İsmail Həniyə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Baş nazirlik kürsüsünə oturduğu gündən bəri ictimaiyyətin daha yaxından izlədiyi İsmail Həniyənin kameralara düşən video görüntüləri onun adi bir baş nazir olmadığını göstərməkdədir.

Həmasın seçkilərdə qələbə çalmasından sonra qurulan iki hökumətə də başçılıq edən İsmail Həniyə gülərüzlülüyü, təvazökarlığı və xalqının dərdi ilə dərdlənməsiylə fələstinlilərin könlündə taxt qurdu.Baş nazir olduqdan sonra da yaşadığı sadə və təmtəraqsız həyat tərzini davam etdirən Həniyənin kameralara düşən video görüntüləri, əldə etdikdən sonra özlərini "yarı tanrı" hiss edən baş nazirlər kimi olmadığı, insan olaraq qaldığı, davranışlarında, hərəkətlərində insani xüsusiyyətlərinin bütün çılpaqlığı ilə təzahür etdiyini göstərməkdədir. Onu bir uşağı sevərkən, mətbuat konfransları təşkil etdiyini, Qəzzaya girişi qadağan olunduğunda səkidə oturub gözlədiyini, futbol oynayardığını, mükafat verdiyini, əlində süpürgə küçəni təmizlədiyini, minbərdə xütbə oxuduğunun və həcdə saçını qırxdırıb sonra güzgüyə baxaraq gülümsədiyini əks etdirən şəkillər bu torpaqlardakı insanın siyasət üçün süni hərəkətlər edən adi bir siyasətçi olmadığını göstərir. Ərəb dilində "problemsiz və asan" mənasına gələn soyadı ilə üst-üstə düşən insanlığı İsmail Həniyənin münasibətlərində problemsiz, yumşaq və istiqanlı biri olduğunu, xalqının içindən çıxdığını və xalqın arasından ayrılmadan baş nazir vəzifəsinin öhdəsindən gəldiyini bildirir. Cümə günləri minbərə çıxaraq camaata xitab edən "imam baş nazir", imamların da baş nazir vəzifəsinin öhdəsindən müvəffəqiyətlə gələ biləcəyini, bəlkə də bu çətin vəzifəni daha yaxşı icra edə biləcəyini, namaz vaxtı gəldiyində səccadəsini sərib vəzifə borcunu icra edərək nazirliyinin Allaha qarşı vəzifəsini yerinə gətiməsinə mane olmadığını göstərir. Həniyə ailəsi 1948-ci ildə işğal edilən Əsqəlan şəhərinin əl-Cəvra kəndindəndir. İşğalçı sionistlər on minlərcə fələstinli ailə kimi Həniyə ailəsini də burdan çıxarmışlar. Ailə Qəzzadakı yoxsulluğun və imkansızlığın kritik həddə çatdığı əş-Şati qaçqın düşərgəsinə yerləşir. İsmail Əbdüssalam Əhməd Həniyə 1963-cü ildə əş-Şati qaçqın düşərgəsində dünyaya gəlmişdir. Çox kiçik yaşlarınından etibarən atasıyla bərabər sübh namazını qılmaq üçün evlərinin yanındakı Qərb məscidinə getmiş, bu şəkildə camaat və ibadət ruhuyla yetişmişdir. Məscidin imamı Şeyx Musa Qabandan dərs almış, onun nəzarəti altında Quranı əzbərləyərək hafiz olmuşdur. Kiçik yaşlarından etibarən idmana həvəs göstərən Həniyə, on il Qəzzadakı Islam Cəmiyəti idman klubunun sədri olmuşdur. Əş-Şati və İslam cəmiyəti futbol komandalarında da futbol oynayan Həniyə üzmək başda olmaqla müxtəlif idman növləri ilə də maraqlanmıışdır. Həniyənin İslami hərəkata marağı 1979-cu ildə əş-Şati qaçqın düçərgəsindəki Şimal məscidində Şeyx Əhməd Yasinlə tanışlığı ilə başlayır. O vaxtlar Həmas adında bir təşkilat olmadığı üçün Şeyx Əhməd Yasin Müsəlman Qardaşların Fələstindəki təşkilatlanmasının liderliyini etməkdə idi. Şeyx Əhməd Yasin ilə tanışlığından sonra Həniyə də bu camaata qatılır. Natiqlik qabiliyətini də dəyərləndirərək bu camaatın fikirlərinin Fələstin toplumunda yayılması və güclənməsi üçün bütün gücü ilə işləyir. Qəzzadakı əl-Əzhər kollecindən məzun olduqdan sonra İslam universiteti tədris fakültəsi Ərəb dili və ədəbiyatı şöbəsinə qəbul olan Həniyə camaatın universitet tələbələri arasında təşkilatlanmasına liderlik etdi. 1985-86-cı illlərdə də Qəzza İslam Universiteti tələbə şurasının sədri olmuşdur. Müsəlman Qardaşların işğala qarşı əməli mübarizəni təşkil etmək məqsədi ilə qurduğu Fələstin İslami Müqafimət Hərəkatı - HƏMAS-ın ilk çəyirdəyi Qəzza İslam universitetində yaradılmışdır. 