Əmir əl-Möminin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar


İslam

Allah1.png

İnanclar

Allah

Allahın varlığı və təkliyi
Mələklər
Müqəddəs kitablar
Məhəmməd peyğəmbər (s)
Digər peyğəmbərlər
İmamət
Axirət
Kəlimeyi-şəhadət

Firuiddin

Namaz qılmaq
Zəkat vermək
Xüms vermək
Oruc tutmak
Həccə getmək

Xüsusi günlər

Besət bayramı
Ramazan bayramı
Qurban bayramı
Qədiri-Xum bayramı

Quran

Sünnə · Hədis
Təsavvüf

Tarixşəxsiyyətlər

Əhli-Beyt · Səhabə
Şiəlik · Sünnilik · Xaricilik

Əmir əl-Möminin (ərəb. امیر المؤمنین‎‎), Əmir ərəb dilində başçı, lider, sultan və sərkərdə mənasındadır. İslam peyğəmbərindən sonra, onlara ki Məhəmməd Rəsulullah tərəfindən ordu başçılığına seçilirdilər Əmir deyilirdi. amma Əmir əl-Möminin ləqəbi yanlız müsəlmanların və tüm qüvvələrin başçısına deyilir.

Əmir əl-Möminin[redaktə]

Əmir əl-Möminin (Başçı mənasında) öz siyasi və dini məzmunu ilə müsəlmanlar arasında xəlifə və ya imamlara deyilirdi. Əmir əl-Möminin ləqəbi sünnü müsəlmanların arasında Ömər bin Xəttabdan başlayaraq osmanlıların sonuncu xəlifəsinədək deyilirdi. Bu ləqəb Əli bin Əbutalibin ən məşhur ləqəbidir. Ömər ilk şəxsdir ki bu ləqəblə səslənmişdir.

Sünnü baxışı[redaktə]

Sünnü müsəlmanlar bu ləqəbi xuləfayi raşidinin hamısı, Öməvilər və Abbasilərə deyillər.

Şiə baxışı[redaktə]

Əmir əl-Möminin islam peyğəmbərinin canişini və vəsisinin, İmamlardan ilk imam, Əli bin Əbutalibin ləqəbidir.

Etiqad[redaktə]

Əli bin Əbutalibin Əmir əl-Möminin olması, imamətinə və peyğəmbərin arasız canişin və vəsi olmasına etiqad və inanmaq vacibdir[1] bəlkə imanın rüknlərindəndir.

Azanda Əmir əl-Möminin[redaktə]

Şiə müsəlmanlar azanda Məhəmməd Rəsullulahın peyğəmbərliyinə şəhadət verdikdən sonra Əli bin Əbutalibin Əmir əl-Mömininliyinə şəhadət verib və etiraf edirlər. bunun səbəbləri şiələrə görə:

Azanın vəhy vasitəsi ilə nazil olunub[redaktə]

Şiə mənbələrində azanın necə deyilib və qanunlaşması vəhy yoluyla olub. necə ki Cəfər Sadiq deyir:[2]

قال الصادق علیه السلام: لما هبط جبرئیل بالاذان علی رسول الله کان راسه فی حجر علی علیه السلام فاذن جبرئیل و اقام فلما انتبه رسول الله صلی الله علیه و آله قال: یا علی سمعت؟ قال: نعم قال: حفظت؟ قال نعم قال ادع لی بلالا تعلمه فدعا علی علیه السلام بلالاً فعلمه


O, zamanki Cəbrayıl mələk əzanı peyğəmbərə gətirdi peyğəmbərin başı Əlinin ətəyindəydi, Cəbrayıl azanı peyğəmbərə öyrətdi, bitdikdən sonra peyğəmbər başını qaldırıb Əlidən soruşdu: Cəbrayılın səsini eşitdin? dedi:Hə.

Peyğəmbər birdə soruşdu:Onu xatırladınmı? dedi: Hə.

Peyğəmbər dedi: Bilalı çağır və azan və iqaməni ona öyrət. Əli isə bilalı çağırıb azanı ona öyrətdi.

اشهد أن علیا ولی الله-a görə iki nəzər var.

1- Bəziləri onun deməyini müstəhəb bilirlər. namazda qunut kimi.

2- Bəziləridə onu müstəhəb bilirlər amma azanın bir bölməsi olmaqdan görməyərək. yəni bir müstəhəb işdir ki azanın özü və məzmunundan deyil.

3- bütün Şiə alimləri deyirlər ki Şəhadəti Salisə(Üçüncü şəhadət=اشهد أن علیا ولی الله) azandan deyildir.

4- Əgər birisi bunu azanın bir parçası olaraq görüb deyərsə əram iş görmüşdür.

Əli bin Əbutalibə məxsusluğu[redaktə]

Ad aparılan ləqəb yanlız ilk məsum imam Əli bin Əbutalibə məxsusdur və başqalarının hətta obiri imamlarıda bu ləqəbnən çağırmaq düzgün deyil.[3][4][5][6]

Həmçinin bax[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Əhkamül Nisa, s. 15
  2. Amili, Təfsili Vəsailü-Şiə, c. 4, s. 612(عاملی، تفصیل وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة، ج 4، ص 612.)
  3. Biharül Ənvar, c. 37, s. 334
  4. Mənaqibi Əli Əbutalib, c. 2,s. 254(مناقب‏آل‏ابی طالب ج۲، ص۲۵۴)
  5. Vəsailül Şiə, c. 14, s. 600(وسائل‏الشیعة ج۱۴، ص۶۰۰)
  6. Müstədrəkül Vəsail, c. 10, s. 398.(مستدرک‏الوسائل ج۱۰، ص۳۹۸)