Şepard lemması

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Şepard lemması mikroiqtisadiyyatda mühüm bir anlayışdır, şirkət nəzəriyyəsiistehlakçının seçimi üzrə tədbiq olunur. Lemmaya uyğun olaraq, əgər xərc funksiyasının fərqsizlik əyriləri qabarıqdırsa, onda p_i qiymətə olan müəyyən bir məhsulun xərclərini minimallaşdıran nöqtə yeganədir. İdeya ondan ibarətdir ki, verilmiş bazar qiymətləri ilə istehlakçı müəyyən bir fayda əldə etməyin xərcini minimallaşdırmaq üçün hər bir məhsulun ideal miqdarı alacaq. Lemma Ronald Şepard şərəfinə adlandırılmışdır, kim ki öz kitabında[1] onun riyazi sübutunu göstərib.

Eyni nəticə istehlak nəzəriyyəsi məzmununda Laynel V. Makkenzi (Lionel W. McKenzie) 1957-ci ildə də alınıb.[2] Ona müvafiq olaraq, xərc funksiyasının məhsul qiymətləri üzrə xüsusi törəmələri münasib məhsullar üçün Hiks tələb funksiyaları ilə bərabərdir. Eyni nəticələr Con Hiks (John Hicks) (1939) və Pol Samuelson (Paul Samuelson) (1947) tərəfindən əldə olunub.

Təyin etmə[redaktə]

İstehlakçı nəzəriyyəsində Şepardın lemması deyir ki, verilmiş "u" fayda dərəcəsi və "p" qiymətlər üçün müəyyən bir i məhsula tələb xərc funksiyasının müəyyən məhsulun qəyməti üzrə törəməsinə bərabərdir.

h_i(\mathbf{p}, u) = \frac{\partial e (\mathbf{p}, u)}{ \partial p_i}

Harda ki hi(p,u) i məhsulu üçün Hiks tələbidir, e(p,u) xərc funksiyasıdır, və funksiyaların ikisi p qiymətlərindən və u faydasından asılıdırlar. Habelə şirkət nəzəriyyəsində lemma eyni cür şərtli faktor tələbi üçün hər bir sərf olunan faktor üzrə ifadə olunur: c(w,y) xərc funksiyasının faktorun qiyməti üzrə törəməsi:

x_i(\mathbf{w}, y) = \frac{\partial c (\mathbf{w}, y)}{ \partial w_i}

Harda ki xi(w,y) i sərf olunan faktoru üçün şərtli faktor tələbinin funksiyasıdır, c(w,y) qiymət funksiyasıdır, və funksiyaların ikisi w faktorun qiymətləri və y hasilatı üzrə təyin olunub. Müasir zamanda Şepardın lemması zərf düsturu ilə sübut olunur.

Əlavə materiallar[redaktə]

  • Hal Varian, Microeconomic Analysis, p. 74, W. W. Norton & Company (1992) Inc ISBN 0-393-95735-7
  • Volker Böhm and Hans Haller (1987). "Demand theory," The New Palgrave: A Dictionary of Economics, v. 1

İstinadlar[redaktə]

  1. Ronald Shepard, Theory of Cost and Production Functions (Princeton University Press, 1953)
  2. Lionel W. McKenzie, "Demand Theory Without a Utility Index", The Review of Economic Studies, 1957.