1987-ci ildə İntifadanın ilk qığılcımları Qəzza İslam Universitetində çaxmışdır və Həmas gəmisi Fələstinə damğasını vuracağı günlərə doğru yelkən açmışdır. Qəzza İslam Universitetində İntifadanın başlamasına səbəb olan fəaliyyətlərin təşkil olunmasında mühüm rol oynayanlardan biri də İsmail Həniyədir. Buna görə də intifadanın başlamasından 15 gün sonra işğalçı qüvvələr tərəfindən həbs olunmuş və 18 gün əl-Ənsar həbsxanasında saxlanmışdır. İlk hadisələrdən sonra həbs edilən, 18 gündən sonra azad edilən Həniyə çoz keçmədən yenidən həbs olunmuşdur. Işğalçı dövlətin fələstinlilərə xüsusi olaraq tətbiq etdiyi idari həbslə heç bir məhkəmə önünə çıxarılmadan 6 ay həbs edilmişdir. Sərbəst buraxıldıqdan sonra yenə aktiv mübarizədəki yerini alan Həniyə Həmasın təhlükəsizlik mexanizmini formalaşdırmaq məqsədi ilə bir neçə yoldaşı ilə birlikdə fəaliyyətə başlamış lakin işğalçı dövlət fürsət verməmiş, 1989-cu ildə Şeyx Əhməd Ysinlə birlikdə Həniyəni də həbs etmişdir. Həbsxanada olduğu müddətdə İsmail Həniyəyə HƏMAS gənclər qanadının lideri kimi baxılmışdır. O ustadı Əhməd Yasinlə birlikdə HƏMAS gəncliyini yetişdirən ən mühüm insanlardan biridir. Zindandakı gənclərin yetişdirilməsində və yönləndirilməsində aktiv rol oynamış və gənclərin mənəviyatını canlı tutmaq məqsədi ilə gündəlik konfranslar vermişdir. İşğalçılar zindandakı gənclərə davamlı mübarizə və mətinlik ruhu aşılayan bu adamdan qurtulmaq onu sərbəst buraxmağa məcbur olmuşlar. Lakin nəticədə onu yenə rahat buraxmamışlar. Çox keçmədən işğalçı dövlətin baş naziri və "sümük qıran Rabin" adı ilə tarixə düşən İzak Rabinin qərarı ilə HƏMAS-ın və İslami Cihadın rəhbərlərindən 415 nəfəri bir gecə yarısı evlərindən alıb gözləri bağlı bir şəkildə Cənubi Livanın Mərc əz-Zuhra bölgəsinə sürgün edilirlər. İsmail Həniyə də bunların arasında olmuşdur. Bir il sürən sürgündən sonra işğalçı dövlət ona olan müqaviməti nəzərə alaraq Mərc əz-Zuhraya sürgün etdiyi fələstinlilərin vətənlərinə qayıtmalarını qəbul etmək məcburiyyətində qaldı. Ancaq bir çoxunu geri dönən kimi həbs etdi. Əbdüləziz ər-Rantisi kimi təcrübəli və öndə gələnlər həbs edilmişdi. Həniyə kimi gənclər isə sərbəst buraxılmışdı. Beləcə gənc kadr həbs olunanların boş buraxdığı yerləri doldurmaq məcburiyyətində qalmışdı. Həniyənin Qəzzada Həmasın lider kadrlarından birinə çevrildiyi vaxtda FAT ilə işğalçı dövlət arasında da "sülh" adı altında danışıqlar başlamışdı və HƏMAS Fələstin xalqının haqqlarını nəzərə almayan bu danışıqlara qarşı şiddətli mübarizə aparmışdır. 1994-cü ildə Qəzza-Əriha müqaviləsi kimi tarixə düşən Qahirə müqaviləsinin imzalanmasıyla birlikdə Ərəfat idarəsi iş başına keçmişdi. Əslində əl-Fəth və FAT-ın əsas üzvləri ilə yaxşı münasibətdə olmasına baxmayaraq qeyd olunan müqavilələrə qarşı çıxmasına görə Həniyəyə bu dəfə də Muxtariyyət idarəsinin təzyiqləri başlamışdı. Bu idarə tərəfindən də üç dəfə həbs edilmişdi. Həniyə bütün bunlara baxmayaraq muxtariyyət idarəsinin əsas üzvləri ilə şəxsi münasibətlərini qorumağa çalışırdı. 1977-ci ildə İordaniya ilə İsrail arasında olan razılıq nəticəsində HƏMAS lideri Şeyx Əhməd Yasin sərbəst buraxılır və Həniyə Şeyx Əhməd Yasinin köməkçisi vəzifəsini icra etməyə başlayır. 2003-cü ilin avqust ayında Yasinlə birlikdə İsrailin F-16 tipli qırıcı təyyarələrinin hücumuna hədəf olmuş ancaq raketlərin yaşadıqları mərtəbəyə dəyməməsi nəticəsində sağ qalmışdı. Şeyx Əhmədin 22 mart 2004-cü ildə şəhid edilməsindən sonra İsmail Həniyə Qəzzada HƏMAS siyasi qanadının əsas üzvləri arasında fəaliyyətini davam etdirmişdi. 25 yanvar 2006-cı il tarixində keçirilən seçkilərdə HƏMAS-ın "Dəyişmə və İslah" siyahısından parlamentə girən Həniyə 16 fevral 2006-cı ildə baş nazirliyə namizəd seçilmiş və 20 fevralda da hökumət qurmaqla vəzifələndirilmişdir. "Əbul-Abd" ləqəbini daşıyan İsmail Həniyə evlidir və 11 uşağı var http://www.azerimuslims.com/news.php?id=3484 [1]