زنگان ایالتی
زنگان ایالتی (فارسجا: استان زنجان) ایران ایالتلریندن بیریدیر. بو ایالتین مرکزی، زنگان شهریدیر.
Mündəricat |
[redaktə] جوغرافییا و تاریخ
زنگان ایالتی و یا زنگان دوزنلیگی ایرانین قوزئي باتيسينين مرکزی حیسهسینده یئرلشیر. زنگان، ابهار و خودابنده ایالتین بؤیوک شهریدیر. ایالتین اهالیسی 1996-جی ایلین نویابریندا (900890 نفر ایدی، بونون 47،62%-ی شهر اهالیسی، 52،37%-ی کند اهالیسی، قالان حیسهسی ایسه قئیدیییاتدا اولمایانلاردیر. زنگان ایالتی ایکی رئگیوندان عبارتدیر: داغلیق و دوزنلیک. اوجا زیروهلری اولان داغلیق زونالار زنگان شهرینین شیمال حیسهسی ایله کسیشیر، قالان حیسهسی ایسه دوزنلیکدیر.
زنگان ایالتینین ایکی جور ایقلیمی وار. یازدا و یایدا یاغیشلارین میقداری باشقا فصیللردکیندن چوخدور. یای و یاز واختی استراحت، آسوده واخت کئچیرمک اوچون ان مناسب واختدیر . تبیت، چایلار، مینئرال سو بولاقلاری و ایقلیم بوتؤولوکده هامیسینین اؤز طراوتی و گؤزللیگی وار. زنگان ایالتی ایرانین تاریخی رئگیونلاریندان بیریدیر. اونون کئچمیش، قدیم دؤورو ایکی تاریخی مرحلهیه آیریلیر: [1][2]
[redaktə] 1- ایبتیدای دؤور
(ائرامیزدان اوول 7-جی مین ایللیکدن 3-جو مین ایللیگینین اولینه قدر)، او دؤوره مخصوص و تانینمیش آبیدهلر ?باادوستین? مدنیییتینه عایددیر، اونلارین 30000 ایله یاخین یاشی وار.
[redaktə] 2- تاریخی دؤور
(ائرامیزدان اوول 3-جو مین ایللیگین اولی-2-جی مین ایللیگین سونو). اینسان مسکنلری 3-2 مین ایللیکده ایران سیویلیزاسییاسینین چیچکلنمسیندن خبر وئریر.
[redaktə] 3- یئنی تاریخی دؤور
(ائ.ا. 2-جی مینیللییین سونوندان ائرامیزین 7-جی عصرین اولینه کیمی): بو دؤورون ان فرقلندیریجی، پارلاق نمونهلریندن ساده بوز گیل نؤوودور. بو دا عینی زاماندا آریان آریا طایفالارینین بو بؤلگیه میقراسییاسی ایله باغلیدیر. ائرامیزدان اوول 1-جی مین ایللیگین اولینه قدر بو رئگیوندا دؤولتچیلیک سیستئمی تعیین اولونمامیشدیر. حتی اورارتو دولتی اؤز حؤکمرانلیغینی محکملده بیلمدی، حکمرانلیق اوزون سورمهدی. آسوریالیلارین سندلرینه گؤره بو رئگیون ائرامیزدان اول 9-جو عصرده آندیا آدلانیب و اونون ساکینلری یقین هولوبی و قوتی طایفالاری ایله علاقه ساخلاییبلار، اونلار دا زاگروس داغلارینین اتکلرینده یاشاییبلار. رئگیونون ائ.ا. 7-جی عصرده مین ایللیگین سونونا قدرکی تاریخی حاققیندا ایکی منالیلیق وار، بوتؤو اهمنیلر دؤورو حاققیندا آشکار ائدیلمیش خودابن داغدا ?دئریک? و ?ریتون? نیشانهلری اهمنیلر دؤورونون یادیگارلاریدیر. زنگان چای و گیزیل اوزن درهلری فارسلارین و ساسانیلرین دؤورونده چیچکلنیب. بو دؤورون ان مهم آبیدهلری آراسیندا تاشویر آتشپرست مبدینی قئید ائتمک اولار.
[redaktə] 4- ایسلام دؤورو
(ائرامیزین 7-جی عصریندن 19-جو عصرینه کیمی). بو دؤور عثمانلیلاری زامانی ایرانین ایشغالی ایله باشلانیر. الده اولان سندلردن معلوم اولور کی، بو رئگیون ایسلام دؤورو عرضینده اقتصادیات، مدنیت و اینجهصنعت باخیمیندان چیچکلنن اراضی اولوبدور. سولطانیه شهرینین مونقول ایلخانیلر طرفیندن پایتاخت سئچیلمهسینین سببلریندن بیری بو رئگیوندا 7-8-جی عصرده اقتصادیاتین جانلانماسیدیر. ایلخانی حؤکومتینین 9-جو عصرده سربداران طرفیندن ییخیلدیقدان سونرا زنگانا توپال تیمور طرفیندن هجوم ائدیلمیشدیر و بو شهر اوزون مدت ایشغال آلتیندا قالمیشدیر.
