کوردوستان ایالتی

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
کوردوستان ایالتی.

کوردوستان ایالتی (فارسجا: استان کردستان) ایران ایالتلرین‌دن بیری‌دیر. بو ایالتین مرکزی سنندج شهری‌دیر.

Mündəricat

[redaktə] دیل و ائتنیک ترکیبی

کوردوستان ایالتی‌نین بیر قیسمی آزربایجان سینیرلارین‌دا یئرلشیب و اهالی‌سی تورک‌دور.
بیجار و قوروه بولگه‌لری آزربایجان سینیرلارین‌دا یئرلشیب و اهالی‌لری تورک‌دورلر

کوردوستان ایالتی تورک‌لر و کوردلرین یاشاییش یئری‌دیر. بو ایالتین دوغو قیسمینده عومومن تورک‌لر یاشاییرلار. بو اراضی لر قدیم زامان لاردان آزربایجان سینیرلاری ندا یئرلشیب لر. [1] [2] [3] [4]

[redaktə] تورک‌لر یاشایان بولگه‌لر

تورک‌لر عومومییت‌ده آزربایجان سینیرلارین‌دا اولان بیجار گروس بولگه‌سی و قوروه بولگه‌سین‌ده یاشاییرلار. [5] [6] [7] بانه، دهگلان، دیوان دره، سروآباد، ساققیز، سنندج، کامیارانو مریوان بولگه لری بو اوستانین آیری بولگه لری دیرلر. [8]

[redaktə] آزربایجان و کوردوستان سینیرلاری

حال حاضیردا کوردوستان ایالتی‌نین سینیرلاری‌ندا یئرلشن بیجار و قوره بولگه‌لری تاریخن آزربایجان سینیرلاریندا یئرلشیب‌لر. بو اراضی میلاددان اونجه ماننا-ماد دولتی، ساسانی‌لر زامانی و... زامان‌لاردا آزربایجان سینیرلاریندا یئرلشیب‌دیر.

قاجار سولاسه‌سی‌نین ایکینجی پادیشاهی فتحعلی‌شاه زامانی (1213-1176 ش، 1834-1797م و 1250-1212 ق ایللرینده) هله همدان، زنجان و ایندیکی کوردوستان ایالتینه تابیع اولان بیجار گروس و قوروه آزربایجان سینیرلاریندا یئرلشیردیلر. افضل‌التواریخ ده یازیلان کیمی فتحعلی شاه زامانی رسم بئله‌ایدی کی شاهزاده‌لرین هر بیریسی بیر ویلایتین باشچی‌لیغینا تعیین اولوردولار، آنجاق او زامان شاهزاده دارا حوکومت‌سیز قالیر، صدراعظم شفیع صدر بئله قرارا گلیر کی قزوین، گروس، همدان و فلان بلوکی نی آزربایجان‌دان آییریب زنجان‌لا بیرلیک‌ده خمسه ویلایت یارادسین تا شاهزاده اورایا حوکومت ائده بیلسین. بو زامان خمسه ویلایتی آزربایجانا تابع‌ قالیر و شاهزاده نایب‌السلطنه نظری آلتیندا ایشه باشلاییر. فتحعلی شاهین اولوموندن سونرا موحممدشاه حوکومته و میرزا آقاسی صدراعظم‌لییه چاتیر. وزیر موحممد صادیق خان گروسی‌نین اولوموندن سونرا 1260ه.ق ایلینده گروس ویلایتین نایب‌السلطنه‌نین ایختیاری آلتیندان چیخاردیر و حوکومتین موستقیل ائدیر تا شاه و صدراعظم اورانین حاکیمین راحاتجاسینا عزل و نصب ائده بیلسین‌لر. [9]

1325 اینجی ه.ق ایلینده ایرانین ایالات و ولایات قانونو (قانون ایالات و ولایات ایران) میللی مجلیسین تصویبینده کئچدی و بو قانون اساسیندا ایران 27 ایالت و ویلایته بولوندو. بو بولونمه‌لر اساسیندا گروس هله‌ده موستقیل بیر ویلایت کیمی ساخلانیلدی. میللی حوکومت پیشه‌وری زامانیندا گروس اله کئچیرتمه‌یه چالیشسادا دولتی نیرولار اونونده ایش قاباغا آپارا بیلمه‌دی و بو چالیشما اوغورسوز اولدو.

1316-اینجی ه.ش ایلینده پهلوی‌لر ایلک اینظیباتی بولمه‌لری (تقسیمات سیاسی) باشلاندی. بو اساسدا ایران 10 اوستان و 49 شهریستانا بولوندو. بو بولمه‌لر اساسیندا گروس بئشینجی اوستانا وئریلدی. بئشینجی اوستاندا ایلام، کیرمانشاه، بیجار، سنندج و شاه‌آباد یئرلشیردی.

1318-اینجی ه.ش ایلینده آزربایجان اوستانی ایکی یئره بولونن زامان (اوچونجو و دوردونجو اوستان) بیجار گروس شهریستانی بئشینجی اوستان‌دان آیریلدی و باتی آزربایجان اوستانینا ایضافه اولوندو. 1325-اینجی ه.ش ایلینده همدان ایالتینه وئریلدی و 1337-اینجی ه.ش ایلینده همدان ایالتیندن آیریلدی و کوردوستان اوستانینا وئریلدی. بو بولگه ایندی ایکی بولگه‌یه بولونمک‌له کوردوستان ایالتی سینیرلاریندا قالماقدادیر. [10] [11]

[redaktə] قایناق لار

  1. چنلی بئل درگی سی، ۳ - اونجو سای، باتی آزربایجان ین اوزل سایی
  2. دکتر م پناهایان، مجموعه ای در چهار جلد به نام " فرهنگ جغرافیای ملی ترکان ایران زمین " سال ۱۳۵۱
  3. http://farsi.qurtulush.info/?p=1016
  4. http://sozumuz.blogspot.com/مئهران باهارلی، جغرافیای انسانی خلق تورک در ایران
  5. چنلی بئل درگی سی، ۳ - اونجو سای، باتی آزربایجان ین اوزل سایی
  6. دکتر م پناهایان، مجموعه ای در چهار جلد به نام " فرهنگ جغرافیای ملی ترکان ایران زمین " سال ۱۳۵۱
  7. http://farsi.qurtulush.info/?p=1016
  8. http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
  9. از بام ایران تا سرزمین طوفان / محمد کامیار . _ تهران : شرکت توسعه کتابخانه های ایران , 1380 . 366 ص . : مصور , نقشه , جدول , عکس .
  10. از بام ایران تا سرزمین طوفان / محمد کامیار . _ تهران : شرکت توسعه کتابخانه های ایران , 1380 . 366 ص . : مصور , نقشه , جدول , عکس .
  11. چنلی بئل درگی سی، 3 - اونجو سای، باتی آزربایجان ین اوزل سایی


Latin
Kürdüstan ostanı bu məqalənin Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə yazılmış qarşılığıdır
Alətlər sandığı
Adlar fəzası

Variantlar
Görünüş
Hərəkətlər
Bələdçi
Keyfiyyətli səhifələr
Xüsusi
Alətlər sandığı