Aşağı Qaranlıq
| Tarixi Azərbaycan əraziləri AŞAĞI QARANLIQ |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Bölgə | Göyçə mahalı | |||||
| Əsası qoyulub | 09.09.1930 | |||||
| İndiki adı | Martuni | |||||
| Ərazi | 1185 km² | |||||
Aşağı Qaranlıq - Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan Respublikası) Göyçə mahalı ərazisində rayon.
1930-cu il sentyabrın 9-da yaradılıb. Ərazisi 1185 kv.km-dir.Rayon mərkəzi Aşağı Qaranlıq (dəyişdirilmiş adı Martuni) rayonudur. Rayon mərkəzindən İrəvan şəhərinə olan məsafə 130 km-dir.
Bir tərəfdən Göyçə gölünə (dəyişdirilmiş adı Sevan) söykənən rayon digər tərəflərdən Basarkeçər və Göyçə yaylaları ilə dövrələnmişdir.Soylan rayonu ərazisində Arpaçayın üzərindəki Keçid su anbarından başlanan Arpa-Göyçə kanalı Aşağı Qaranlıq rayonunun ərazisindən keçərək rayonun Aşağı Alçalı kəndi yaxınlığında Göyçə gölünə tökülür.Əziznər,Asaymirzə yaylaqları və Səlim aşırımı (hünd.2410 m),Ərmağan (hünd.2829 m) dağları da rayonun ərazisinə düşür.
Aşağı Qaranlıq rayonunun kəndləri - Kolagirən, Mədinə, Aşağı Alıcalı, Əliqırıq, Vəliağalı, Yuxarı Qaranlıq, Göl kəndi, Yuxarı Adıyaman, Aşağı Adıyaman, Dəlikdaş, Təzəkənd, Əbdülağalı, Aşağı Gözəldərə, Zolağac
1948-1951-ci illərdə Aşağı Qaranlıq rayonunun azərbaycanlı kəndlərinin demək olar ki,hamısı bütünlüklə boşaldılmışdır.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin müxtəlif fərmanları ilə Aşağı Qaranlıq rayonu üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
| Qədim türk adı | İndiki adı | Dəyişdirilmə tarixi |
|---|---|---|
| Avdalağalı | Vavşen | 03.01.1935 |
| Vəliağalı | Dzoragyuğ | ... |
| Göl | Liçik | ... |
| Dəlikdaş | Tsakkar | ... |
| Aşağı Qaranlıq | Martuni | ... |
| Alqırıx | Astxadzor | 03.01.1935 |
| Zolaxac | Zolakor | 03.01.1935 |
| Kolagirən | Tsovinar | 03.01.1935 |
| Yuxarı Adıyman | Verin Getaşen | 07.12.1945 |
| Aşağı Adıyaman | Nergin Getaşen | 07.12.1945 |
| Aşağı Gözəldərə | Vardenik | 07.12.1945 |
| Kəsikbaş | Lernaker | 07.12.1945 |
| Adamxan | Vardadzor | 03.07.1968 |
| Aşağı Alçalı | Arstsvanist | 27.09.1968 |
| Qaranlıq | Gehovit | 03.07.1968 |
[redaktə] Xarici keçidlər
- Qərbi Azərbaycan: azərbaycanlılara qarşı genosid demoqrafik statistika güzgüsündə
- Qərbi Azərbaycanın türk mənşəlli toponimləri
- Vandalizm: tarixi adlara qarşı soyqırımı. Bakı, "Təhsil", 2006, 92 səh.
- İndiki Ermənistan qədim türk yurdu idi
- Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı
[redaktə] Həmçinin bax
- Qərbi Azərbaycan
- Azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycandan deportasiyası
- Ermənilərin Cənubi Qafqaza köçürülməsi
|
|
|
|---|---|
| Şəhərlər | Sərdarabad • Kəvər • Gümrü • Cəlaloğlu • Hamamlı • Üçkilsə • Qafan • Manas • Aşağı Axta • Elər • Ərtik • Əştərək • Karvansaray • Dilican • Gorus |
| XX əsrin ortalarına qədər mövcud olmuş rayonlar | Agin • Amasiya • Allahverdi • Aparan • Axta • Aşağı Qaranlıq • Barana •Basarkeçər • Cəlaloğlu • Qızıl Qoç • Qəmərli • Qafan• Düzkənd • Ellər • Ərtik • Əştərək • Böyük Qarakilsə • Talin • Zəngibasar • Vedi • Karvansaray • Qarakilsə • Keşişkənd • Kəvər • Soylan • Gorus • Çəmbərək • Meğri • Şəmşəddin • Sərdarabad • Üçkilsə |
| Mahallar | Ağbaba mahalı • Loru mahalı • Abaran mahalı • Dərəçiçək mahalı • Göyçə mahalı • Şörəyel mahalı • Qaraqoyunlu mahalı• Qırxbulaq mahalı • Karbi mahalı • Pəmbək mahalı • Talin mahalı • Zəngibasar mahalı • Vedibasar mahalı • Zəngəzur mahalı • Dərələyəz mahalı • Sərdarabad mahalı |
