Şağan

ŞAĞAN
Xəritə
Xəzər rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə	Azərbaycan
Coğrafi bölgə	Abşeron
Rayon	Xəzər rayonu
Şəhər	Bakı

Şağan — Azərbaycan Respublikasının Xəzər rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.

Tarixi

Abşeron yarımadasının ən qədim yaşayış məskənlərindən biri də Şağandır. Arxeoloji qazıntıların nəticələrindən məlum olmuşdur ki, hələ e.ə.3000 il əvvəl bu ərazidə əhali məskunlaşmışdır. Yaşayış məskəninin Banağan adlanan sahəsində tunc dövrünə aid müxtəlif qayaüstü təsvirlər, o cümlədən astral dünyabaxışını özündə ehtiva edən Günəş, Ay, yerin cəhətləri, kainat simvolları, təsərrüfat və məişət əşyalarının təsvirlərinin qeydə alınması bu həqiqəti təsdiqləməkdədir. XI-XII əsrlərdə kəndin həm əhalisi, həm də ərazisi xeyli genişlənmişdir. Coğrafi məfhum kimi Şağan toponiminin bir neçə izah variantından ən çox həqiqətə uyğun gələni adın məhz etnotoponim olaraq Çağan oğuz eli ilə bağlılığıdır.

Coğrafiyası və iqlimi

Coğrafi cəhətdən Şağan şimal və şimal-qərbdən Buzovna, şərqdən və cənub tərəfdən Mərdəkan, qərb istiqamətində isə Binə qəsəbəsi (Təmənnis torpaqları) ilə həmsərhəddir. Qəsəbənin sahəsi təqribən 1500 km²-dir. 2009-cu il respublika siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə qəsəbədə 3800-ə yaxın əhali qeydə alınıb.

Mədəniyyəti

Tarixi abidələri

Şağanda bir sıra dəyərli tarixi-memarlıq abidələri qeydə alınıb. Bunlardan XII əsrin sonu XIII əsrin əvvəllərində inşa edilən 24 metr hündürlükdə dördbürclü (hazırda qalanın bir bürcü salamatdır) qalanı, tarixi 1320-1321-ci illərə aid olan qubala-türbəni (alban abidəsi), 1658-ci ildə inşa olunan piri, 1889-cu ildə tikilən məscidi, tarixi 1894-1895-ciillərə təsadüf edilən mədrəsəni, 1895-ci ildə Hacı Atababanın tikdirdiyi hamamı, kənd qəbiristanlığında olan dördsütunlu türbəni (1907), sayı 40 olan sərdabələri (amanat qəbirlər) qeyd etmək olar.

İctimai-sosial müəssisələr

Ərazidə 124 №li orta məktəb, 212 №li uşaq bağçası, 3 №li internat, Müharibə əlilləri üçün Müalicə pansionatı, mədəniyyət evi, olimpiya idman kompleksi, poçt və s. mövcuddur.

Əhalisi

Tanınmış insanları

Abşeron yaşayış məntəqələri içərisində istər ərazisinə, istərsə də əhalisinin sayına görə kiçik qəsəbələrdən olmasına baxmayaraq buradan respublikamızın ictimai, siyasi, mədəni həyatında kifayət qədər əhəmiyyətli rol oynayan bir çox şəxsiyyətlər çıxmışdır.

• Məmmədyusif Cəfərov – Rusiya VI Dövlət Dumasının üzvü.
• Heybətqulu Məmmədbəyli – keçmiş Müsavat hökumətinin parlament üzvü.
• Hacıbəy Sultanov – akademik, Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının fəxri direktoru.
• Qəmər Almaszadə – SSRİ xalq artisti.
• Bəbir Məmmədzadə – şair.
• Adil Gəray – bəstəkar, əməkdar incəsənət xadimi.
• Rəşid Məmmədbəyov – Azərbaycanın ilk olimpiya çempionu.
• Hamlet Xanızadə – respublikanın əməkdar artisti.
• Bəxtiyar Xanızadə – Əməkdar incəsənət xadimi.
• Təvəkkül Səlimov – tarixçi etnoqraf.
• Bəhruz Zeynalov – AzSSR xalq artisti.
• Zaur Zeynalov – Azərbaycan Ortodontlar Cəmiyyətinin sədri.

Xarici keçidlər

Şağan rəngi