Özbəklər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Özbəklər
Uzbek in Hojent 1900.jpg
Ümumi sayı
30,000,000
Yaşadığı ərazilər
Özbəkistan bayrağı Özbəkistan:22.876.000 (2010)[1]

Əfqanıstan bayrağı Əfqanıstan:2.159.400 (2009)[2][3]
Tacikistan bayrağı Tacikistan:936.700 (2000)[4]
Qırğızısıtan bayrağı Qırğızıstan:766.691 (2009)[5][6]
Qazaxıstan bayrağı Qazaxıstan:457.200 (2009)[7]
Türkmənistan bayrağı Türkmənistan:408.3 (1995)[8]
Çin bayrağı Çin:12.370 (2000)[9]

Dili

Özbək dili

Dini

İslam

Qohum xalqlar

Türkdilli xalqlar

Özbəklər – Türk xalqlarından biri. Özbəklər Özbəkistanda əhalinin 80%-dən çoxunu təşkil edir[10][11][12] , həmçinin kompakt halda Əfqanıstanda , Tacikistanda , Qazağıstanda , Qırğızıstanda , Türkmənistanda və Pakistanın Kəraçi şəhərində , dağınıq halda isə dünyanın bir çox ölkəsində yaşayırlar .

Mündəricat

[redaktə] Adın mənşəyi

Man Ozbekman ozumgə bekman – mən Özbəyəm özümə bəyəm . Yəni mən müstəqiləm deməkdir .

[redaktə] Məskunlaşma arealı

[redaktə] Əfqanıstan

Özbəklər Əfaqanıstanda Puştunlardan , Taciklərdən və Həzaralardan sonra ölkə əhalisinin 4-cü ən böyük etnik qrupudurlar . Əksər təxminlərə əsasən onlar ölkə əhalisinin 9%-ini təşkil edirlər .

Özbəklərin Əfqanıstanda məskunlaşdıqları vilayətlər :

Afghanistan provinces russian.png

[redaktə] Tacikistan

2000-ci ildə Tacikistanda aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən Özbəklər ölkə əhalisinin 15.3%-ni təşkil edirlər . Özbəklər Soğd vilayətinin əhalisinin 19.1%-ni , Xatlon vilayətinin əhalisinin 15.6%-ni təşkil edirlər .

Tajikistan ethnic 92.jpg

[redaktə] Məşhur özbəklər

[redaktə] Xarici keçidlər

[redaktə] Qaynaq

  1. Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике : Сведения о Республике Узбекистан:...Узбекистан :граничит с пятью государствами: с Казахстаном, Туркменистаном, Таджикистаном, Кыргызстаном и Афганистаном на общем протяжении 6621 км;провозгласил свою государственную независимость 31 августа 1991 г.;в административно-территориальном отношении состоит из Республики Каракалпакстан, 12 областей и столичного города Ташкент;располагается на площади, равной 448,9 тыс. км2;более чем на 2/3 состоит из равнин и на 1/3 – из гор и предгорий ;на 01.01.2010г. составило более 28 миллионов человек ; имеет положительный прирост численности (1,7% в год);включает 48,5% сельских жителей и 51,5% горожан (к крупнейшим городам страны относятся Ташкент,Самарканд, Бухара, Наманган, Андижан, Фергана, Нукус, Коканд, Карши);полиэтнично (более 100 национальностей, имеющих равные гражданские права и возможности);на 81,7% состоит из нации, которая дала стране название. Узбекский народ, внесший достойный вклад в развитие цивилизации, издавна привержен родному очагу, принципам социальной справедливости ;Занимая 55-е место по территории и 39-е место по населению, Узбекистан находится ; по площади искусственно орошаемых земель – на 11 -м месте в мире;по экспорту хлопка-волокна – на втором, урана – третьем месте в мире; в числе мировых лидеров по обеспеченности запасами серебра, вольфрама и фосфоритов, калийной соли, редкоземельных металлов и других ценных минералов, в частности, по разведанным запасам золота на четвертом, урана – седьмом, молибдена – восьмом, по подтвержденным запасам меди – на 10-м, природного газа – 14-м месте в мире...
  2. CİA – The World Factbook : Afghanistan Özbəklər Əfqanıstan əhalisinin 9%-ni təşkil edirlər
  3. Islamic Republic of Afghanistan Central Statistics Organization 2009 – cu ildə Əfqanıstan əhalisi 23993500 nəfər olub
  4. [1] United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights
  5. www.stat.kg 5.01.00.03 Национальный состав населения Периодичность разработки показателей: годовая – через 4 месяца после отчетного периода.
  6. demoscope.ruQırğızıstanda əhalinin 2009 – cu il rəsmi siyahıya almasının ilkin nəticələrinə əsasən 5.362 milyon nəfər olan Qırğızıstan əhalisinin 14.3%-i özbəklərdir
  7. Qazağıstan Statistika Agentliyi : 2009 – cu il siyahıya almasının yekunları
  8. Population census of Turkmenistan 1995, Vol. 1, State Statistical Committee of Turkmenistan, Ashgabat, 1996
  9. www.china.org.cn : The Ozbek ethnic minority in China
  10. Özbəkistan Dövlət Hakimiyyəti Portalı
  11. CİA – The World Factbook : Uzbekistan
  12. healthexpo.org : Uzbek 80%, Russian 5.5%, Tajik 5%, Kazakh 3%, Karakalpak 2.5%, Tatar 1.5%, other 2.5% (1996)
  13. [2]
  14. [3]
  15. [4]
  16. [5]
  17. [6]
  18. [7]
  19. [8]
  20. [9]
  21. [10]
Alətlər sandığı
Adlar fəzası

Variantlar
Görünüş
Hərəkətlər
Bələdçi
Keyfiyyətli səhifələr
Xüsusi
Alətlər sandığı
Başqa dillərdə