Abaran

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Aparan center.JPG

Abaran, əvvəlki adı:Baş AbaranErmənistan Respublikasında şəhər. Abaran rayonunun mərkəzi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Abaran şəhərinin ilk adı Baş Abaran kəndi olub. Kənd İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasına aid olmuşdur. X əsrdən mənbələrdə adı çəkilir. Toponim Azərbaycan dilində «əsas» mənasında işlənən baş sözü ilə cəmlik bildirən -an şəkilçisi qəbul etmiş apar türk etnonimi[1] əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.[2]

Erm. SSR AS RH-nin 3.1.1935-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Aparan qoyulmuşdur.[2]

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

İrəvandan 42 km şimalda, Abaran çayının sahilində yerləşir. 1590-cı ildə tərtib edilmiş «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə[3], Qafqazın 5 verstlik xəritəsində[4] qeyd edilmişdir.[2]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

XX əsrin əvvələrinə qədər əhalisi Azərbaycanlılardan ibarət olmuşdur. Ermənilər buraya, əsasən, 1914-1918-ci illərdə Türkiyənin Van, Muş, Alaşkert, Ərzrum və İranın Xoy vilayətlərindən köçürülmüşdür[5]. Burada indi yalnız ermənilər yaşayır.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 299, s.47
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 İbrahim Bayramov. "Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri", Bakı, "Elm", 2002. səh.61
  3. 143, s.174
  4. 348, s.33
  5. 427, s.306