Üçkilsə kafedralı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Üçkilsə kafedralı yaxud Eçmiədzin (Üç müəzzin) — Erməni Qriqorian Kilsəsinin baş kafedralı, tarixi memarlıq abidəsi. Kilsəsinin “Eçmiədzin” adı erməni dilinə "ēǰ miacinn" kimi tələffüz edilir və "yenidən doğulmuş yerə endi" kimi şərh edilir (əfsanəyə görə İsa Məsih göydən enərək Müqəddəs Qriqoriyə burada görünmüşdü)[1]. Azərbaycan dilində "Eçmiədzin" sözü “Üç müəzzin” deməkdir[2] (“müəzzin” ərəbcə "azan oxuyan" deməkdir).

Üçkilsə 1723-cü ilin xəritəsində

Matenadaranda saxlanılan orta əsr sənədlərində məbədin adı məhz “Üçkilsə” kimi xatırlanır. Erməni katalikosluğunun Üçkilsəyə köçürülməsi ilə erməni missionerləri buraya üz tutdular. Onların Cənubi Qafqazda nüfuzlarını artırmaq imkanı yaranmışdı. Tezliklə monastrın özü ermənilərin dini mərkəzinə çevrilmişdir.

Bu torpaqların XIX əsrin birinci yarısında Rusiyaya birləşdirilməsinədək Cənubi Qafqazda Üçkilsənin hüdudlarından kənarda çox cüzi erməni var idi... Türkmənçay müqaviləsi bağlanana qədər nəinki Qarabağ xanlığında, eləcə də Cənubi Qafqazda həqiqətən də ermənilərin sayı daha az idi. Göstərilən müqavilədən sonra ermənilər çar Rusiyasının himayəsi və yardımı ilə İranTürkiyədən bu ərazilərə köçürülmüşdür. Azərbaycan ərazilərinə İrandan 40 mindən artıq və Türkiyədən 90 min nəfər erməni köçürülmüş və bu da çar Rusiyasının işğalçılıq siyasətinin acı nəticəsi idi. Bu siyasət marksist-leninçi ideologiyanın hökm sürdüyü sovet dövləti zamanında da davam etdirilmişdi[3]

İstinadlar[redaktə]

  1. Fasmerin etimoloji lüğəti
  2. Kamandar Şərifli, filologiya elmləri doktoru. Qanlı illərin dəyərli abidəsi. Xalq Cəbhəsi.- 2015.- 8 yanvar.- S.14.
  3. Erməni vandalizmi (Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin Prezident kitabxanası)

Həmçinin bax[redaktə]

VikiAnbarda Üçkilsə kafedralı ilə əlaqəli mediafayllar var.

Qalereya[redaktə]