Əbu Bəkr
| Əbu Bəkr أبو بكر |
||
|
||
|---|---|---|
| 632 — 22 avqust 634 | ||
| Sələfi: | Məhəmməd peyğəmbər | |
| Xələfi: | Ömər ibn Xəttab | |
| Milliyəti: | Ərəb | |
| Dini: | İslam | |
| Təvəllüdü: | təq. 572-ci il Məkkə |
|
| Vəfatı: | 22 avqust 634-cü il Mədinə |
|
| Atası: | Osman | |
| Anası: | Səlma bint Səhr | |
| Uşaqları: | oğlu: Əbdürrəhman qızı: Aişə |
|
Əbu Bəkr (Abdullah ibn Abi Qəhafə) (təqribən 568-634) - müsəlman icmasının ruhani və dünyəvi başçısı kimi birinci xəlifə olmuşdur. Məkkəli varlı tacir ailəsindən çıxmışdır.
Mündəricat |
[redaktə] Həyatı
 |
Bu məqalə əsas məşhurluq şərtlərinə cavab vermir. Lütfən, məşhurluğu təsdiq etmək üçün məqalənin mövzusuna uyğun tərəfsiz, ikinci dərəcəli mənbələr göstərin. Əgər belə mənbələr göstərilməsə məqalə birləşdirilə, yönləndirilə və ya silinə bilər. |
Həzrəti Əbu Bəkr Siddiq Həzrəti Məhəmmədin (s) ən səmimi dostu idi. Məkkəlilər arasında Əbu Bəkrin nüfuz və hörməti çox, etibarı sonsuz idi. O, çox varlı bir tacir idi. Alicənab olduğu üçün, həmyerliləri onu sevər və hörmət edərdilər. Peyğəmbərimizdən iki yaş kiçik idi. Bir-birlərilə çox səmimi dost idilər. Həzrəti Peyğəmbəri axtaran Əbu Bəkirin dükanında tapardı. Elə bu səmimiyyətə görə Həzrəti Məhəmməd ailədən əlavə, kənardan ilk olaraq Əbu Bəkri islamiyyətə dəvət etdi. O da heç tərəddüd etmədən iman edərək islamiyyətə girdi. Çünki Həzrəti Məhəmmədin səmimiyyətinə inanırdı. Həzrəti Məhəmməd onu bütləri tərk edərək, Allaha ibadətə dəvət edirdi. Burada tərəddüd edəcək nə var idi? Bütlərə ibadətdən hansı ağıllı ruh həzz, hansı könül zövq alardı? Həzrəti Məhəmməd onu qəlb və ruh təmizliyinə dəvət edirdi. Bu hər yüksək ruhun sevə-sevə qəbul edəcəyi bir şey idi. Əbu Bəkir axtardığını tapmışdı. Dərhal müsəlman oldu. Əbu Bəkrin islamiyyətə girməsi ilə Həzrəti Məhəmməd özünə böyük bir arxa qazandı. Əbu Bəkrin hümməti ilə çoxları islamiyyətə girmişdi. Əbu Bəkirin onları səhv yola düşürməyəcəyindən arxayın idilər. İnandığı adamları, səmimi dostlarını o da yaxın bir qayğıkeşliklə, ətrafa hiss etdirmədən dəvətə başladı. Həzrəti Osman ibni Affan, Əbdürrəhman ibni Avf, Talha ibni Ubeydullah, Səd ibni Əbu Vakkas, Zübeyr ibni Avvam onun sayəsində müsəlman oldular. Yenə onun hümmətilə Əbi Ubeydə ibni Cərrah, Said ibni Zeyd, Habbab ibni Ərət, Abdullah ibni Məsud, Osman ibni Mazun, Suheybi Rumi, Ərkam İslam nuruna qovuşmuşdular. Onlardan hansı islamı qəbul etməyə qərar versə, Həzrəti Peygəmbərin hüzuruna gedər, Ondan dini təlimat alardı.
İlk Müsəlman olanlar belə sıralanır: Həzrəti Xədicə, Həzrəti Əli, Həzrəti Zeyd, Həzrəti Əbu Bəkr. Bəzi rəvayətlərə görə ilk müsəlman olma məsələsində ixtilaflar görünsə də, onları belə izah etmək mümkündür. Qadınlardan ilk müsəlman olan Həzrəti Xədicə, gənclərdən ilk müsəlman olan Həzrəti Əli, kölələrdən ilk müsəlman olan Zeyd, kişilərdən ilk müsəlman olan da Həzrəti Əbu Bəkr Siddiqdir. Müxtəlif səbəblərə görə ilk müsəlman adlandırıla bilən dörd müsəlman vardır.
(Ey möminlər!) Əgər siz ona (Peyğəmbərə) kömək etməsəniz, Allah ona kömək göstərmiş olar. Necə ki, kafirlər onu (Məkkədən) iki nəfərdən biri (ikinin ikincisi) olaraq çıxartdıqları, hər ikisi mağarada olduğu və öz dostuna: "Qəm yemə, Allah bizimlədir!"–dediyi zaman (göstərmişdi). O vaxt Allah ona bir arxayınlıq (rahatlıq) nazil etmiş, onu sizin görmədiyiniz (mələklərdən ibarət) əsgərlərlə müdafiə etmiş, kafirlərin sözünü alçaltmışdı. Yalnız Allahın sözü (kəlmeyi-şəhadət) ucadır. Allah yenilməz qüvvət, hikmət sahibidir! (Tövbə, 9/40)
Çox böyük təqva sahibi olan Əbu Bəkr Məhəmmədin (s) üçüncü arvadı Aişənin atasıdır. O, peyğəmbərin (s) vəfatından sonra müsəlmanlar tərəfindən islam dövlətinin başçısı seçilmişdir.
