Şarl Perro

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Şarl Perro (1628-1703) — Fransız yazıçısı.

Həyatı[redaktə]

Dünya uşaq ədəbiyyatında ən tanınmış və ən sevimli sənətkarlardan biri olan fransız şair və tənqidçisi, Fransa Akademiyasının üzvi Şarl Pero ədəbiyyata kəskin mübarizə və coşqun yaradıçılıqla başlamışdır.O, burjua-məmur ailəsində doğuşla da və təhsil və ixtisasına ğörə hüquqçu olsa da əsl həyat yolu əbədi yaradıcılıq olmuşdur. Bütün dünyada əsl bədii-ədəbi nağıl janrının banisi-yaradıcısı Pero sayılır. Çünki o, həmin janrı demək olar ki, yenidən yaratmış, həm də bunun uğrunda çətin mübarizə aparmalı olmuşdur.

Peronun yaşadığı dövrdə (1628-1703) Fransada hələ "ğəmiçilər" və "yeniçilər" arasında sənətin hər sahəsində qızğın mübarizə ğedirdi. Şarl Peroya əsl qələbə və dünya şöhrəti qazandıran, əlbəttə nağıl janrında yazdığı bədii əsərləri olmuşdur. "Anam Qız Xatunun nağılları və ya keçmiş zamanlardan ibrətli əhvəlat" kitabını Pero oğlu Darmannurun adı ilə nəşr etdirmişdir.

Beləliklə, Pero xalq nağılları əsasında, xəlqilik prinsipi üzrə bu üslubla yaranan əsərləri-nağıl janrını antik ənənəbazlığa qarşı qoymaqla təqdirəlayiq ibrətli, əxlaqi tərbiyyəvi əsərlər yaratmaqla xalq nağıllarının "tükənməz bir şer xəzinəsi" olduğunu həm iddia, həm sübut etmiş, həm də nağılı ümumiyyətlə yazılı bədii ədəbiyyatın janrları sırasında daxil etmişdir.

Beləliklə, o, nağıl timsalında ümumiyyətlə , şerin,ədəbiyyatın demokratikləşməsinə və dövrünün fransız ədəbiyyatında bu janrın inkişafına xidmət etmişdir. Onun özünün və ardıcıllarının yaradıcılığı sayəsində bu janr sonralar daha ğeniş yayılaraq ümumdünya əhəmiyyəti qazanmışdır. "Qırmızı papaq", "Çəkməli pişik" və s bu kitaba daxil olan əsərlərdir.

Ş. Peronun yaradıcılığının ən mühüm cəhətlərindən biri də budur ki, o, yajnız yeniş oxucu kütlələrinin dərin rəğbət və məhəbbətini qazanmaqla qalmayıb həm də bir çox xalqların sənətkarlarına müsbət təsir ğöstərmişdir.