آزربایجان تورکلری
"آزربایجانلیلار" و یا "آزربایجان تورکلری" [1]اساسن آزربایجاندا، ایراندا، ایراقدا ، تورکیه ده ، گورجوستاندا، روسییا فئدئراسییاسیندا، ائلجه ده بیر سیرا دیگر دؤولتلرده یاشایان و آنا دیللری آزربایجان توركجه سی اولان تورک خالقی.
1813-جو ایل گولوستان و 1828-جی ایل تورکمنچای موقاویله سی نین نتیجه سینده آزربایجانلیلارین یاشادیغی اساس تورپاقلار ایکی فرقلی دؤولت آراسیندا بؤلونسه ده، بوگونکو آزربایجانلیلار واحید ائتنیک قوروپ تشکیل ائدیر[2].
آزربایجانلیلارین سایی باره ده ستاتیستیکا یونئسکو-نون حساباتی، دیاسپورا ایله ایش اوزره دؤولت کومیته سی نین آپاردیغی آراشدیرمالار، آزربایجانین خاریجی اؤلکه لرده کی سفیرلیکلری نین وئردیگی معلوماتلار و دونیا آزربایجانلیلاری نین بیر قورولتایی نین حسابات معروضه سی اساسیندا حاضیرلانیب. بعضی بین الخالق تشکیلاتلارین و خاریجی اؤلکه لرده فعالیت گؤسترن قئیری-حوکومت تشکیلاتلاری نین حساباتلاریندا ایراندان کؤچموش میقرانتلارین بیر حیصه سی نین دیگر میلتلری تمثیل ائتمه لرینه باخمایاراق آزربایجانلی کیمی قئیده آلینماسی آزربایجانلیلارین دقیق سایینی موعینلشدیرمکده چتینلیک یارادیر.
بونا باخمایاراق، دؤولت کومیته سی حاضیردا آزربایجانین خاریجی اؤلکه لرده کی سفیرلیکلری ایله بیرگه دونیادا یاشایان آزربایجانلیلارین سایی نین دقیقلشدیریلمه سی ایستیقامتینده ایش آپاریر. دونیا آزربایجانلیلاری کونقرئسی نین (داک) تقدیم ائتدیگی ستاتیستیک معلوماتلار ایسه فرقلیدیر. داک 67 اؤلکه نین تسنیفاتینی آپاریب و اونون معلوماتینا گؤره، 2006-جی ایلین سونونا دونیا آذربایجانلیلاری نین سایی 50 میلیونو کئچیب[3].
[redaktə] تاریخ
[redaktə] قدیم تاریخ
بؤلگه نین و آزربایجانین میلاددان قاباقکی دؤورلری نین تاریخین اساسن داها چوخ میخی یازیلار، اونلاردا عكس ائتدیریلن ائتنونیم، توپونیم و آنتروپونیملر واسیطه سییله اؤیرنمک مجبورییتینده ییك. البتته ائله همین یازیلاردان چوخ ماراقلی معلومات الده ائدیریک. همین یازیلارا اساسن " آزربایجان تورپاقلارینداکی تورک حاکیمیتی میلاددان قاباق 4 مین ایل اوللره گئدیب چیخیر. بو منبعلرده خوصوصیله آراتتالیلار، قوتلار (قوتتیلر)، لولوبیلر و هورریلر هاقدا معلوماتلار واردیر " ".[19]منبعلره اساسن آزربایجاندا یارانمیش ایلک تورک دؤولتی، آراتتا(ارات+تا) دؤولتی اولموشدور. آراتتا قدیم آزربایجانین داغلیق اراضیسینه وئریلن آد ایدی. معناسی، سادجه اولاراق داغ دئمکدیر. شومئر-آککاد مکتب لوغتیند(میلاددان قاباق 8-جی عصر) همین سؤزدن " آراتتو و آراتو " نومونه لری داغ معناسیندا عكس اولونموشدور " [20]. داغ سؤزو تاغ، تا، تی، تو فورمالاریندا دا ایشلنمیشدیر. ایندی ده آزربایجاندا قافلانتا (قافلان+تا)، قافلانتی (قافلان+تی) و سایر بئله داغ آدلاری مؤوجوددور.
[redaktə] قایناق
- ↑ Altstadt, Audrey L. (1992). The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule, Hoover Press, ISBN 0-8179-9182-4, ISBN 978-0-8179-9182-1
- ↑ "Azerbaijani", Encyclopedia Britannica, 2009
- ↑ Ekspress qəzeti
- ↑ Алиев И. Располагает ли наука доказательствами в пользу ирано-язычности мидян и атропатенцев? Можно ли считать мидян одними из предков азербайджанского народа? // ИАН АзССР, серия истории, философии, права, 1990, № 3-4.
- ↑ Алиев И. Роль мидийского элемента в этнической истории Атропатены//Кавказско-ближневосточный сборник, VIII, Тбилиси, 1988
- ↑ Q. Qeybullayev. Azərbaycan türklərinin təşəkkül tarixindən. Bakı: ADN, 1994, səh. 90-136,
- ↑ Гейбуллаев Г. А. К этногенезу азербайджанцев. Том 1. Баку: 1991, стр. 216-274
- ↑ Firudin Cəlilov. Azər xalqı. II nəşri. Bakı: 2006, səh. 161 – "Hər hansı bir ərazidə formalaşan xalq əvvəllər həmin ərazidə yaşamış tayfaların birbaşa və ya dolayı xələfidir. Mada əhalisi istər türk olsun, istər qeyri-türk, bugünkü Azərbaycan türklərinin soykökünü təşkil edən tayfalardandır. ".
- ↑ N. Rzayev. Əcdadların izi ilə. Bakı: ADN, 1992
- ↑ پروفسور محمد تقی زهتابی، ایران تورکلرینین اسکی تاریخی I، تبریز اختر، 1379
- ↑ محمد رحمانی فر، نگاهی نوین به تاریخ دیرین ترك های ایران، تبریز، اختر، 1380
- ↑ دكتر میرهدایت حصاری، آتروپاتن یا آتروپاتنا، وارلیق درگی سی، سای 145، 1386
- ↑ Dr.Rıza Nur, Türk Tarihi, toker yayınları, 1994
- ↑ Dr.Yusif Yusifov, Azərbaycan Türklərinin Təşəkkülü Tarixindən, Azərnəşr 1994 [1]
- ↑ فریدون ابراهیمی، آذربایجان دانیشیر، "آذربایجان" گونده لییینده چاپ اولونموش سری یازیلار توپلوسو، 1324 گونش ایلی، تبریز
- ↑ Akademisyenler Birliği, Genel Başkanımız Prof. Dr. Şükrü KOÇ’un "AÇILIM" tartışmaları ile ilgili BASIN AÇIKLAMASI
- ↑ Prof. Dr. Abdurrahman KÜÇÜK, MİLLET TEKTİR! , Kutlu Sesleniş, Aylık Fikir ve Kültür Dergisinin, 69.Sayısında, Ankara 2009, 10-17 sayfaları
- ↑ عادل ارشادی فر، امپراتوری ترك ماد قسمت اول قسمت دوم قسمت سوم قسمت چهارم
- ↑ Arazoğlu "Müxtəsər Azərbaycan tarixi" Bakı, 2000-ci il, s13
- ↑ "Azərbaycan tarixi" Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı, Bakı, 1994-ci il, s78
