Anar

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

ANAR
Tam Adı	Anar Rəsul oğlu Rzayev
Digər Adları	Anar Rzayev
Doğum Tarixi	14 mart 1938
Doğum Yeri	Bakı
Şəxsi vebsaytı IMDb səhifəsi

Anar Rəsul oğlu Rzayev (Anar)(14 mart, 1938 Bakı)

Görkəmli yazıçı, böyük şair Rəsul Rza və şairə Nigar Rəfibəylinin övladı, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Komissiyasının üzvü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, Birinci (1995) və İkinci (2000) çağırışda Azərbaycan Republikası Milli Məclisinin deputatı.

Mündəricat 1 Ailəsi 2 Ömrü və sənəti 3 Əsərləri 4 Tərcümələri 5 Filmoqrafiya 5.1 Ssenari müəllifi və quruluşçu rejissor olduğu bədii filmlər 5.2 Əsərləri əsasında çəkilmiş bədii filmlər 5.3 Ssenariləri əsasında çəkilmiş sənədli filmlər 5.4 Ssenariləri əsasında çəkilmiş televiziya filmləri 5.5 Ssenariləri əsasında çəkilmiş cizgi filmləri 5.6 Haqqında çəkilmiş sənədli filmlər 5.7 Aktyor kimi çəkildiyi filmlər 5.8 İştirak etdiyi film və verilişlər 6 Maraqlı faktlar 7 Həmçinin Bax 8 Xarici Keçid

[redaktə / تحریر] Ailəsi

Anarın atası şair Rəsul Rza, anası şairə Nigar Rəfibəylidir. Anar eyni zamanda Azərbaycanın məşhur ictimai və dövlət xadimi, Azərbaycan Demokratik Respublikasının ilk Səhiyyə Naziri və Gəncə şəhərinin general-qubernatoru olan Xudadat bəy Rəfibəylinin nəvəsidir.

Rəsul Rza 1910-cu il mayın 19-da Göyçay şəhərində dünyaya gəlmiş, 1981-ci il aprelin 1-də Bakıda vəfat etmişdir. Məmmədxanlılar nəslindəndir. Soy adları ulu babası, Çiyni və bir para kəndlərin mülkədarı Məmmədyar oğlu Məmməd xanla bağlıdır. Bayat boyundan, Şahsevən tayfasından olan Məmməd xan XIX əsrin ortalarında rus əsgərləriylə toqquşmasından sonra zindana atılır və orda zəhərlənərək öldürülür. Məmmədxanın nəticəsi, Rəsulun atası İbrahim Məmmədxanlı Göyçayda mirzəlik edər və ticarətlə məşğul olarmış. 1915-ci ildə Bakı-da vəfat etmiş və Çəmbərəkənddə dəfn edilmişdir.

1913-cü il iyunun 29-da Gəncədə anadan olmuş Nigar xanım Rəfibəyli məşhur Rəfibəylilər nəslindəndir. Ata tərəfdən babası Ələkbər bəy Rəfibəyli- el ağsaqqalı, maarifçi, Azərbaycanda ilk siyası partiya olan «Difai» partiyasının yaradıcılarındandır.

Ələkbər bəyin yeganə oğlu, Nigar xanımın atası Xudadat bəy ilk ali təhsilli cərrahlardandır. Xarkov Tibb Universitetini bitirdikdən sonra 17 il Gəncə xəstəxanasının baş həkimi və həkimlər cəmiyyətinin sədri kimi çalışmışdır.

1918-ci ildə Gəncədə ilk müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti qurulan zaman Xudadat bəy Rəfibəyli Fətəli xan Xoyskinin hökümətində ilk Səhiyyə Naziri olmuş, bir il sonra isə Gəncə general-qubernatoru vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1920-ci il aprel bolşevik çevrilişindən sonra həbs edilmiş, Gəncə üsyanının təşkilində ittihamlandırılaraq güllələnmişdir.

[redaktə / تحریر] Ömrü və sənəti

Anar 1945-ci ildə 10 illik musiqi məktəbinə (indiki Bülbül adına məktəb) daxil olmuş və 1955-ci ildə həmin məktəbi gümüş medalla bitirmişdir. Birinci sinifdən onuncu sinifə qədər Zemfira Səfərovayla bir yerdə oxumuşlar.

1955-ci ildə Anar Azərbaycan Dövlət Universiteti-nin filologiya fakultəsinə, Zemfira konservatoriyaya daxil olsa da, yolları ayrılmamış, nişanlanmış, evlənmişlər. Toyları 1962-ci il yanvarın 27-də olmuşdur.

Anar və Zemfira xanımın 2 övladları var. Böyük oğulları Tural ərəbşünas və diplomatdır, Xarici İşlər Nazirliyinin əməkdaşıdır. Qızları Günel isə Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakultəsini bitirib.

