Ağcabədi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Disambig.svg Bu məqalə Ağcabədi şəhəri haqqındadır. Ağcabədi rayonu üçün Ağcabədi rayonu səhifəsinə baxın.
AĞCABƏDİ


Xəritədə yeri
Ağcabədi Azərbaycan xəritəsində
Ağcabədi
Ağcabədi
Məlumatlar
Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Bölgə Ağcabədi rayonu
Əhali 39 700[1] nəfər (2013)
Nəqliyyat kodu 04
Telefon kodu +994 21
Poçt indeksi AZ0400

AğcabədiAzərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati mərkəzi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Ağcabədi yaşayış məntəqəsinin adı mənbələrdə ilk dəfə 1593-cü ildən çəkilir. Ağcabədi bir müddət mənbələrdə Ağcabədi Xəlfərəddin adı ilə qeyd olunmuşdur. Şəhərin mərkəzindəki çökəkliyin bir hissəsi keçmişdə Xəlfərəddin adlanırdı. XIX əsrin əvvəllərində ərazidəki xəlfərəddinlilər 88 ailədən ibarət bir icma olmuşdur.

Ağcabədi rayonu Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən briidir. Bu qədimliyi sübut edən maddi əlamətlərdən olan eneolit, tunc, antik dövrünə və orta əsrlərə aid yaşayış yerlərinin qalıqları – Kamiltəpə, Nərgiztəpə, Qaraköbər, Yantəpə, Qalatəpə və Gavur arxı diqqəti cəlb edir. Tarixçilər bu təpələri Misir ehramları ilə müqayisə edərək qeyd edirlər ki, hətta Gavur arxının Makedoniyalı İsgəndər tərəfindən təmir olunması güman olunduğu halda, XVI əsrdə Teymurləng tərəfindən tam təmir olunması tarixi faktdır. Rayonda orta əsrlərə aid daşdan yonulmuş formalı başdaşlarına qəbirstanlıqlarda rast gəlmək olur. Ağcabədi rayonu 1930-cu ildə təşkil edilmiş, 1963-cü ildə ləğv olunub Ağdam rayonunun tabeliyinə verilmiş, 1965-ci ildə isə yenidən müstəqil rayon olmuşdur.

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ağcabədi toponimi bəzi mənbələrdə ağca (burada "ağımtıl", "bozumtul", "boz") və bədi (ərəbcə, badiyə sözünün təhrif forması olub, "düzənlik", "düzən" deməkdir) sözlərindən ibarət olub, "bozumtul yer", "ağca düz" kimi açıqlanır. 1933-cü ildə Cəlilabad rayonunun ərazisində Ağcabədi adlı kənd qeydə alınmışdır. Əslində ağca (bozumtul, əkilməmiş) və bədi (türk dillərində bət/bet/bəd "dağ yamacı" mənasını ifadə edir) sözlərindən düzəlib, "əkilməmiş dağ yamacı" deməkdir. Ərazinin coğrafi mövqeyi bunu bir daha sübut edir.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Muğanlı kəndində eramızda əvvələ aid tarixi abidələr aşkar edilmişdir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

  • Üzeyir Hacıbəyov - tanınmış bəstəkar.
  • Vilayət Quliyev - 1999-2004-cü illərdə Azərbaycanın Xarici İşlər Naziri.
  • Niyazi Bəşirov - 1982-2000-ci illərdə məhkəmə hakimi və sədri vəzifələrində çalışmışdır, hazırda Bakı şəhər 17 saylı hüquq məsləhətxanasının müdiridir.
  • Fəxrəddin Məmmədov - Tovuz rayon prokuroru.
  • Əlövsət Paşayev - Xaçmaz rayon məhkəməsinin sədri.
  • Tofiq Bəhramov - Azərbaycanlı futbol hakimi (Keçmiş Ağdam ərazisi)
  • Xammed Nuriyev-Lenkeran rayon agir cinayetler mehkemesinin hakimi

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ağcabədi şəhərində 2 yeni açılmış süd emalı zavodu və bir neçə bankın filialı yerləşir.

Qardaş şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi: 2013-cü ilin əvvəlinə iqtisadi və inzibati rayonlar, eləcə də şəhər yaşayış məntəqələri üzrə əhalinin cins bölgüsündə sayı (min nəfər)