Şimali Amerika

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Şimali Amerika
Location North America.svg
Ümumi məlumat
Sahəsi: adalarla 24,2 mln km²,
adalarsız 20,4 mln km².
Sahəcə ən böyük ölkəsi: Kanada


1750-ci ildən tarixi

Şimali Amerika - Qərb yarımkürəsində, Amerika qitəsinin şimal hissəsinə verilən şərti ad. Şimali Amerika materikinin sahəsi 24.247 milyon kv. km-dir. Sahil xəttinin uzunluğu 60 milyon km-dən çoxdur. Materikin parçalanmış şimal sahili çoxlu sayda körfəz və adalardan ibarətdir. Dünyanın ən böyük adası sayılan Qrenlandiya burada yerləşir.

[redaktə] Materikin ilk kəşfi

  • "Amerikanın kəşfi" deyəndə birinci olaraq Şimali Amerikanın kəşfi nəzərdə tutulur.
  • Materikin kəşfini bir neçə mərhələyə ayırmaq olar. Arxeoloji tapıntılar əsasında müəyyən olunmuşdur ki, Amerikaya ilk öncə 30-40 min il bundan əvvəl asiyalılar gəlmişlər.
  • O zaman Berinq boğazı olmamışdır. İndiki Asiya ilə Şimali Amerika bitişik ərazi imiş və asiyalılar da oradan Alyaskaya köç edib məskunlaşmışlar.
  • Sonradan isə onlar cənub istiqamətində yayılmışlar.

[redaktə] Materikin avropalı kəşfi

  • Asiyalılardan xeyli sonra, təxminən VII – X əsrlərdə vikinq lər və qədim norman dənizçiləri Şimali Amerikanın sahillərinə yaxınlaşmışlar. Lakin vikinqlərin Nyufaundlend adasına üzmələri epizodik xarakter daşımışdır. Odur ki, bunu Amerikanın avropalılar tətəfindən fəthi kimi qiymətləndirmək olmaz.
  • Amerikanın sözün əsl mənasında fəthi yalnız Ameriqo Vespuççi Amerika materikini kəşf etdikdən sonra mümkün olmuşdur.

[redaktə] Materikin yerli əhalisi

  • XV əsrdə Şimali Amerika əhalisinin sayı təqribi hesablamalara görə 12-16 mln. nəfər imiş. Bunlar yalnız yerli aborigenlər imiş və qəbilə şəklində yaşayırmışlar. Mayya, astek, ink, siu, aleut həmin qəbilələrin ən böyükləri və tanınanları imiş.
  • Şimali Amerikada Kanada, Amerika Birləşmiş Ştatları, MeksikaMərkəzi Amerika bölgəsi dövlətləri yerləşir.
Alətlər sandığı
Adlar fəzası
Variantlar
Görünüş
Hərəkətlər
Bələdçi
Xüsusi
Alətlər sandığı
Başqa dillərdə