Aleksandr Alyoxin

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Bu məqaləni Azərbaycancalaşdırmaq lazımdır.
(Azərbaycanca olmayan kəlimələrin çevirilməsi, orfoqrafik səhvlərin düzəldilməsi və s.) Düzəliş etdikdən sonra {{qaralama - az}} ifadəsini kənarlaşdırmağı unutmayın.

(Rusca: Александр Александрович Алë́хин), (1 Noyabr 1892 - 24 Mart 1946) 1927-1935 və 1937-1946 illəri arası dünya şahmat çempionu. Çox təcavüzkar oyun tərziylə məşhurdur. Alexander Alekhine 1892-ci ildə Moskvada doğuldu. Ailəsi zəngin və soylu idi. 9 yaşındaykən Pillsburyu oynayarkən izlədi və ovsunlanmış kimi özünü sataranca qapdırdı. 4 yaş böyük böyük qardaşı ona oynamasını öyrətdi və inkişafında köməkçi oldu. Bundan sonra qüvvətli oyucularla oynadığı bir dövr başladı. Sataranca olan uyğunluğu o kiçik yaşında belə fərqinə varılırdı. Böyük şahmat oyunçularının oyunlarının bitmək bilməz analizləriylə şahmat anlayışını yetişkinləşdirirdi. "Novo Vreme" adlı qəzetin şahmat küncündəki Chigorinin bütün oyunlarını işlə/çalışdı. 1908-ci ildə 16 yaşındakı gənc, beynəlxalq matçlarda görünər olmuşdu. Dusseldorfdakı turnirdə dördüncü və beşinciliyi paylaşdı. Daha sonra bir sıra matçlarda oynadı və hamısını qazandı. Davamında Hamburg və Karlsbaddakı turnirlərə qatıldı amma müvəffəqiyyətsiz oldu. Bununla birlikdə 1912 Stockholm və 1913 Schveningen turnirlərində birinciliyi əldə etdi. Alekhine, zamanının əhəmiyyətli bir hissəsini sataranca xərcləməsinə baxmayaraq, başqa maraq/əlaqə sahələrinə də sahib idi. Təhsilli bir insan idi. Uşaqkən çox yaxşı səviyyədə Fransızca və Almanca öyrənmişdi. İnqilabdan sonra 1920də sülh mühakiməçi oldu və analıdıq zəkasıyla kriminal hadisələri araşdırmaqda və həll etməkdə fövqəladə bir müvəffəqiyyət göstərdi. 1921 yazında ən yüksək büyükustalık səviyyəsinə çatınca Sovetlər Birliyini tərk etdi və dünya çempionluğu matçı üçün sponsor tapma axtarışı içinə girdi. Avqust 1922də yeni dünya çempionu Capablanca ilə birgə Londondakı beynəlxalq turnirdə oynadı. Bu turnirdə Capablancanın arxasından ikinci olaraq dünya çempionluğu üçün qeydə dəyər bir namizəd olduğunu göstərdi. 1924 New York turnirində eyni performansı göstərə bilmədi və birinci və ikinciliyi Lasker və Capablancaya buraxdı. Bu karierinə ağır bir zərbə idi. Turnirdən sonra Lasker onun üçün belə demişdir. "Alekhine böyük bir müəmma, şübhəsiz ki inkişafı hələ tamamlanmamışdır." Oyunlarını , qalibiyyətlərini və uduzmalarını analiz edən Alekhine stilinə bibi/hələ bir şeylər əlavə etməsi lazım olduğu nəticəsinə vardı. Ağır bir iş peryodu ona Paris, Bern, Baden-Baden, Hastings, Birmingham, Buenos Aires və Scarborough turnirlərində əhəmiyyətli zəfərlər gətirdi. New York 1927 turnirinin sonunda Alekhine Capablancanın yalnız 2.5 bal gerisində idi. Ümumi düşüncə aralarındakı matçın Capablanca lehində bitəcəyi idi. Yaxşı Alekhine nə düşünürdü? "Capablancadan 6 oyun al/götürməyi xəyal etmək çətin amma daha çətini onun necə məndən 6 oyun alcağını xəyal etməkdir." Matç Buenos Airesdə edildi. İki yarım ay boyunca Buenos Aires xalqı dünya satarançının iki nəhənginin mübarizəsinə şahid oldular. 1927-ci ildə Alekhinenin yuxusu gerçək oldu və 18.5ə 15.5 kimi bir hesabla dördüncü dünya çempionu oldu. 1929 və 1934də dünya çempionluğu üçün matçlar etdi Rəqibi Bogoljubov idi və iki matçda da Alekhine qalib gəldi. Hesablar 15.5 - 9.5 və 15.5 - 10.5 idi . 1935-ci ildə Dr. Euwe ilə bir matç etdi və 14.5 - 15.5 kimi bir nəticələ ünvanını itirdi. Bu uduzma köhnə formasına qovuşması üçün möhkəm tədbirlər al/götürməsinə səbəb oldu. Siqareti və içkini buraxdı. İşlərini köhnəsi kimi sıxlaşdırdı. Nəticə olaraq 1937-ci ildə qisas matçında ünvanını geri al/götürdü. Və 1946da ölənə qədər ünvanını mühafizə etdi. Alekhine 92 yarışmağa qatıldı (Beş olimpiada 87 turnir) 49 turnirdə birinciliyi al/götürdü və 13ündə də birinciliyi paylaşdı. 24 matçda oynadı. 17 dənəsini qazandı dördü bərabərə bitdi. Üç dənəsini itirdi. Bir dənəsi karierinin ilk illərində idi digər ikisi isə Euweyə qarşı idi.