Əhməd Cəmil

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Əhməd Cəmil
Əhməd Səttar oğlu Cəmilzadə
Əhməd Cəmil.jpg
Doğum tarixi 20 oktyabr 1913(1913-10-20)
Doğum yeri İrəvan, İrəvan quberniyası, Rusiya imperiyası
Vəfatı 27 sentyabr 1977 (63 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ

Əhməd Cəmil (əsl adı Əhməd Səttar oğlu Cəmilzadə;20 oktyabr 1913(1913-10-20)27 sentyabr 1977(1977-09-27)) — Azərbaycan şairi, 1939-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan dövlət mükafatı laureatı (ölümündan sonra 1980).

Həyatı[redaktə]

Cəmilzadə Əhməd Səttar oğlu 1913-cü il oktyabrın 20-də İrəvan quberniyasının İrəvan şəhərində kustar sənətkar ailəsində doğulmuşdur. Dörd yaşında ikən atasını itirmiş, anasının himayəsi altında boya-başa çatmışdır. İbtidai və orta təhsili Gəncə şəhər məktəblərində almışdır.

Orta məktəbin yeddinci sinfində oxuyarkən "Gözəl Qafqaz" adlı ilk şeiri 1928-ci ildə "Qızıl Gəncə" jurnalında dərc olunmuşdur. Azərbaycan Proletar Yazıçıları Cəmiyyətinin Gəncə bölməsində fəal iştirak etmişdir. Onun şeirləri "Qızıl Gəncə", "Dağıstan füqərası", "Gənc bolşevik", "Hücum", "İnqilab və mədəniyyət" qəzet və jurnallarında vaxtaşırı dərc olunurdu. Sonra Bakıda Ali pedaqoji institutun ədəbiyyat fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1930-1933). Şəmkir rayonunun Zəyəm kəndində (1933-1936), sonra Gəncədə (1936-1940) orta və ali məktəb müəllimi, metodist olmuşdur. 1940-cı ilin sentyabr ayından Azərbaycan Sovet Yazıçıları İttifaqında şeir bölməsində məsləhətçi, "Ədəbiyyat qəzeti"ndə ədəbi işçi, məsul katib işləmiş, sonra ittifaqın məsul katibi seçilmişdir (1940-1942).

İkinci Dünya müharibəsi illərində Şimali Qafqaz, Krım cəbhə qəzetləri ("Döyüş zərbəsi", "Hücum", "Vətən uğrunda irəli") redaksiyalarında çalışmışdır (1942-1943). Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin məsul katibi (1944-1947), həm də idarə heyətinin üzvü seçilmişdir. Uzun müddət "Ədəbiyyat qəzeti", "Azərbaycan" və "Ulduz" jurnalları redaksiya heyətinin üzvü olmuşdur.

1948-ci ilin oktyabrınadək səhhəti üzündən işləməmişdir. Sonra 1948-ci ilin oktyabrında Azərbaycan Sovet Yazıçıları İttifaqında idarə heyətinin məsul katibi seçilmişdir. 1950-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında məsləhətçi, 1951-ci ildə "Ədəbiyyat qəzeti"ndə müvəqqəti redaktor işləmişdir. Azərnəşrdə baş redaktor, redaktor (1953-1955), Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyində məsləhətçi (1956-1959), "Azərbaycan" jurnalırının redaktoru (1959-1960), Azərnəşrin baş redaktoru (1962-1963), Gənclik nəşriyyatında redaktor (1964-1967), "Ulduz" jurnalında baş redaktor işləmişdir (1973-1977). Rus, gürcü, Ukrayna, erməni, özbək, belorus, tacik və s. dillərdən Azərbaycan dilinə tərcümələr etmişdir. Xidmətlərinə görə iki dəfə "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni, Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı və medallarla təltif olunmuşdur.

1977-cı il sentyabrın 27-də Bakıda vəfat etmişdir.

Xatirəsi[redaktə]

Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda adına küçə var.

Əsərləri[redaktə]

  • 1.Yadigar. Bakı: Azərnəşr, 1942, 82 səh.
  • 2.Əsgər qardaşıma Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1942, 26 səh.
  • 3.Şaxta baba. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1942, 15 səh.
  • 4.Can nənə, bir nağıl de. Bakı: Azərnəşr, 1943, 11 səh.
  • 5.Böyük qardaşımız. Bakı: Azərnəşr, 1944, 7 səh.
  • 6.Şeirlər. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1947, 47 səh.
  • 7.Təməl daşları. Bakı: Azərnəşr, 1951, 82 səh.
  • 8.Qələbə yolları. Bakı: Azərnəşr, 1954, 126 səh.
  • 9.Şeirlər. Bakı: Azərnəşr, 1957, 230 səh.
  • 10.Mənim azad torpağım, Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1960, 53 səh.
  • 11.Əhməd Cəmil. Bakı: Azərnəşr, 1961, 261 səh.
  • 12.Bahar şəfəqləri. Bakı: Azərnəşr, 1964, 62 səh.
  • 13.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Gənclik, 1967, 443 səh.
  • 14.Balıqçı gəmiləri. Bakı: Gənclik, 1968, 10 səh.
  • 15.Ellər bayramı. Bakı: Gənclik, 1972, 14 səh.
  • 16.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1975, 366 səh.
  • 17.Vaxtında gəlmişik bu dünyaya biz. Bakı: Yazıçı, 1979, 297 səh.
  • 18.Xoşbəxt uşaqlara. Bakı: Gənclik, 1981, 70 səh.
  • 19.Dünyanın gözəlliyi. Bakı: Azərnəşr, 1983, 303 səh.
  • 20.Can nənə, bir nağıl de. Bakı: Gənclik, 1987, 80 səh.
  • 21.Əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1988, 336 səh.

Şeirləri Xəzər Universiteti Nəşriyyatı tərəfindən çap olunan Azərbaycan Sevgi Poeziyası toplusunun İkinci kitabına (Bakı, 2009) daxil edilmişdir (Tərtibçi: Hamlet İsaxanlı).

Tərcümələri[redaktə]

  • 1.S.V.Mixalkov. V.İ.Lenin muzeyində. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1951, 29 səh.
  • 2.Lenin və Stalin haqqında. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1953, 36 səh.
  • 3.M.Y.Lermontov. Borodino. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1956, 16 səh.
  • 4.A.Tvardovski. Lenin və peçqayıran. Bakı: Usaqgəncnəş, 1960, 12 səh.
  • 5.S.M.Marşak. Naməlum qəhrəman haqqında hekayə. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1962, 13 səh.
  • 6.M.Mirşəkər. Mahtab. Bakı: Azərnəşr, 1964, 32 səh.
  • 7.Y.V.Höte. Faust. Bakı: Azərnəşr, 1970, 501 səh.
  • 8.Dost ellər, dost nəğmələr, Bakı: Gənclik, 1975, 22 səh.
  • 9.Y.V.Höte. Faust. Bakı: Yazıçı, 1986, 518 səh.