Anar 1991-ci ilin martında Yazıçıların IX Qurultayında yekdilliklə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Sədri seçilmişdir. 1997-ci il oktyabrın 30-da Yazıçıların X Qurultayında yekdilliklə yenidən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri seçilmişdir.

1991-ci ildə Müstəqil Azərbaycanın Milli Məclisini ilk iclasını açmaq, aparmaq şərəfi Anara verilmişdir. Anar 1995-ci və 2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin üzvü seçilmişdir. O, Milli Məclisin mədəniyyət komissiyasının sədri seçilmişdir. Bu komissiyanın Mədəniyyət haqqında, Tarix və memarlıq abidələrinin qorunması haqqında, Kinematoqrafiya haqqında və başqa mühüm qanunları Milli Məclis qəbul etmiş və Prezident imzalamışdır.

Anar Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Komissiyasının üzvüdür.

Anar bir sıra dövlət və beynəlxalq mükafatların sahibidir. 1998-ci il 14 Mart-də Azərbaycan Prezidenti Anarı 60 yaşı münasibətilə ölkənin ən yüksək mükafatı, İstiqlal ordeni ilə təltif etmişdir.

• Şair Rəsul Rzanın oğludur.
• Şairə Nigar Rəfibəylinin oğludur.
• Yazıçı Günel Anarqızının atasıdır.

[redaktə / تحریر] Əsərləri

[redaktə / تحریر] Tərcümələri

[redaktə / تحریر] Filmoqrafiya

[redaktə / تحریر] Ssenari müəllifi və quruluşçu rejissor olduğu bədii filmlər

• 1. Torpaq. Dəniz. Od. Səma (1967) (ssenari müəllifi);
• 2. Gecə İşıqları (1972) (İki hissəli bədii film. Anarın rejissor diplom işi. Ssenari müəllifi və quruluşçu rejissor - Anar. Operator Zaur Məhərrəmov, bəstəkar Emin Sabitoğlu. Baş rolda Sadıq Hüseynov);
• 3. Gün Keçdi (1971) (ssenari müəllifi);
• 4. Dədə Qorqud (1975) (ssenari müəllifi);
• 5. Dantenin Yubileyi (1978) (ssenari müəllifi) (quruluşçu rejissor - Gülbəniz Əzimzadə ilə birgə);
• 6. Üzeyir Ömrü (1981) (ssenari müəllifi) (quruluşçu rejissor);
• 7. Ötən İlin Son Gecəsi (1983) (ssenari müəllifi);
• 8. Qəm Pəncərəsi (1986) (ssenari müəllifi) (quruluşçu rejissor);
• 9. İmtahan (1987) (ssenari müəllifi);
• 10.Əlaqə (1989) (ssenari müəllifi);
• 11.Təhminə (1993) (ssenari müəllifi);
• 12.Otel Otağı (1998) (ssenari müəllifi);
• 13.Cavid Ömrü (2007) (ssenari müəllifi)
• 14.Sözsüz Mahnı (1972) (ssenari müəllifi) (quruluşçu rejissor)
• 15.Nigarançılıq (1998) (ssenari müəllifi)
• 16.Evləri Köndələn Yar (1982) (ssenari müəllifi)
• 17.Daşlar Danışanda (1976) (ssenari müəllifi)
• 18.İşgüzar Adamlar (1977) (ssenari müəllifi)

[redaktə / تحریر] Əsərləri əsasında çəkilmiş bədii filmlər

• 1.Hər Axşam On Birdə (1968) "Mosfilm" kinostudiyası. (Anarın "Mən, Sən, O və Telefon" hekayəsi əsasında) (ssenari müəllifi Edvard Radzinski, quruluşçu rejissor Samson Samsonov, operator A.Petritski, rəssam İ.Lukaşeviç, bəstəkar Y.Artemyev. Baş rollarda Marqarita Volodina, Mixail Nojkin);
• 2.Beşmərtəbəli Evin Altıncı Mərtəbəsi (1996) (Anarın eyniadlı romanı əsasında);
• 3.Aktyorun Əsgisi (2004) TRT. Türkiyə. (Anarın "Dantenin Yubileyi" povesti əsasında) (ssenari müəllifi Atilla Engin, quruluşçu rejissor Feyzi Tuna, operator Koksan Kolkal, bəstəkar İlyas Mirzəyev. Rollarda Fərhan Şensoy, Suna Kesgin, Rasim Öztəkin və b.);
• 4.Tilsim (2005) (Anarın "Vahimə" hekayəsi əsasında).

[redaktə / تحریر] Ssenariləri əsasında çəkilmiş sənədli filmlər

• 1.Dəniz (1965) (ssenari müəllifi);
• 2.Qobustan (1967) (ssenari müəllifi - Oqtay Mirqasımovla birgə);
• 3.Nəsimi (1971) (ssenari müəllifi);
• 4.Aşıqlar (1983) (ssenari müəllifi);
• 5.Daş Saatın Səsi (1985) (ssenari müəllifi);
• 6.Dədə Qorqud Dühası (1999) (ssenari müəllifi);
• 7.Dağ Dağa Rast Gəlməz. (Mozalan süjeti) (ssenari müəllifi).

