 2010 года: Национальный состав населения Российской Федерации
  9. Population statistics of Eastern Europe: Ethnic composition of Ukraine 2001
  10. 中华人民共和国国家统计局: 2-1 全国各民族分年龄、性别的人口
  11. Монгол Улсын хүн ам, орон сууцны 2010 оны тооллого :Хүн ам, орон сууцны 2010 оны толлого тооллогын үр дүн
  12. Özbəkistan Dövlət Hakimiyyəti Portalı
  13. CİA – The World Factbook : Uzbekistan
  14. healthexpo.org : Uzbek 80%, Russian 5.5%, Tajik 5%, Kazakh 3%, Karakalpak 2.5%, Tatar 1.5%, other 2.5% (1996)
  15. [1]
  16. [2]
  17. [3]
  18. [4]
  19. [5]
  20. [6]
  21. [7]
  22. [8]
  23. [9]