Aişə binti Əbu Bəkir

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Aişə
Aişə binti Əbu Bəkir ibn Əbu Quhafə
Şəkil yoxdur.jpg
İlk adı: Aişə
Doğum tarixi: 605(605-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Məkkə, Ərəbistan
Vəfatı: 678(678-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri: Mədinə, Ərəb Xilafəti
Atası: Əbu Bəkir ibn Əbu Quhafə
Həyat yoldaşı: Məhəmməd ibn Abdullah
Uşağı: yoxdur
Milliyyəti: Ərəb

Aişə binti Əbu Bəkir (605, Məkkə - 678, Mədinə) (ərəb. عائشة بنت أبي بكر‎‎) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, xəlifə Əbu Bəkir'in qızıdır. Məhəmməd kimi Qüreyş qəbiləsindəndir. Müsəlmanlar tərəfindən "Möminlərin[1] Anası" olaraq qəbul edilir[2]. Aişə, dövrümüzə qədər gəlib çatan bir çox hədisin mənbəsi olaraq da qəbul edilir.

Haqqında[redaktə]

Aişə binti Əbu Bəkir ibn Əbu Quhafə 605-ci ildə Məkkədə dünyaya gəlmişdir. Qüreyş qəbiləsindəndir və atası məşhur səhabə Əbu Bəkirdir. Aişənin uşaqlıq illəri Məkkədə keçmişdir. Bəzi rəvayətlərə görə 6[3][4][5][6][7] və ya 17-18[8] yaşında Məhəmməd ibn Abdullahla evlənmişdir. 622-ci ildə Məhəmməd və digər bir qrup müsəlmanlarla birlikdə Mədinəyə köçmüşdür. 632-ci ildə atası Əbu Bəkir xəlifə seçilmişdir. Osmanın xəlifəliyi zamanında (644-656) onun etdiyi bəzi hərəkətləri pisləmiş və peyğəmbərin hələ ayaqqabısının çürümədiyi bir vaxtda onun sünnəsinə riayət edilmədiyini söylədiyi rəvayət edilir. 656-cı ildə xəlifə Osmanın üsyançılar tərəfindən öldürülməsi və Əli ibn Əbu Talibin xəlifə seçilməsindən sonra səhabələr Təlhə, Zübeyr və digərləri ilə birləşib Əliyə tabe olmaqdan boyun qaçırmış və onu Osmanın öldürülməsində ittiham edərək ona qarşı vuruşmuşdur. Tarixdə Cəməl döyüşü olaraq anılan bu döyüşdə Aişə və tərəfdaşları məğlub olmuş, TəlhəZübeyr isə döyüş zamanı öldürülmüşdür. Əli qələbədən sonra Aişəni əfv etmiş, onu Mədinəyə yola salmış və ona maaş da kəsmişdir. Bu hadisədən sonra bir də heç bir siyasi məsələlərə qarışmayan Aişə ömrünün sonuna qədər Mədinədə yaşamış və burada da vəfat etmişdir.

Ölümü[redaktə]

İbn Əbu Muleykə Zəkvan ibn Əbu İmranın belə dediyini rəvayət edir: - Aişə (radiyallahu anhə) can verəndə ibn Abbas (radiyallahu anhu) onun yanına gəldi və içəri girmək üçün izn istədi. Mən onun yanına girdim. Onun başının üstündə qardaşı Abdurrahmənin oğlu Abdullah oturmuşdu. Mən ona dedim ki, İbn Abbas (radiyallahu anhu) girmək üçün icazə istəyir. O, cavab verdi: - Mənim yaxamı ibn Abbasdan (radiyallahu anhu) qurtar. Mənim nə ona, nə də onun təriflərinə ehtiyacım yoxdur. O, zaman Abdullah dedi: - Ey anamız ! Həqiqətən ibn Abbas (radiyallahu anhu) sənin mömin oğullarından biridir. O, sənin üçün dua etmək və səninlə vidalaşmaq istəyir. Aişə (radiyallahu anhə) fikrindən daşınaraq buyurur: - O zaman buraxın, gəlsin. İbn Abbas (radiyallahu anhu) daxil oldu və əyləşdi. Sonra isə buyurdu: - Sevin ! Allaha and olsun ki, sənin ruhun bədənini tərk etdikdə sən bütün çətinlikləri və əzabları unudub Məhəmmədlə (səllallahu aəleyhi və səlləm) və dostlarınla görüşəcəksən. Aişə (radiyallahu anhə) dedi: - Daha sonra nə olacaq, ya İbn Abbas ? - Sən Allahın Rəsulunun (səllallahu aleyhi və səlləm) ən sevimli həyat yoldaşı idin, o isə yalnız gözəlliyi sevirdi. Sən əl-Əbvdə gecə öz boyunbağını itirmişdin və Allahın Rəsulu (səllallahu aleyhi və səlləm) onu tapmaq qərarına gəldi. Bunun nəticəsində insanlar susuz qaldı və Allah bu ayəni göndərdi: “....pak bir torpaqla təyəmmüm edin...” (Nisa surəsi, 43)