[redaktə / تحریر] Ssenariləri əsasında çəkilmiş televiziya filmləri

• 1.Bu, Səttar Bəhlulzadədir (1969) (ssenari müəllifi);
• 2.Bu, Mircavaddır (1987) (ssenari müəllifi);
• 3.Qədim Gəncə, Yeni Gəncə (????) (ssenari müəllifi) (rejissor Arif Qazıyev);
• 4.Dirsə Xanın Oğlu Buğacın Boyu (2000)
• 5.Salur Qazanın Evi Talandığı Boy (2001)

[redaktə / تحریر] Ssenariləri əsasında çəkilmiş cizgi filmləri

• 1.Basatın İgidliyi (1988) (ssenari müəllifi).

[redaktə / تحریر] Haqqında çəkilmiş sənədli filmlər

• 1.Anarla Üz-Üzə (1988) (Mərkəzi Televiziyanın sifarişi ilə Anar haqqında çəkilmiş iki hissəli sənədli film. Azərbaycantelefilm. Ssenari müəllifi Zeynal Məmmədov, rejissor Ramiz Mirzəyev (Həsənoğlu), operator Adil, bəstəkar Cavanşir Quliyev. Bəstəkarın ifasında səslənən mahnının sözləri Rəsul Rzanındır).
• 2. Anarın Anları (2008) tammetrajlı sənədli telefilm, rejissor Ramiz Həsənoğlu

[redaktə / تحریر] Aktyor kimi çəkildiyi filmlər

• 1.Yığıncaq (1972) (kəndli rolunda) (aktyorluq diplom işi) (Cəlil Məmmədquluzadənin "Dəli yığıncağı" pyesi əsasında çəkilib);

Xatirələr Sahili (1972)

• 2.Xatirələr Sahili (1972) (Redaksiya işçisi rolunda).
• 3.Var olun, Qızlar... (1972) (Murad (rejissor) rolunda).

[redaktə / تحریر] İştirak etdiyi film və verilişlər

• 1.Salam, Zeynəb! (1982)
• 2.Heydər Əliyev. İkinci Film. Birinci (1999)
• 3.Arif Babayev (2000)
• 4.Ayrılıq Bir Dənizmiş... (2002)
• 5.Müstəqillik Yollarında. Dördüncü Film (2004)(arxiv kadrlar)
• 6.Böyük Ömrün Anları (2006)
• 7.Maestro Niyazi (2007)
• 8.Mətbuat Fədaisi (2007)
• 9.Üç Zirvənin Fatehi (2008)
• 10.Rəfibəylilər (2009)

[redaktə / تحریر] Maraqlı faktlar

• Azərbaycanda Anar adını daşıyan ilk şəxs yazıçı Anardır. Sonralar valideynlər bu adı öz övladlarına çox vermişlər. Hazırda Anar Azərbaycanda ən çox yayılmış kişi adlarından biridir. Adın açıqlanmasında da bir-birindən fərqli 2 versiya mövcuddur. 1-ci versiyaya görə "Anar" "anmaq" ("xatırlamaq", "yada salmaq") felindən düzəldilmişdir. 2-ci versiyaya görə Anası Nigar Atası Rəsul sözlərinin baş hərflərindən ad yaradılmışdır.
• Kinoşünas Ayaz Salayevin iddiasına görə ("525-ci qəzet", 7 oktyabr, 1999) rejissor Nora Efronun çəkdiyi və baş rolda məşhur Hollivud kinoulduzu Tom Henksın oynadığı "Sizə məktub var" (You've Got Mail) filminin ssenarisi Anarın "Mən, Sən, o və telefon" əsəri əsasında qurulub. Kinoşünasın bu fikrə gəlməsinə adıçəkilən hekayənin Amerikada çap olunması da əsas verib.

[redaktə / تحریر] Həmçinin Bax

Ədəbiyyat Portalı

Azərbaycan Kinosu Portalı

[redaktə / تحریر] Xarici Keçid

• Anarın əsərləri

	Azərbaycan ədəbiyyatı
Orta əsrlər İzzəddin Həsənoğlu • Qazi Bürhanəddin • Əbdülqədir Marağayi • İmadəddin Nəsimi • Mirza Cahan Şah Həqiqi • Şah İsmayıl Xətayi • Məhəmməd Füzuli • Həqiri Təbrizi • Saib Təbrizi • Qövsi Təbrizi • Nişat Şirvani • Molla Vəli Vidadi • Molla Pənah Vaqif XX əsr və sonrakı dövr Hüseyn Cavid • Səməd Vurğun • Bəxtiyar Vahabzadə • Anar • Şəhriyar • Nəriman Həsənzadə •
.