Əsədullah Bayat
 |
Bu məqalə Əsədullah Bayat haqqındadır. Bayatın digər istifadələri üçün Bayat səhifəsinə baxın. |
 |
Bu məqalənin mətnini Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırmaq lazımdır. Məqalədə cümlə quruluşlarındakı yanlışlıqları və orfoqrafik səhvləri düzəltdikdən sonra {{qaralama - az}} şablonunu silməyi unutmayın. |
| Əsədullah Bayat Zəncani | |
 |
|
| Doğum tarixi: | 1942-ci il |
|---|---|
| Doğum yeri: | Zəncan Çayı, Zəncan, Cənubi Azərbaycan |
Ayətullah Əsəduallah Bayat Zəncani ( doğum: 1320 günəş ili / 1942-ci miladi il) şiə təqlid mərcəi və azərbaycanlı din və siyasət adamı. Bayat İran anayasanın dəyişmə şurasının üzvü və ilk üç seçki İran İslamı parlamentində Zəncanlıların nəmaynəhsı və o məclisin başqan heyətinin üzvü və üçüncü seçkisində parlamentin nayib-rəisi olmuşdur. Böyük Ayətullah Əsədullah Bəyat Zəncani keçmişdə Mubariz Ruhanilər Toplusu, Qum Elmiyyə Hövzəsinin Tədqiqatçılar və Ustadları kimi qurumlarının üzvü olmuşdu. Bəyat indi Qumda din mərcəidir, onun vebsaytı İranda hökumət tərəfindən filter olub.
Mündəricat |
[redaktə] Həyatı
Böyük Ayətullah Əsədullah Bəyat Zəncani cənabları Zəncanın 25 kilometrliyində Zəncan çayının sahilində yerləşən bir kənəddə dünyaya göz açdı. Məktəbxanada Qur'an, Gülüstan, Tarix-i möəcm və məktəbxanalarda öyrədilən başqa kitabları oxudu və 13 yaşında ikən Zəncana getdi. 6 il Zəncanda Hovzə dərslərini oxudu və 19 yaşında ikən Qum elmiyyə hövzəsində təhsilə başladı.Ayətullah Əsədullah Bəyat Zəncani elə orada böyük alimələr və mərcə'lər həzurunda ictihad dərslərini oxuyarkən siyasətələ də maraqlandı. İran İnqilabından sonra Ayətullah Bəyat Zəncanlılar tərəfindən parlamentə göndərildi və üç seçki məcləsdə oldu. Üçüncü seçkidə məclisdə naib-rəis kimi çalışdı. Böyük Ayətullah Əsədullah Bəyat Zəncaninin İctihadda açıq baxışı və çağdaş olaylardan vaz keçməməsi onun ictihadi nəzərlərinin özəllikələrindəndir.
[redaktə] Ustaldarı
Zəncandakı ustadları:
- Hüccətul-İslam vəlmülimin Hacı Şeyx Yəqübəli Cabbar
- Hüccətul-İslam vəlmülimin Şeyx Əbdülhəmid Qaemi
- Hüccətul-İslam vəlmülimin Hacı Mirzə Əhməd Rəşündi Zəncani
- Ayətullah Hacı Mirzə Əhməd Zəncani
- Ayətullah Mirza Əli Nəqi Hillّi-ı Zəncani
Qumdakı ustadları:
- Böyuk Ayətullah Seyid Məhəmmədkazım Şəriətmədari
- Ayətullah Əllamə Təbatbayi
- Böyuk Ayətullah Sultani Təbatabayi
- Ayətullah Şeyx Əhməd Payani
- Böyuk Ayətullah Müntəziri
- Ayətullah Məhəmməd Müfəttih
- Ayətullah Murtəza Muthhəri
- Ayətullahşix Məhəmməd İsmayıl Saeni Zəncani
- Ayətullah Mustafa E'timadi
- Ayətullah eyxix Hüseyn Nüri
- Böyuk Ayətullah Ruhullah Xəmini
- Böyuk Ayətullah Muəhqiq Damad
- Böyuk Ayətullah Şeyx Murtaza Haeri
- Böyuk Ayətullah Mirzə Haşim Amoli
- Böyuk Ayətullah Əraki
- Böyuk Ayətullah Gülpayigani
- Böyuk Ayətullah Ruhani
[redaktə] Əsərləri
- Sünnət və Qur'an baxışından İmam və İmamət
- İslamın ekonomik sistemi
- Tanrını tanımaq
- Töhid
- İnsan Qur'anda
- İslami dövlətin para qaynaqları
- Şərq filosoflarının düşüncəsində İlliyət
- İslamın siyasi sistemi
- İslamın siyasi düşüncələrinə ötəri bir baxış
- İslam siyasi düşüncəsi və mədinətun-Nənbi
- Tüzih ul-Məmsail risaləsi
- həc əməlləri və əhkamı rəsaləsı
- Usul elmində tədqiqatlar
- İdalət mizanı
- Təhzibi- Nəfs
[redaktə] İran Türkləri və Qarabağ haqda fitvası
Böyük Ayətullah Əsədullah Bəyat Zəncani İranda yaşayan Azərbaycan Türklərinin haqları barədə, habelə Qarabağ-ın Ermənilər tərəfindən işqal olunmasına görə fitva verib. Fitvada Türklərin öz hüquqi haqlarını almaqda lazımi işləri görməkdə mucaz sayılıblar. Qarabağ işğalını isə qəbul olunmaz bilərək bütün müsəlmanları o torpaqların azad olunmasında yardımçı olmalarının vacib olduğunu elan edibdir.