رئگیون اقتصادیات و مدنیت باخیمیندان صفویلر و قاجار دؤورلرینده، خصوصاً ده شاه طهماسیب و آقا محمد خانین حاکمیتی زامانی چیچکلنیب. ایالتین اساس تاریخی، مدنی و توریزم یئرلری آشاغیداکیلاردیر:
[redaktə] زنگان شهری
زنگان شهری تئهرانین 328 کيلومئتير-لیيینددیر. یایدا مولاییم، قیشدا سویوق هاواسی اولان زنگان ایکی بؤیوک درهدن عبارتدیر: زنگان چای و قیزیل اوزن، اونلارین آراسیندا قاراواس و آنقوران داغلاری یئرلشیر. 372-جی ایلده یازیلمیش دونیانین سرحدلری کیتابیندا چیچکلنن، زنگینلشن، فیراوان شهر کیمی تصویر اولونوب.
زنگانا مونقوللارین هجوموندان سولطان محمد خودابندهنین حاکیمیتی دؤورونده چوخلو زیان دیمیش، سولطانیه ده ییشیب ایلخانی دؤولتینین و ایسلام یوردونون بؤیوک پایتاخت شهری اولموشدور. اولجایتونون امری ایله فارتیفیکاسییا (قالا دیوارلار) چکیلمیشدیر. سولطانیهنین سرحدلرینده و اونون مرکزینده هوندور قالا تیکلیمیشدیر. او، اؤزو اوچون مسچید تیکدیرمیش و همین منبر خودابنده منبری کیمی تانینیب. سولطانیه تبریزدن سونرا رئگیوندا ان مهم شهرلریندن بیرینه چئوریلیر. شهر امیرتیمور طرفیندن داغیدیلمیشدیر. ائرامیزین 786-جی ایلینده ایلخانان ییخیلدیقدان سونرا سولطانیه تنزوله اوغرادی. شاه I طهماسیب صفوی دؤورونده بو شهرده فتحعلی شاه قاجار یای سارایی تیکدیرمیشدیر.
بو گون شهرده بؤیوک اهالی یاشاییر. زنگان شهرینین طبیعت، تاریخ و دینی باخیمدان ان مهم یئرلری آشاغیداکیلاردیر:
- بیر نئچه مینئرال سو بولاقلاری; - آندوران قوروغو; - مؤحتشم زولفاقاری بیناسی; - زنگان قالا دیوارلاری; - شامیران، سانسیز و ساتی قصرلری; - گولشن و مایسک کاراوانسارایلاری، قدیم حاماملار; - بیر نئچه کؤرپو; - قالیجاک و خارمانچ سار تاریخی ماغارالار; - سید، میرزیی و قولایر جالی مسجیدلری; - ایمامزاده سید ایبراهیم.
[redaktə] ابهر
خوش داغ هاواسی، سویوق قارلی قیشلاری و مولاییم یایی، مشهور ?ابهر رود? چایی شهردن کئچیر. ?ابهر چای? آدلانان ابهر رایونو یئرلی دیالئکتی ایله ایرانین ان قدیم رایونلاریندان بیریدیر. ملوم فاکتلارا گؤر، ابهرین ان چیچکلنن واختی ائرامیزدان اوول 2-جی مینیللیکدن 9-جو اسره قدر اولوب; موختلیف طایفا بیرلشمهلری (قبیلهلر) بو رئگیوندا مسکونلاشیبلار. ایلخانی دؤولتینین قورولدوغو و سولتانییینین پایتاخت سئچیلدییی زاماندان بو رئگیون موهوم علاقه نؤقتلریندن بیرینه چئوریلمیشدیر.