Sən Allahın bu icmaya bu cür rahatlıq göndərməsinin səbəbisən. Sonra Uca Allah göyün yeddi qatının yüksəkliyindən üzərindən dinsizlərin iftirasını götürərək, səni təmizə çıxardı. Elə bir məscid yoxdur ki, Allahın adını anaraq gecə və gündüz sənin günahsızlığın haqda ayələr oxunmasın.

Aişə (radiyallahu anhu) ağlamağa başlayır və buyurur: - Deyilənləri qəbul edirəm, lakin bir gün Rasulullahdan (səllallahu aleyhi və səlləm) soruşdum: - ”Ya Rasulullah (səllallahu aleyhi və səlləm), Qiyamət günündə, anaların körpələrini atıb qaçdığı bir gündə çevrilib, arxana baxıb:” Bir Aişə adlı zövcəm vardı”- deyə məni xatırlayacaqsanmı? Peyğəmbər (səllallahu aleyhi və səlləm) cavab verdi: - Ya Aişə, 3 yer vardır ki, səni orada xatırlaya bilməyəcəm ! 1. Hesab yerində, 2. Sırat körpüsündə, 3. Cənnət və Cəhənnəm əhlinin ayrıldığı yerdə. Bu 3 yerdə səni xatırlaya bilməyəcəm, ya Aişəm. Öz başının çarəsini qıl !

Sonra Aişə (radiyallahu anhu) hönkürərək sözünə davam edir: - Kaş ki, bir ağac olardım. Məni yandırardılar, külüm havaya sovrulaydı, amma Aişə adı dəftərlərə yazılmayaydı. Kaş ki, yaradılmayaydım.

Ya ibn Abbas, məni rahat burax. Allaha and olsun ki, dalğınlığa təslim olub həmişəlik unudulmaq istərdim və sonra bu ayələri oxudu: -“Kaş bundan əvvəl öləydim və bir dəfəlik unudulaydım!” (Məryəm surəsi, 23)

Aişə (radıyallahu anhə) 2210 hədis rəvayət etmişdir. Buxari və Müslim 174 hədisdə ittifaq etmişlər, ayrıca Buxari 54, Müslim 68 hədis rəvayət etmişdir. Aişə (radıyallahu anhə) 65 yaşında vəfat etmişdir. http://ehlisunnevecamaat.blogspot.com/2011/10/ais-radiyallahu-anh.html

Haqqında nəql olunan kəlamlar[redaktə]

Aişə (radıyallahu anhə) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (səllallahu aleyhi və səlləm) ona buyurdu: «Ya Aişə! Bu Cəbraildi, sənə salam söyləyir». Aişə: «VƏ ALEYHİS SƏLAMU VƏ RAHMƏTULLAHİ – Allahın salamı və rəhməti onun üzərinə olsun» deyə cavab verdim.[9]

Aişə (radıyallahu anhə) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (səllallahu aleyhi və səlləm) buyurdu: «Ya Aişə! Sən 3 gecə yuxumda mənə göstərildin. Sənin surətini mənə ipəkli bir parçada mələk gətirdi və: «Bu rəsmin sahibi sənin zövcəndir!» dedi. Nəhayət mən sənin üzünü açınca baxdım ki, o surət sənsən». [10]

