Aleks Ferqyuson

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Futbol
Aleks Ferqyuson
Alex Ferguson.jpg
Ümumi məlumat
Tam adı Aleksandr Çepmen Ferqyuson
Ləqəbi Fergi, SAF
Doğum tarixi 31 dekabr 1941 (1941-12-31) (72 yaş)
Doğum yeri Qlazqo, Şotlandiya
Vətəndaşlıq Flag of Scotland.svg Şotlandiya
Mövqeyi hücumçu
Komanda haqqında məlumat
Klub Flag of England.svg Mançester Yunayted
Vəzifəsi direktorlar şurasının üzvü
Karyerası
Peşəkar karyerası*
1958—1960 Flag of Scotland.svg Kuinz Park 31 (11)
1960—1964 Flag of Scotland.svg Sent-Conston 37 (19)
1964—1967 Flag of Scotland.svg Danfermlin Atletik 89 (66)
1967—1969 Flag of Scotland.svg Reyncers 41 (25)
1969—1973 Flag of Scotland.svg Falkirk 95 (37)
1973—1974 Flag of Scotland.svg Eyr Yunayted 24 (9)
1958—1974 Cəmi 317 (167)
Məşqçi karyerası
1974 Flag of Scotland.svg İst Sterlinqşir
1974—1978 Flag of Scotland.svg Sent-Mirren
1978—1986 Flag of Scotland.svg Aberdin
1985—1986 Flag of Scotland.svg Şotlandiya
1986—2013 Flag of England.svg Mançester Yunayted

* Milli çempionatların müxtəlif liqalarında peşəkar klubların heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı .


Ser Aleksandr Çepmen Ferqyuson (d. 31 dekabr 1941-ci il, Qlazqo, Şotlandiya) — keçmiş şotland futbolçusudur. Futbol karyerasını başa vurduqdan sonra məşqçi kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1986-cı il Dünya Çempionatında Şotlandiya yığmasının baş məşqçisi olmuşdur. Son 27 il (1986-cı ildən) ərzində İngiltərənin Mançester Yunayted klubuna başçılıq edir. Britaniya, Avropa və Dünya futblunun ən güclü məşqçilərindən biri sayılır. Ferqyuson Şotlandiyanın İstr Sterlinqşir, Sent Mirren və Aberdin komandalarına rəhbərlik edib.[1]

Karyerası[redaktə]

Ferqyuson məşqçilik karyerasına 1974-cü ildə – 32 yaşında başladı. East Stirlinqşir klubunda həftəlik 40 funt-sterlinq qarşılığında çalışan şotlandiyalının bu macərası uzun sürmədi və 4 ay sonra başına keçdiyi Sent Mirreni 1974-1978-ci illərdə çalışdırdı. Bu klubda ilk dəfə çempionluq sevinci yaşayan Ferqyuson daşa sonra ölkənin ən köklü klublarından olan Aberdeenə təxminən 9 il rəhbərlik etdi və kluba tarixinin ən uğurlu dönəmini yaşatdı. Daha sonra isə Şotlandiya millisinin rəhbərliyinə keçdi.[2] Və milli komanda karyerasının ardınca – 6 noyabr 1986-cı ildə həm özünün, həm də futbola bağlı bir çox insanın taleyini dəyişən imzanı atdı. İngiltərənin ən köklü klubu Mançester Yunayted ilk vaxtlar gözlənilən uğurları qazana bilməyən şotlandla yoluna davam etməkdə israr etdi və Ferqyuson sonradan qazandığı nəticələrlə onların nə qədər haqlı olduğunu bütün dünyaya sübut edə bildi.[2] Ferqyusonlu Mançester Yunayted ilk 6 mövsümdə Premyer Liqanı ikinci sırada başa vurdu. Ancaq 1992-1993 mövsümü 52 yaşlı mütəxəssis üçün dönüş nöqtəsi oldu. Səbrlə gözlənilən uğurlar üçün doğru zamanın yetişdiyini hər kəs anlayırdı. Həmin il Premyer Liqada ilk çempionluğunu qazanan şotland mütəxəssis Mançester Yunaytedin çempionluqlarının sayını 8-ə yüksəltdm. Bu tarixdən sonra oturuşmuş sistemin «meyvələri»nin toplanması prosesi başlanacaqdı.[2] Bundan əvvəl sadəcə bir dəfə – 1967-1968 mövsümündə Avropanın bir nömrəli kubokunu muzeyinə aparan «qırmızı şeytanlar» uzun müddətdən sonra «şeytanın qıçını qırdı». Ferqyuson və yetirmələri Nou Kampdakı finalda «Bavariya»nı 2:1 hesabı ilə yenərək, Çempionlar Kubokuna sahib çıxdı.[2]

Böyük uğurlarla adını tarixə yazdıran Ferqyuson 2012-2013 mövsümdə də komandanı çempion edərək, istefa qərarını açıqladı.[2]

Nailiyyətləri[redaktə]

Ferqyuson başçılıq etdiyi Mançester Yunayted Premyer Liqanın (13 dəfə), Federasiya Kubokunun (5), Liqa Kubokunun (4), Super Kubokun (10), UEFA Çempionlar Liqasının (2), UEFA Kuboklar Kubokunun (1), UEFA Super Kubokunun (1), UEFA İntertoto Kubokunun (1) və klublararası dünya çempionatının (1) qalibi olub.[2]

  • İngiltərə Çempionu: 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013;
  • İngiltərə Kuboku: 1990, 1994, 1996, 1999, 2004;
  • Liqa Kuboku: 1992, 2006, 2009, 2010;
  • Çariti Şild: 1990, 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010, 2011;
  • Şotlandiya Çempionu: 1980, 1984, 1985;
  • Şotlandiya I divizyonu: 1977;
  • Şotlandiya Kuboku: 1982, 1983, 1984, 1986;
  • Şotlandiya Liqa Kuboku: 1986;
  • Çempionlar Liqası: 1999, 2008;
  • Kuboklar Kuboku: 1983, 1991;
  • Avropa Super Kuboku: 1991;
  • Qitələrarası Kubok: 1999;
  • Klublararsı Dünya Çempionatı 2008;
  • Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikası Federasiyasının (IFFHS) versiyasına görə, 1999-cu və 2008-ci ilin ən yaxşı məşqçisidir.

Xüsusi mükafatlar[redaktə]

  • II Elizabet tərəfindən Cəngavər titulu: 1999
  • İngiltərə futbolunun Şöhrət Zalı: 2012[1]

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 "Rauf Mehdiyev, Devid Bekhem, Aleks Ferqyuson və “mavi” Rocer". Lent.az. 17 iyun 2013. http://news.lent.az/news/128493. İstifadə tarixi: 13 oktyabr 2013. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Bir ulduz söndü…