بو وضعیییت حتتا بو گون ده مؤوجوددور. سو آخینینی نیظاملایان یئر مناسینی وئریر. شهرین ایلک یئری ?تانئه توور? کیمی تانینیب و ابهر چایینین ساغ ساهیلینددیر. بو یئر زنگان ایالتینده قدیم اینسان مسکنلریندن بیریدیر و ائ.ا. 4-جو مینیللییین اوولینده یاشاییش مسکنلریندندیر. ابهرین موهوم تاریخی و دینی باخیمدان گؤرملی یئرلری آشاغیداکیلاردیر:
- سولطان شاه قالاسی; - سئیید آباد تنسی; - حسن مقبرسی; - سولطان مینبری; - چئلئبی اوغلو آبیدسی; - ابهارین جاشئ مسجیدی; - پیرهمد زهرهوم و موللا حسین مقبرلری; - بیر نئچه ایمامزادهلر. [3]
[redaktə] خودابنده
خوش داغ هاواسی، قارلی سویوق قیشی و مولاییم یایی وار، خودابنده شهری زنگاندان گونئي دوغوسوندا یئرلشیب. بو رئگیوندا خودابنده - لو و ابهار طایفالاری یئرلی تایفالارلا قاریشمیشلار، نتیجده زنگانی کیمی تانینمیش بیر قاریشیق خالق یارانمیشدیر. خودابنده شهری ایکی تاریخی شهرلرین سوهرورد و سایازین اهاتسینددیر. بورادا شیهابددین سوهروردی کیمی عالیملر یئتیشمیشلر. اینسان مسکنلرینین اولماسی بو رایوندا ائ.ا. 4-جو مینیللییین سونو - 5-جی مینیللییین اوولینه تسادوف ائدیر. بو رایونون آبیدهلری آراسیندا تاپیلمیش قیرمیزی گیل دن هازیرلانمیش اشیالار وار. گؤرملی، ماراقلی یئرلردن:
- گرماب مینئرال سو بولاغی; - کاتیچ خور قارمابین مزارلیغی; - سایاز جاشئ مسجیدی; - حیدر نبی مقبرهسی و س. قئید ائتمک اولار.
[redaktə] قوروق زونالاری
ایقلیم و جوغرافی موختلیفلیک فاونا و فلورادا دا اؤز عکسینی تاپمیشدیر، اونلارین زنگین اولماسینا سبب اولموشدور. ان بؤیوک قوروقلار:
- آندوران قوروغو 111،00 هئکتار ارازینی اهاته ائدیر; - ساهرئین قوروغو زنگان شهرینین حودودلاریندا یئرلشیر.
بو بؤلگده یاشایان وحشی حئیوانلار: مملیلردن: کئچی، تور، مارال، آیی، جاناوار، ببیر، دووشان، پیشیک، تولکو، چاققال، دل، کافتار، سامور. قوشلاردان ککلیک، قومرو، شوتلاند ککلییی، گؤیرچین، کئچل کرکس، بایقوش، ساری ککلیک، واغ، قاز، دورنا، اؤردک، قارتال، شاهین، سیغیرچین و س. کؤچری قوشلار: سو قوشو، فلامینقو، دورنا، پئلیکان، وهشی قاز، شوتلاند ککلییی و بالیقلار اوچون موختلیف هشاراتلار. .[4]
[redaktə] توریزم
زنگان شهری و ایالتین باشقا شهرلری تئهران-بازرقان ترانزیت یولو بویو، تئهران-تبریز دمیر یولو بویو یئرلشیرلر. بورادا توریستلر اوچون هر لازیمی شرایت، خیدمتلر واردیر. سووئنیرلر، ال ایشلری، (بیچاقلار، خنجرلر و س.) خالچا، پالاز، توخوما ال ایشلری ساتیلیر [5]
[redaktə] هتل
- هتل سپید
- هتل پارک
- هتل بزرگ یا گراند هتل
- هتل سپهر
- هتل آسیا
- هتل پیام
[redaktə] قایناق
- تاریخ زنجان؛ دکتر هوشنگ ثبوتی؛ دانشگاه زنجان
- فرهنگ معین
- پورتال شهری شهرداری زنجان
- [http://www.znu.ac.ir/zanjancity.htm دیدنیهای شهر زنجان از وبگاه دانشگاه زنجان
| İranın ostanları / ایران ایالتلری | ||
|---|---|---|
| Ostanlar / ایالتلر | Buşehr / بوشئهر • Cənubi Xorasan / گونئی خوراسان • Çahar-Mahal və Bəxtiyari / چارماحال و بختیاری • Əlburz / البورز • Ərdəbil / اردبیل • Fars/فارس • Gilan / گیلان • Gülüstan / گولوستان • Həmədan / همدان • Hörmüzgan / هورموزگان • İlam / ایلام • İsfahan / ایسفاهان • Kirman / کیرمان • Kirmanşah / کیرمانشاه • Kohgiluyə və Buyer Əhməd / کهگیلویه و بویراحمد • Kürdüstan / کوردوستان • Luristan / لوریستان • Mazandaran / مازندران • Mərkəzi ostan / مرکزی • Qəzvin / قزوین • Qərbi Azərbaycan / باتی آزربایجان • Qum / قوم • Rəzavi Xorasan / رضوی خوراسان • Simnan / سیمنان • Sistan və Bəlucistan / سیستان و بلوچیستان • Şərqi Azərbaycan / دوغو آزربایجان • Şimali Xorasan / قوزئی خوراسان • Tehran / تئهران • Xuzistan / خوزیستان • Yəzd / یزد • Zəncan / زنگان |
 |
| İran / ایران | ||