Peyğəmbər (səllallahu aleyhi və səlləm) buyurdu: «Aişənin (digər) qadınlara üstünlüyü, səridin (Ət və çörək parçalarından düzəldilən və ərəblərdə digər yeməklərdən üstün olan bir yemək növü) digər yeməklərdən üstünlüyü kimidir».[11]


Amr ibn As (radıyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbərdən (səllallahu aleyhi və səlləm) soruşdum: «İnsanların hansı sənə ən sevimlidir, ey Allahın Rəsulu?». Rəsulallah: «Aişə» deyə buyurdu. Mən: «Bəs kişilərdən?» deyə soruşduqda: «Onun atası» deyə cavab verdi.[12]

İstinadlar[redaktə]

  1. İslam mənbələrində olan bəzi hədislərə əsasən buradakı mömin sözündən məqsəd o dövrdə yaşamış mömin kişilərdir.

    İbn Məsrukdan rəvayət edilir : "Bir qadın Aişəyə dedi  : Ey Ana ! , Aişə ona cavab verdi : Mən sənin anan deyiləm , mən sizin kişilərinizin anasıyam."

    "Bir qadın Aişəyə dedi  : Ey Ana ! , Aişə ona cavab verdi : Mən sənin anan deyiləm , mən sizin kişilərinizin anasıyam."

    İbn Səəd və Beyhaqi Aişədən nəql edirlər: "Bir qadın Aişəyə dedi : Ey Ana ! , Aişə ona cavab verdi : Mən sənin anan deyiləm , mən sizin kişilərinizin anasıyam."

    İbn Məsrukdan rəvayət edilir : "Bir qadın Aişəyə dedi  : Ey Ana ! , Aişə ona cavab verdi : Mən sənin anan deyiləm , mən sizin kişilərinizin anasıyam."

  2. Peyğəmbər möminlərə onların özlərindən daha yaxındır. (Möminlər peyğəmbəri özlərindən çox sevməli, onun hər bir əmrini sözsüz yerinə yetirməlidirlər). Onun övrətləri (möminlərin) analarıdır (heç kəs onlarla evlənə bilməz). Qohumlar (bir-birinə vərəsə olmaq baxımından) Allahın Kitabında möminlərdən və mühacirlərdən daha yaxındırlar. Amma (qohum olmayan) dostlarınıza (vəsiyyətlə) bir yaxşılıq edə (bir irs qoya) bilərsiniz. Bu (hökm) kitabda (lövhi-məhfuzda) yazılmışdır. (İslamın ilk dövrlərində sizə qardaş olanların, birlikdə Mədinəyə hicrət edənlərin bir-birinə vərəsə olmaq ixtiyarı var idi. Sonralar bu hökm ləğv edilib varislər məsələsində üstünlük qohumlara verildi. Qohum olmayan möminlərin bir-birinə vərəsə olması isə yalnız vəsiyyət yolu ilə mümkün hesab edildi).

  3. Хадисы 1422-0, 1422-1 Муслим » КНИГА ЖЕНИТЬБЫ » "О выдаче отцом замуж малолетней девственницы"
  4. Бухари Sahih al-Bukhari 5133 Sahih al-Bukhari > Wedlock, Marriage > Chapter: Giving one's young children in marriage
  5. Бухари Sahih al-Bukhari 5134 Sahih al-Bukhari > Wedlock, Marriage > Chapter: The marrying of a daughter by her father to a ruler
  6. Бухари Sahih al-Bukhari 5158 Sahih al-Bukhari > Wedlock, Marriage > Chapter: Whoever consummated his marriage with a lady of nine years of age
  7. Хадис 1515(3894) Бухари » Книга 65. Книга о достоинствах ансаров » "Заключение брачного договора пророка, да благословит его Аллах и приветствует, с ‘Аишей, её приезд в Медину и его женитьба на ней."
  8. Müzakirə:Aişə binti Əbu Bəkir#Yaşı
  9. { Müslim 2447}.
  10. { Müslim 2438}.
  11. { Buxari, Müslim}.
  12. { Buxari}.

Mənbə[redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə]

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]