ابولفضل ائلچی بهی
| Əbülfəz Elçibəy-ابولفضل ائلچی به ی Əbülfəz Qədirqulu oğlu Əliyev-ابولفضل قدیرقولو اوغلو علی یئو |
||||
 |
||||
|
||||
|---|---|---|---|---|
| 17 iyun 1992 — 1 sentyabr 1993 | ||||
| Baş nazir: | Rəhim Hüseynov Pənah Hüseynov |
|||
| Sələfi: | Ayaz Mütəllibov | |||
| Xələfi: | Heydər Əliyev | |||
| Partiya: | Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası | |||
| Təhsili: | Azərbaycan Dövlət Universiteti | |||
| Dini: | İslam | |||
| Təvəllüdü: | 24 iyun 1938-ci il Kələki, Ordubad, Naxçıvan MR, Azərbaycan SSR |
|||
| Vəfatı: | 22 avqust 2000-ci il (62 yaşında) Ankara, Türkiyə |
|||
| Dəfn yeri: | I Fəxri Xiyaban | |||
ابولفضل ائلچی به ی (24 اییون 1938 - 22 آوقوست 2000) — آزربایجانین دؤولت، سیاسی و ایجتیماعی خادیمی، موخالیف، آزربایجان خالق جبهه سی نین لیدئری و آزربایجان رئسپوبلیکاسی نین ایکینجی پرئزیدئنتی (1992-1993). آزربایجان تاریخینده خالق طرفیندن، دئموکراتیک سئچکیلر یولو ایله سئچیلن ایلک پرئزیدئنت.
[redaktə] حیاتی
ابولفضل قدیرقولو اوغلو علی یئو (ائلچی به ی) 24 اییون 1938-جی ایلده ناخچیوان موختار رئسپوبلیکاسینین اوردوباد رایونونون کله کی کندینده آنادان اولوب.
7 ایللیک اونوسکند مکتبینی بیتیردیکدن سونرا اوردوباد شهر 1 سایلی اورتا مکتبینده تحصیلینی داوام ائتدیریب. 1957-جی ایلده باکی دؤولت اونیوئرسیتئتی نین شرقشوناسلیق فاکولته سی نین عرب فیلولوگییاسی شؤعبه سینه داخیل اولوب. بورانی بیتیردیکدن سونرا (1962) تعییناتلا سسری (SSRİ)هیدرولاییحه اینستیتوتونون باکی شؤعبه سینده ترجومه چی ایشله ییب. 1963-جو ایلین یانواریندا میصیر عرب رئسپوبلیکاسینا گؤندریلن ابولفضل بی 1964-جو ایلین اوکیابرینا کیمی اسوان بندی نین تیکینتیسینده ترجومه چی کیمی چالیشیب. خاریجی اعزامییتدن دؤنه رک 1965-جی ایلده باکی دوولت یونیوئرسیتئتینین آسپیرانتوراسینا داخیل اولوب و آسپیرانتورا (یوکسک لیسانس، فوق لیسانس) تحصیلینی 1968-جی ایلده اوغورلا تاماملاییب. " تولونیلر دؤولتی (868-905) " مؤوضوسوندا دیسسئرتاسییا (پایان نامه) مودافیعه ائده رک تاریخ علملری نامیزه دی عالیملیک درجه سی آلیب (1969). باکی دوولت یونیوئرسیتئتینین " آسیا و آفریقا اؤلکه لری تاریخی " کافئدراسیندا (کرسی) موعلیم و باش موعلیم ایشله ییب (1968-1975).
1975-جی ایلین یانواریندا آزربایجان دؤولت تهلوکه سیزلیک کومیته سی اونو طلبه لر آراسیندا میلتچی و آنتیسووئت تبلیغاتی آپارماق آدییلا حبس ائدیر و 17 اییول 1976-جی ایلدک سیاسی دوستاق اولاراق آزادلیقدان محروم ائدیر. اساسن قاراداغ داش کارخاناسیندا آغیر فیزیکی ایشلره محکوم ائدیلمیشدیر.
حبسدن بوراخیلدیقدان سونرا بیر مودت ایشسیز قالیر. 1976-جی ایلین دئکابریندا آمئا(AMEA) الیازمالار اینستیتوتوندا کیچیک علمی ایشچی کیمی علمی فعالیته باشلاییر. سونرالار بؤیوک علمی ایشچی، شؤعبه مودیری، آپاریجی علمی ایشچی علمی روتبه و وضعیفه لره قدر یوکسه لیر (16.07.1992جی ایلدک).