Ölümündən qabaq Həzrəti Öməri yerinə xəlifə təyin edən Həzrəti Əbu Bəkr Peyğəmbərin (s) yanında dəfn olunmuşdur. Məzarı Mədinədə Peyğəmbər məscidindədir.
[redaktə] Əbubəkrin Siddiq olması barəsində əhli-sünnətin nəql etdiyi hədisin etibarı
Əhli-sünnət İbn Abbasdan Peyğəmbərin belə dediyini nəql etmişlər:
لَا اِلـٰهَ اِلاَّ اللهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ، اَبُو بَکْرٍ الصِّدِّیقُ، عُمَرُ الْفَارُوقُ، عُثْمَانُ ذُو النُّورَیْنِ
“Elə bir ağac yoxdur ki, onun hər bir yarpağının üzərində “La ilahə illəllah, Məhəmmədun rəsulullah, Əbubəkr Siddiq, Ömər Faruq və Osman Zun-nureyn yazılmamış olsun. ”
- Bu hədis Əli ibn Cəmil Rəqqinin düzəltdiyi saxta hədislərdəndir. Təbəranı onu nəql edərək yazır: “Bu hədis saxtadır. Əli ibn Cəmil həddindən artıq özündən hədis uyduran adamdır. Bu hədisi yalnız o nəql etmiş, Məruf ibn Əbi Məruf Bəlxi və Əziz ibn Əmr Xorasani – o da saxta hədis düzəldən bir adam olmuşdur – də bunu ondan oğurlamışlar.”[1] Əbu Nəim İsfahani bu hədisi Əli ibn Cəmil Vəzzanın vasitəsilə nəql etmişdir.[2]
- Həmçinin Xəttəli “Əd-dibac” kitabında onu Əbdul-əziz ibn Əmr Xorasının vasitəsilə nəql edir ki, Zəhəbinin dediyinə görə, onda cəhalət vardır, rəvayət batildir və onu batil edən də Əbdul-Əzizdir.[3]
İbn Udey də onu Məruf Bəlxinin vasitəsilə nəql edəndən sonra deyir: “Bu Məruf tanınmaz şəxsdir, bəlkə də onu Əli ibn Cəmildən oğurlamışdır.”[4]
- Zəhəbi də “Mizanul-etidal” kitabından[5] yazır: “Bu hədis saxta və cə’lidir, Əli ibn Cəmil tərəfindən məşhurlaşmışdır. Əbul-Qasim Bəşran da “Əmali” kitabında onu Məhəmməd ibn Əbd ibn Amir Səmərqəndinin vasitəsilə nəql etmişdir. Qeyd etmək lazımdır ki, o, çox yalançı bir adam və həddindən artıq hədis düzəldən şəxs idi.”[6]
- İbn Udey yazır: “O elə hədisləri nəql edirdi ki, onlara tabe olmaq mümkün deyildir.”[7]
- Xətib Bəğdadi də Hüseyn ibn İbrahim Ehtiyatinin vasitəsilə Əli ibn Cəmil Vəzzadan nəql etmişdir.[8]
- Zəhəbi hədisi bu yolla zikr etdikdən sonra yazır: "Bu hədis batildir və onda müttəhim olunan Hüseyn Ehtiyatidir."[9] Başqa bir yerdə yazır ki, bu hədis batildir.[10]
- Habelə İbn Kəsir onu “Əl-bidayətu vən-nihayə” kitabında Təbəraninin vasitəsilə nəql edəndən sonra demişdir: “Bu hədis zəifdir, çünki, onun sənədində elə adamlar vardır ki, onların barəsində münaqişəli məsələ çoxdur və inkardan xali deyildir.”[11]
[redaktə] Mənbə
- Xatəmül-Ənbiya. Həzrəti Məhəmməd və Həyatı. səh.64
- Diyanət İşlər Başqanlığı Ankata-1996
- İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.48-49.
- Ayətullah əl-uzma Məkarim Şirazi saytı
[redaktə] İstinadlar
- ↑ “Əl-mu`cəmul-kəbir”, 11-ci cild, səh. 64, hədis: 11093.
- ↑ “Hilyətul-ovliya”, 3-cü cild, səh. 304, nömrə: 249.
- ↑ “Mizanul-e`tidal”, 2-ci cild, səh. 633, nömrə: 5120.
- ↑ “Əl-kamilu fi zuəfair-rical”, 6-cı cild, səh. 325, nömrə: 1806.
- ↑ “Mizanul-e`tidal”, 4-cü cild, səh. 145, nömrə: 8660.
- ↑ “Əl-kamilu fi zuəfair-rical”, 5-ci cild, səh. 371, nömrə: 1534.
- ↑ “Əl-kamilu fi zuəfair-rical”, 5-ci cild, səh. 371, nömrə: 1534.
- ↑ “Tarixu Bəğdad”, 5-ci cild, səh. 4 və 7-ci cild, səh. 337.
- ↑ “Mizanul-e`tidal”, 1-ci cild, səh. 540, nömrə: 2018.
- ↑ “Mizanul-e`tidal”, 4-cü cild, səh. 146, nömrə: 8660.
- ↑
- “Əl-bidayətu vən-nihayə”, 7-ci cild, səh. 230.
- Əli Əsgər Rizvani, “İmamşünaslıq və şübhələrə cavab”, (2), səh. 434.
