Ağdamar kilsəsi
| Ağdamar kilsəsi | |||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
| Ölkə |  Türkiyə |
||||
| Bölgə | Van | ||||
| Yerləşdiyi ərazi | Van gölü, Ağdamar adası | ||||
| Əsası qoyulub | 915-921-ci illər | ||||
| Din | Erməni Qriqoryan Kilsəsi | ||||
Ağdamar kilsəsi (erm. Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի) Türkiyənin Van bölgəsində Van gölünün içərisində kiçik Ağdamar adasında yerləşən erməni kilsəsi. Ağdamar kilsəsi yeganə Surb Xaç kilsəsi hesab olunur. Qüds şəhərindən İrana gətirilən əsil xaç nümunəsi VII əsrdə Van gölünün yaxınlığına gətirilir. Burada gölün üzərində yerləşən adada xaçı gizlətmək üçün kilsənin inşa olunmasına başlanılır. Tikintinin başlamasına erməni hökümdarı I Qaqik göstəriş vermişdir. 915-ci ildə memar Manuel tərəfindən adada kilsə inşasına başlanılır. Tikinti 6 il davam etmiş və 921-ci ildə tamamlanmışdır.
Adanın cənub tərəfində inşa olunmuş kilsə memarlıq baxımından Orta əsr erməni memarlığını təmsil edir. Qızıl andezit daşından inşa olunmuş kilsənin çöl divarında müxtəlif heyvan relyefləri əks olunmuşdur. Çöl divarında İncildən bəzi səhnələr çanlandırılmışdır. Kilsənin şimal-şərq tərəfində yerləşən əlavə ibadət mərkəzi 1296 - 1336-cı illərdə, qərbində yerləşən qonaq evi isə 1793-cü ildə inşa olunmuşdur. Şimal tərəfdə yerləşən ibadət mərkəzinin nə zaman inşa olunduğu dəqiq məlum deyil.
1951-ci ildə Türkiyənin şərqində yerləşən kilsələrin dağıdılması barədə yerli icra orqanlarına göstəriş verilmişdir. Göstərişə əsasən Ağdamar kilsəsidə ucurulmalı idi. Kilsənin yaxın zamanda ucurulacağından xəbər tutan jurnalist Yaşar Kamalın cəhtlərindən sonra kilsənin dağıdılması barədə olan qərar ləğv olunmuşdur. 1915-ci il hadisələrindən sonra Türkiyə hakimiyyəti kilsədə dini ibadətlərin icra olunmasını qadağan etmişdir.
2005 - 2007-ci illərdə Türkiyə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi kilsə üzərində bərpa işlərinin aparılması üçün 1.5 milyon dollar pul ayırmışdır. 19 sentyabr 2010-cu ildə Türkiyə erməniləri kilsədə 95 illik fasilədən sonra dini mərasim təşkil etmişdilər. Türkiyə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ermənilərə ildə bir dəfə kilsədə ibadət təşkil etməyə icazə vermişdir.
|
|
|
|---|---|
| Dünya erməniləri | Livan erməniləri • Amerika ermənilər • Rusiya erməniləri • Kanada erməniləri • Fransa erməniləri • Uruqvay erməniləri • Argentina erməniləri • Türkiyə erməniləri • Suriya erməniləri • İran erməniləri • Hindistan erməniləri • Misir erməniləri • Efiopiya erməniləri |
| Yaşayış mərkəzləri | |
| Erməni abidələri | |
| Erməni kilsələri | |
| Şəxslər | |
| Qəzetlər | |
