Ədirnə
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
(Azərbaycanca olmayan kəlimələrin çevirilməsi, orfoqrafik səhvlərin düzəldilməsi və s.) Düzəliş etdikdən sonra {{qaralama - az}} ifadəsini kənarlaşdırmağı unutmayın.
Edirne vilayetinin mərkəzi olan şəhər. Şəhərin əhalisi 2008-ci ilə görə 138. 054dür. 1927də 35.000 olan əhalisi 1990da 102.345ə, 2000də 119.298ə, 2007də 136.070ə çıxmışdır.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Coğrafiya
Türkiyəni Avropaya bağlayan quru yolu üzərindəki sərhəd şəhəridir. Edirne, Tunca, Arda və Meriç çaylarının görüşdüyü düzlükdə qurulmuşdur. Yer iqlim hakimdir.
[redaktə / تحریر] Tarix
Şəhərin tarixi, İÖ. 7. əsrə uzanmaqdadır.
Traklar dövrü
Şəhər ilk dəfə, Trakların Odris boyu tərəfindən qurularaq Odrisia olaraq adlandırıldı.
Romalılar dövrü
HİS. 2. əsrdə Roma İmperatoru Hadrianus Edirneyə strateji əhəmiyyəti səbəbiylə şəhər statusu verərək öz adını qoydu. Romalılar zamanında Edirne, Hadrianapolis olaraq xatırlandı. amin
Bizans dövrü
Romalılardan Bizanslılara keçən şəhər Səlib yürüşləri əsnasında bir çox dəfə yağma edildi.
Osmanlılar Dövrü
1361-ci ildə Murad Hüdavendiğar tərəfindən Bizanslılardan alındı və Osmanlı torpaqlarına qatıldı. Osmanlı İmperatorluğunun ikinci paytaxtıdır. İstanbulun fəthinə qədər 90 il boyunca Osmanlı paytaxtı olmuşdur.
Edirnenin İşğalı
Edirne 1900 illərin başında Bolqarıstan tərəfindən işğal edilmişdir. İstiqlal Marşı şairi Məmməd Akif Ərsoyun bu işğalı etiraz edən bir şeiri vardır. Bu işğal əsnasında bir çox tarixi quruluş yıxılmış və zərər görmüşdür. Edirnenin simvolu halına gəlmiş olan Səlimiyə Məscidi də bunlardan biridir.
[redaktə / تحریر] Sənət və mədəniyyət
Bir zamanlar Osmanlı İmperatorluğuna paytaxtlıq etməsindən ötəri şəhər xan/mehmanxana, məscid, bazar kimi tarixi əsərlərlə bəzəklidir.
Külliyyələr
II. Beyazıt Külliyyəsi Səlimiyə Külliyyəsi
Məscidlər-Kilsələr-Sinagoglar
Edirnedə Memar Sinanın "ustalıq əsərim" dediyi Səlimiyə Məscidi, Üç Şerefeli Məscid və Köhnə CamiDarül-Hadis Məscidi Edirnenin ən əhəmiyyətli əsərlərini meydana gətirər. Ayrıca xristian mədəniyyətinə aid Qalasıçında ol/tapılan İtalyan Katolok kilsəsi, Kıyıkta ol/tapılan Sveti Georgi Bolqar kilsəsi və Kirişhanede ol/tapılan Konstantin-Helena Kilsəsi vardır. Yəhudi mədəniyyətinə aid Qalasıçında Böyük Edirne Sinagogu vardır.
Örtülü bazarlar
Səlimiyə Arastası, Bedesten və Alipaşa adlı üç kapalıçarşısı vardır.
Edirne Sarayı
Osmanlı dövründə istifadə edilən saraydan indiki vaxtda ədalətin timsali olan Ədalət Kasrı xaricində bir bina qalmamışdır.
Ədalət Kasrı, qarşısında seng-i ərz və seng-i ibrət.
Əl sənətləri
Edirne, Osmanlı dövründə çini və dulusçuluq sənətinin əhəmiyyətli mərkəzlərindən idi. Edirnedəki saray və əhəmiyyətli binaların çiniləri, şəhərin sanatsal ənənəsinin məhsullarıdır. Edirnedəki əl sənətləri üslubuna "Edirnekari" (Edirne işi) adı verilər. Osmanlı İmperatorluğunun paytaxtı olduğu dövrdən bəri Edirnedəki əl işləri yüksək xüsusiyyətləriylə bəyənmə yığmışdır. İndiki vaxtda da bu ənənə ağac və oyma işlemeciliğinde davam etməkdə; sandıq və şkaf kimi taxta vəsaitlər üzərinə boya ilə edilən naxışlarla özünü göstərməkdədir. Lake qab və qutu prodüserliyi, çiçək rəssamlığı, dəriçilik, xəttatlıq (xüsusilə talik yazı), taxta oyuculuğu və məzar daşçılığı, Edirnedəki digər əl sənətləridir. İndiki vaxtda süpürgəçilik də bir əl sənəti olaraq varlığını davam etdirməkdədir. Turistik bir fəaliyyət halına çevrilən mis sabunçuluğu da bir başqa ənənəvi əl sənətidir.
Osmanlılar dövründə xəstəxana olaraq da istifadə edilən II. Beyazıt Külliyyəsi
[redaktə / تحریر] Təhsil
Trakya Universitetini saxlamaqdadır.
20 İyul 1982-də quruluşunu tamamlayan Trakya Universiteti Türkiyənin ən köhnə universitetləri arasında iştirak etməkdədir. 3 eldə təhsil etməkdədir. 8 fakültəsi, 3 institutu, 4 yüksekokulu, 20 peşə yüksekokulu, 1 konservatoriyas(n)ı, 14 tətbiq və araşdırma mərkəzi, 1 anaokulu, 4 hissəs(n)i və 30 min şagirdi vardır. Trakya Universiteti Türkiyənin Balkanlarla olan əlaqələrinin inkişaf etdirilməsində bölgə universiteti rolunu üstlənmişdir.
