Fars körfəzi
 |
Bu məqalə Fars körfəzin haqqındadır. körfəzin digər istifadələri üçün Körfəz (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın. |
| Fars körfəzi | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||
Fars körfəzi, İran körfəzi,[1][2][3] Ərəb körfəzi, Kəngər körfəzi[4][5] (fars. خليج فارس, Xəlic-e Fars, ərəb. الخليج العربي, əl-Xəlicül-Arabi[6], həmçinin, الخليج الفارسی, əl-Xəlic əl-farsi[7]) — İran və Ərəbistan yarımadası arasında körfəz. Hörmüz boğazı vasitəsilə Oman körfəzi, Ərəbistan dənizi və Hind okeanı ilə birləşir.
Körfəzin sahilində yerləşən ölkələr Oman, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı, Qatar, Bəhreyn, Küveyt, İraq və İrandır. Dəclə və Fərat çaylarının qovuşması nəticəsində yaranan Şəttül-Ərəb çayı Fars körfəzinə tökülür.
Hidroloji, hidrokimyəvi və digər xüsusiyyətlərinə görə Fars körfəzi dənizlərlə oxşardır.
Körfəzin sahəsi — 239 000 km², uzunluğu — 926 km, eni — 180—320 km, orta dərinliyi — 50 metrdən az, maksimal dərinliyi — 102 metrdir.
Mündəricat |
Mübahisəli adlandırma
Mənbələrdə körfəz müxtəlif cür adlandırılır. 1960-cı illərdən etibarən ərəb ölkələrində Ərəb körfəzi adlandırılmağa başlanmışdır ki, bu da beynəlxalq səviyyədə mübahisələrə səbəb olur.[8] Son dövrlərdə körfəzin "Fars körfəzi", yaxud "Ərəb körfəzi" adlandırılması bəzi ərəb ölkələri ilə İran rəsmiləri arasında ciddi mübahisə mövzusudur.[9] Digər yerli adlanadırma formaları da vardır ki, bunlar Türkiyədə Bəsrə körfəzi, Cənubi Azərbaycandakı milliyyətçi qruplar arasında Kəngər körfəzi adlandırılır.[10] Həmçinin müxtəlif mənbələrdə əvvələr türklər tərəfindən Kəngər körfəzi adlandırıldığı da qeyd olunur.[11] Cənubi Azərbaycan türkləri daha çox "Kəngər körfəzi" adından istifadə edirlər[12][13][14].
İstinadlar
- ↑ ASE, cild IV, məqalə: İran körfəzi
- ↑ Böyük İpək Yolu (dərs vəsaiti), Mais Əmrahov
- ↑ Coğrafiya tarixi (dərs vəsaiti)
- ↑ Urmiya: gözdən uzaq, könüldən iraq
- ↑ Nadir Şah Əfşar — Tərcümeyi-hal oçerki
- ↑ Arab League
- ↑ Official United Nations Document E/CN.15/2008/16 • E/CN.7/2008/12, Job number: V0850945
- ↑ Eilts, Hermann F. (Autumn 1980). "Security Considerations in the Persian Gulf". International Security. Vol. 5, No. 2. pp. 79–113.
- ↑ Lent.az "Körfəzin adı uğrunda Tehran dünya ilə savaşmaq istəyir"
- ↑ Firənglər Kəngər körfəzinin bir hissəsini tutmuşdular.
- ↑ Mahmud İsmayıl, "Azərbaycan xalqının yaranması" Azərbaycan dövlət nəşriyyatı, Bakı, 1995
- ↑ ﻧﯾن اورﺗﺎﯾﺎ اﯾران دﯾل ﻗوروﭘو و دؤﻟﺗﯽ اﯾران آﺗﯾﻟﻣﺎﺳﯽ
- ↑ آزربایجان تورکلویونون اولوسال کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی
- ↑ گونئی آذربایجان-دا بیر هفته ده نه لر اولوب
Xarici keçidlər
Həmçinin bax
 |
Commonsda Fars körfəzi ilə əlaqədar müxtəlif fayllar var. |
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: فارس کورفزی
 |
Coğrafiya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |
