Şişqaya
| ŞİŞQAYA | |
|---|---|
| Xəritə | |
| Şişqaya kəndindən görüntü | |
| Göyçə mahalı | |
| Məlumatlar | |
| Koordinatlar | |
| İnzibati İdarə | |
| Ölkə | Ermənistan |
| Coğrafi bölgə | Göyçə mahalı |
| Rayon | Basarkeçər |
Şişqaya - Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunda kənd.
Mündəricat |
[redaktə] Tarixi
Irəvаn qubеrniyаsının Nоvоbаyаzid qəzаsındа kənd аdı. 1728-ci ilə аid mənbədə qеyd оlunmuşdur.
1919-cu ildə kəndin əhаlisi еrməni dаşnаklаrı tərəfindən qоvulmuş və 1922-ci ildə kənd əhаlisinin bir qismi gеri qаyıtmışlаr.
Ilaxır çərşənbə 1919-cu ildə polkovnik Hələbyanın başçılıq etdiyi daşnak terror qrupu Şişqaya kəndində xüsusi qəddarlıq aktı törətmiş, 640 nəfər dinc, əliyalın kənd sakinini od çatıb ətrafında dövrə vurdurduqları tonqala atıb yandırmışlar.
Kənd rаyоn mərkəzi Bаsаrkеçərdən 20 km məsаfədə yеrləşir.
19 аprеl 1991-ci ildə kəndin adı Qukariç qoyulmuşdur. Hazırda adı Qeğamasardır.
[redaktə] Məlumatlar
İlaxır çərşənbə 1919-cu ildə polkovnik Hələbyanın başçılıq etdiyi daşnak terror qrupu Göyçə mahalının Şişqaya kəndində xüsusi qəddarlıq aktı törətmiş, 640 nəfər dinc, əliyalın kənd sakinini od çatıb ətrafında dövrə vurdurduqları tonqala atıb yandırmışlar.
1920-ci ilin aprelində "Azərbaycan" qəzeti yazırdı: "Artıq Göyçə mahalında müsəlman qalmayıb. Hazırda Yeni Bəyazid qəzasında 84 müsəlman kəndi dağıdılmışdır, onlardan 22 kənd apreldə dağıdılmışdır. Daşkənd, Qoşabulaq, Sarıyaqub, Baş Şorca, Aşağı Şorca, Soğanqulu-ağalı, Ağkilsə, Zod, Qulu, Ağalı, Böyük Qaraqoyunlu, Kiçik Qaraqoyunlu, Zərzibil, Ədli, İnəkdağ], Qaraiman, Kəsəmən, Baçkənd, Bala Məzrə, Şişqaya, Baş Hacı, Qəribqaya kəndlərinin 15 mindən artıq evi olan əhalisi bütün malı, dövləti başlı-başına buraxıb qaçmışdır. Bütün bu var-dövlət hazırda ermənilərə qalıb, qarət edilmiş əmlak bir neçə milyon və hətta milyardlar qədərdir".
Andranikin quldur qoşununun və daşnakların 1918-1920-ci illərdə azərbaycanlılara qarşı apardıqları soyqırımı nəticəsində indiki Ermənistan ərazisində yaşayan əhalinin çox böyük hissəsi, təxminən 565 min nəfəri vəhşicəsinə qırılmış, yaxud öz dədə-baba torpaqlarından qovulmuş, didərgin salınmışdır. Erməni müəllifləri özləri bu faktı təsdiq edirlər. Tarixçi Z. Korkodyan "Sovet Ermənistanının əhalisi - 1831-1931-ci illər" kitabında faktı olduğu kimi göstərir ki, 1920-ci ildə Ermənistanda Sovet hökuməti qurularkən bu ərazidə 10 min nəfərdən bir qədər çox türk azərbaycanlı qalmışdı.
28 noyabr 1988-ci ildə Daşnak terror qrupları Basarkeçər rayonunun Çaxırlı, Qanlı, Kərkibaş, Şişqaya, Zod kəndlərinə basqınlar edirlər. Nəqliyyat vasitəsi olmayan imkansız, əliyalın əhalidən 34 nəfər döyülərək işgəncə ilə qətlə yetirilmişlər. Sağ qalanlar Gədəbəyə, Kəlbəcərə adlamaq üçün Sarınər, Urumbasar gədiklərindən aşmalı olurlar. Qarda-çovğunda borana düşən qaçqınlardan 12 nəfər donvurmadan tələf olur.
1918-ci ildə Məşədi Allahverdi Bayram oğlu (1870-1918) və onun oğlu Məhərrəm Məşədi Allahverdi oğlu (1895-1918) aldadılaraq Basarkeçərə çağırılmış və ermənilər tərəfindən öldürülmüşlər.
[redaktə] Əhalisi
[redaktə] Şəxsiyyətləri
- Kor Tanrıverdi - el qəhrəmanı
- Şair Aydın - Aydın Ramazan оğlu (1825-1915) — el şairi.
- Yunis Rzayev (Rzayev Yunis Qəhrəman oğlu) — dövlət xadimi.
- Mikayıl Bayramov — istehsalat qabaqcılı, kolxoz sədri.
- Məhərrəm Musayev- alim-pedaqoq, texnika elmləri namizədi.
- Mehman Bayramov - həkim-travmatoloq, orteped.
- Şişqayalı Bəhman Süleymanov Bəhman İsa oğlu — həvəskar şair.
- Əli Bayramov - Aqrolizinq Səhmdar Cəmiyyətini sədri.
- Əsgərxan Məmmədov - sovxoz və kolxoz sədri, qabaqcıl təsərrüfatçı
[redaktə] Şəhidləri
Tahir Bayramov, Rasim Rəhimov, Ayaz Nuriyev, İlyas Heydərov, Elman Salmanov
[redaktə] 1941/45-də həlak olanlar
Bayramov Koruş Musa oğlu,
[redaktə] Köçürülmədə ölənlər
1988-ci ilin sоyqırımınıdа kənddən həlаk оlаnlаr. Əliyеv Yunis Tаhir оğlu (1964), Əliyеv Mеh¬rаlı Ibrаhim оğlu (1935), Əliyеv Şаhin Qаbil оğlu (1973), Əsədоvа Zülеyха (1942), Ibrаhimiоv Əziz Cаbbаr оğlu (1933), Zеynаlоv Ilyаs Əmirхаn оğlu (1942),
[redaktə] Hacıları
Hacı Fəxrəddin Cavanşir oğlu,
[redaktə] Məşədiləri
Məşədi Allahverdi Bayram oğlu (1870-1918),
|
|
|
|---|---|
| Şəhərlər | Sərdarabad • Kəvər • Gümrü • Cəlaloğlu • Hamamlı • Üçkilsə • Qafan • Manas • Aşağı Axta • Elər • Ərtik • Əştərək • Karvansaray • Dilican • Gorus |
| XX əsrin ortalarına qədər mövcud olmuş rayonlar | Agin • Amasiya • Allahverdi • Aparan • Axta • Aşağı Qaranlıq • Barana •Basarkeçər • Cəlaloğlu • Qızıl Qoç • Qəmərli • Qafan• Düzkənd • Ellər • Ərtik • Əştərək • Böyük Qarakilsə • Talin • Zəngibasar • Vedi • Karvansaray • Qarakilsə • Keşişkənd • Kəvər • Soylan • Gorus • Çəmbərək • Meğri • Şəmşəddin • Sərdarabad • Üçkilsə |
| Mahallar | Ağbaba mahalı • Loru mahalı • Abaran mahalı • Dərəçiçək mahalı • Göyçə mahalı • Şörəyel mahalı • Qaraqoyunlu mahalı• Qırxbulaq mahalı • Karbi mahalı • Pəmbək mahalı • Talin mahalı • Zəngibasar mahalı • Vedibasar mahalı • Zəngəzur mahalı • Dərələyəz mahalı • Sərdarabad mahalı |