[redaktə] سوی آغاجی
1) ابولفضل (ائلچی به ی)
2) قدیرقولو (ائلچی به یین آتاسی)
3) مشدی مردان (ائلچییبه یین باباسی)
4) میر آللی خوجا
5) میر محمد
6) میر یوسیف
7) میر محمد
8) میر صادیق آغا
9) میر محمد
10) سئیید میر موصتافا
11) سئیید حوسئین
12) سئیید صالئح
13) سئیید نورالددین آغا
14) سئیید شمس الددین
15) سئیید
16) سئیید ایسماعیل
17) سئیید علی
18) سئیید عابباس
19) سئیید فخرالددین
20) سئیید هاشیم
21) سئیید میر علی خوجا
22) سئیید فخرالددین
23) سئیید شرف الددین
24) سئیید شمس الددین
سئییدلردن عیبارت اولان (بو اوزدن ده اونلارین آدینا " سئیید " وئ " میر " دینی تیتوللاری (عونوانلاری) آرتیریلیب) آتا طرفی گونئیدندی. ایلکین اولو بابالاری کؤکجه شاه ایسماییل ختایی نین سلفلریندن اولان شئیخ صدرالددین موسانین (1305-1392) اوروقلارینداندیر. بعضی قایناقلاردا شئیخ صدرالددین شئیخ خوجا علی ده دئییلدییی بیلدیریلیر، بعضی قایناقلارداسا شئیخ خوجا علی نین اونون اوغلو اولدوغو گؤستریلیر. بو فیکیرلردن هانسی نین دوغرولوغوندان آسیلی اولمایاراق ابولفضل به یین نسلی محض همین شئیخ خوجا علیدن (و، شئیخ علی خوجا دا آدلانیب) باشلانیر. آنجاق بونو دا دئمک گرکدیر کی، شئیخ علی خوجانین تؤرمه لری نین بو قولوندا شئیخلیک اولماییب. ابولفضل ائلچی به یین سوی آغاجی اوریژینالی ابولفضل به یین اؤزونده اولان سوی آغاجیندا نسلین داوامچیلاری اولان 30دان آرتیق آدامین آدی سادالانیر.
[redaktə] علمی فعالیتی
کلاسسیک و موعاصیر عرب دیلینی، ایسلام دینی نین اساسلارینی، شرق اؤلکه لری نین علم، تاریخ، فلسفه و مدنیتینی اینجه لیکله بیلن ان جیدی عالیملردن ساییلان ابولفضل ائلچی به ی آزربایجان تاریخشوناسلیق و شرقشوناسلیغیندا ایندییه دک اؤیره نیلمه یه ن ساحه لرده چوخ دیرلی و اساسلی علمی آراشدیرمالار آپاریب. اونون 40-دان آرتیق سانباللی علمی اثری نشر ائدیلیب. بونلارین ایچریسینده باکی دوولت یونیوئرسیته تینین " علمی اثرلر " اینده، آزربایجان میللی علملر آکادئمیاسی-نین " خبرلر " اینده، " الیازمالار خزینه سینده " توپلوسوندا و ب. نشرلرده چیخان " احمد ایبن تولون و تولونیلر دؤولتی نین یارانماسی " (1967)، " عابباسیلر خیلافتی نین تنززولو و پارچالانماسینا داییر " (1968)، " 9-10-جو عصرلر عرب-میصیر ادبیاتی حاقیندا " (1971)، " تولونیلر دؤولتی و قرمتیلر " (1971)، " عابباسیلر خیلافتی نین پارچالانماسی و فئودال دؤولتلری نین یارانماسینا دایر " (1971)، " 9-جو یوزیللیگین 2-جی یاریسیندا میصیرده صنعتکارلیق و تیجارت " (1972)، " حنفی لیک و اونون اساس قایدالاری " (1986)، " احمد تانتارانی ماراغی و اونون " تانتارانیییه " قصیده سی " (1987) و ب. بیر چوخ مونومئنتال تدقیقاتلارینی گؤسترمک اولار. گؤرکملی عالیمین بوتونلوکله یئنی دوشونجه لر توپلوسو اولان کیتابلاری: " تولونوغوللاری دؤولتی (868-905) " (ایستانبول، 1997) و " بوتؤو آزربایجان یولوندا " (ایستانبول، 1998) دونیا شرقشوناسلیق علمینه دیرلی تؤحفه دیر.
