İnsanda qan dövranları

Qan dövranı — başlanğıcı və sonu ürəkdə olan qan damarları yoludur.

Böyük qan dövranı sol mədəcikdən başlayıb sağ ürək qulaqcığında qurtarır. Kiçik qan dövranı sağ mədəcikdən başlayıb sol ürək qulaqcığında qurtarır.

Böyük qan dövranı

Böyük qan dövranının başlanğıcı və sonu (qırmızı və göy oxlarla göstərilib). Göy venoz qanı, qırmızı isə arterial qanı göstərir

Qan orqanizmde oz hereketini boyuk ve kichik qan dovrani ile bawa chatdirir.Boyuk qan dovraninda urekden qovulan qan bedenin en ucqar hisselerine paylandiqdan sonra yeniden ureye qayidir.Boyuk qan dovrani ureyin soo medeciyinden en iri arteriya olan aorta vasitesile bawlayir.Aorta urekden chixdiqi yerde qovs emele getirir.Aorta oz gediwinde waxeler verir ki,bunlardan bir cutu urek ezelesini qanla techiz edir.Bunlara ureyin tac damarlari deyilir.Diger waxeler ise qani boyuna,bawa ve yuxari etraflara aparir.Dow ve qarin bowluqunda aortadan ayrilan arteriya waxeleri govdeni.dow ve qarin bowlugundaki orqanlari ve nehayet,awagi etraflari qanla techiz edir.Her bir uzvde arteriyalar tedricen daha kichik waxelere bolunerek,six kapilyar webekesini emele getirir.Bu kapilyarlardan qan kecherken ozundeki oksigeni ve qida maddelerini verir,ozu ise toxumalardan karbon qazi ve mubadilenin son mehsullarini alir.Kapilyar birlewib evvelce kichik,sonra getdikce iri venalar emele getirir.Bunlardan qan iki boyuk venaya toplanir.Yuxari bow vena bawdan,boyundan,yuxari etraflardan ve govdeden qani ureye dawiyir.Her iki bow vena ureyin sag qulaqcigina achilir.Sag qulaqciqdan venoz qan sag medeciye tokulur.Belelikle,qanin sol medecikdenhixib bedenin butun arteriyalari,kapilyarlari ve venalari ile sag qulaqciga qeder kechdiyi yola boyuk qan dovrani deyilir.