İohann Volfqanq Göte

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İohann Volfqanq Göte
alm. Johann Wolfgang von Goethe
Goethe (Stieler 1828).jpg
Doğum tarixi 28 avqust 1749(1749-08-28)
Doğum yeri Frankfurt-Mayn, Almaniya
Vəfatı 22 mart 1832 (82 yaşında)
Vəfat yeri Veymar

İohann Volfqanq fon Göte (alm. Johann Wolfgang von Goethe; 28 avqust 1749 - 22 mart 1832) — alman şair-dramaturqu, mütəfəkkir və naturalisti.

Həyatı[redaktə]

İohann Volfqanq Göte qədim alman ticarət şəhəri olan Frankfurt-Maynda, varlı bürger Yohann Kaspar Götenin (1710-1782) ailəsində dünyaya gəlib. Atası imperiya məsləhətçisi, keçmiş vəkil, anası şəhər zadəganının qızı olub. Göte evdə yaxşı təhsil alıb. 1765-ci ildə Leypsiq Universitetində təhsilini davam etdirib. 1770-ci ildə Strasburqda dissertasiya müdafiə edərək Hüquq elmləri doktoru elmi dərəcəsi alıb.

Yaratdığı iki hissədən ibarət ölməz "Faust" dram-poeması dünya ədəbiyyatının ən gözəl nümunələrindən biri sayılır. Götenin digər məşhur əsərlərinə çoxsaylı şeir-poemaları - "Vilhelm Meysterin təhsil illəri", "Gənc Verterin iztirabları" adlı məktub-romanı, "Seçmə oxşarlıq" adlı qismən avtobioqrafik romanlarını misal göstərmək olar.

Göte alman ədəbiyyatının və XVIII əsrin sonu - XIX əsrin əvvəllərində Almaniyada Veymar klassisizmi hərəkatının ən önəmli simalarından biri idi. Veymar hərəkatı o dövr Avropa və Almaniyada İntibah, Sentimentallıq, "Tufan və Həmlə" (Sturm und Drang) və Romantizm ədəbi-fəlsəfi cərəyanları ilə eyni dövrdə baş vermişdir.

FaustRənglərin Nəzəriyyəsi əsərlərində Göte bitkilərin morfologiyasına dair elmi fikirləri ilə Darvinə ciddi təsir göstərmişdir. Göte yaradıcılığı sonralar ümumilikdə Avropa musiqisi, dramaturgiyası, poeziya və fəlsəfəsinin əsas ilhamverici qüvvəsinə çevrilir.

Ölümü[redaktə]

İohann Volfqanq Göte 22 mart 1832-ci il (82 yaşında) infarkt (deyilənlərə görə) nəticəsində həyatını itirmişdir.


Höte Şərq mövzusundakı əsərlərində qəzəl formasından istifadə etmişdir.

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: یوهان ولفگانگ گؤته