İspaniya vətəndaş müharibəsi

İspaniya vətəndaş müharibəsi
"Respublikaçı əsgərin öldürülməsi". 5 sentyabr 1936-da əsgər Federiko Borrel Qarsianın öldürülməsi fotoqraf Robert Kapa tərəfindən lentə alınmışdır.
Tarixi 17 iyul 1936 — 1 aprel 1939 Yeri Kontinental İspaniya, İspaniya Mərakeşi, İspaniya Saharası, Kanar adaları, Balear adaları, İspaniya Qvineyası, Aralıq dənizi Nəticəsi Nasionalistlərin qələbəsi
Münaqişə tərəfləri
İkinci İspaniya Respublikası SSRİ Meksika İnterbriqadalar	Nasionalist İspaniya İtaliya Krallığı Üçüncü Reyx Portuqaliya
Komandanlar
Manuel Asanya Hulian Besteyro Fransisko Larqo Kabalyero Huan Neqrin İndalesio Prieto	Fransisko Franko Qonzalo Keypo de Lyano Emilio Mola Hose Sanhurho Huan Yagüe Manuel Qoded Llopis Migel Kabanelyas
Tərəflərin hərbi qüvvəsi
450 000 əsgər 350 təyyarə 200 artilleriya batareyası (1938)	600 000 əsgər 600 təyyarə 290 artilleriya batareyası (1938)
Ümumi itkilər
≈ 500 000 nəfər

İspaniya vətəndaş müharibəsi (isp. Guerra Civil Española) (17 iyul 1936 — 1 aprel 1939) – bir tərəfdən İkinci İspaniya Respublikası, solçu siyasi qüvvələr (respublikaçılar, loyalistlər), digər tərəfdən isə faşistyönlü general Fransisko Frankonun rəhbərlik etdiyi sağçı millətçilər arasında baş verən və sonda üsyançı qüvvələrin qələbəsi ilə sona çatan münaqişə. Nəticədə İspaniyada respublika quruluşu devrilmiş və general Frankonun rəhbərlik etdiyi diktatura rejimi qurulmuşdur.

Frankoya Almaniya, İtaliya və Portuqaliya, respublikaçılara isə SSRİ, Meksika və ilk dövrlərdə Fransa hərbi, iqtisadi və siyasi dəstək verirdilər.

Respublikaçıların sıralarında mərkəzçilər, stalinçilər, sosialistlər, eyni zamanda çoxluq təşkil edən anarxist inqilabçılar yer alırdı. Onları əsasən Asturiya və Kataloniya kimi sənaye bölgələrinin əhalisi dəstəkləyirdi.

Nasionalistlərə monarxist-karlistlər, monarxist-alfonsistlər, falanqistlər, "CEDA" (La Confederación Española de Derechas Autónomas) partiyasının tərəfdarları, katolik və konservativ təşkilatların nümayəndələri daxil idilər. Katolik kilsəsi də onlara açıq dəstək göstərirdi. Respublika əleyhinə döyüşən ispanlar öz mübarizələrini anarxizm və allahsızlığa qarşı "səlib yürüşü" kimi qəbul edirdilər. Frankoya əsas dəstək verən bölgələr Navarra və Qalisiya əyalətləri, Burqos və Salamanka şəhərləri idi.

Ernest Heminquey, Corc Oruell, Marta Gellhorn və Robert Kapa kimi məşhurların əsərləri sayəsində bu münaqişə daim qərb dövlətlərinin diqqət mərkəzində olmuşdur.