İncəsənət haqqında
| Bu səhifədə iş davam etməkdədir.
İstəsəniz, siz də kömək edə bilərsiniz:
|
|
|
|
|
İncəsənətHaqqında Əsas Anlayışlar
İncəsənət ictimai şüurun formalarından biridir. İncəsənət insanın ...mənəvi aləminin, onun həyata bədii-estetik münasibətinin ifadəsidir. Nəhayət, incəsənət-həyatın bədii əksidir. İncəsənətin müxtəlif növləri məlumdur: memarlıq, boyakarlıq, heykəltəraşlıq, musiqi, teatr, ədəbiyyat və s. Bunların arasında boyakarlıq, qrafika, heykəltəraşlıq və dekorativ-tətbiqi sənət təsviri sənətə aiddirlər.
Boyakarlıq
BOYAKARLIQ təsviri sənətin növlərindən biridir. Boyakarlıq əsərinin başlıca təsvir vasitələri rəsm və rənglərdən ibarətdir. Onu müxtəlif növlərə ayırmaq olar. Boyakarlığın ən qədim, ibtidai forması divar rəsmləridir. Onlar ibtidai dövrdə mağaralarda çəkilən heyvan və insan təsvirlərindən tutmuş ən müasir ictimai binaların monumental təsvirlərini əhatə edir. Qədim dövrlərdə dini tikililər – məbədləri, məscidləri və kilsələri bəzəyən təsvirlər dini ideyaların təbliğinə yönəlirdi. Müasir dövrdə elm, mədəniyyət ocaqları, ictimai mərkəzlər onların ideyalarını bədii şəkildə təbliğ edən təsvirlərlə bəzənir.
Divar rəsmlərinin çəkilməsi zamanı müxtəlif bədii-texniki materiallardan və üsullardan istifadə olunur. Bunlardan biri suvağı qurumamış divarda sulu boyalarla işlənən freska (İtalyanca – "nəm") texnikasıdır. Qədim Misir və Qədim İkiçayarası dövründə nəinki Asiya və Avropa, hətta Afrika və Qədim Amerikanın möhtəşəm memarlıq abidələri məhz freska texnikası ilə işlənmiş rəsmlərlə bəzənmişdir. Bununla yanaşı, mozaika adlanan başqa bir texnika da geniş yayılmışdı. O, qeyri-şəffaf xırda rəngli şüşə parçalarını divarın yaş suvağına düzməkdən ibarətdir. Freskadan fərqli olaraq mozaika yağışa, qara və başqa təbii maneələrə dözümlüdür. Qədim Roma villalarındakı hovuzların dibindən mizaika orta əsrlərdə saray və məbədlərin divarlarına köçür və yüksək sənət növləri arasında özünəməxsus yer tutur. Məsələn, Bakıdakı "Nizami" metrosunu "Xəmsə"nin müxtəlif səhnələrinin (rəssam Mikayıl Abdullayev) təsvirləri bəzəyir.
Boyakarlığın ən geniş yayılmış forması dəzgah boyakarlığıdır. Kətan və ağac üzərində yağlı boyalarla çəkilən belə əsərlər molbert adlanan xüsusi dəzgahda yaradılır. Monumental boyakarlıq əsərlərindən fərqli olaraq dəzgah rəssamlığı əsərləri sərbəstdir və istənilən yerdə asıla bilər.
Teatr-dekorativ boyakarlığı dedikdə biz səhnə tamaşalarının tərtibatı ilə əlaqədar müxtəlif əlbəsələri nəzərdə tuturuq. Bu növ boyakarlıq əsərində hadisənin cərəyan etdiyi mühit, yəni məişət və geyimlər və dövrün adət-ənənələri, hadisə yerinin mənzərəsi əks olunur.
İncəsənət əsərində mövzu hansısa bir həyat hadisəsinin mahiyyəti ilə sıx bağlıdır. Süjet mövzunu müəyyən konkret hadisəyə bağlayır və onu daha real və qabarıq şəkildə tamaşaçıya çatdırır.
Mövzu və süjet əsərin ideyası ilə sıx əlaqədə olur. İdeya boyakarlıq tablosunun əsasını təşkil edir. O, rəssamın dünyabaxışı, bədii-estetik meyarları, eləcə də hadisəyə münasibəti ilə sıx bağlıdır.
İncəsənət əsərləri müxtəlif janrlara bölünür. Bunların arasında tematik tablo mühüm yer tutur. Bu janrda mövzu əsasən dini rəvayətlərdən, yaxud tarixi hadisələrdən və eləcə də məişət səhnələrindən götürülür.
Tarixi janrda işləyən rəssamlar ya yunan və Qədim Şərq rəvayətlərini, ya dini mövzuları, ya da qədim və müasir tarixi hadisələri əks etdirirlər. Rəssam bəzən qəhrəmanını ümumiləşdirilmiş bir obraz şəklində verir və yaxud izdiham və böyük xalq kütlələri obrazı yaradır. Ardı var....