Andorra

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Keçid et: naviqasiya, axtar


Principat d'Andorra
Andorra Knyazlığı
Flag of Andorra Coat of arms of Andorra
Şüar"Virtus Unita Fortior"  (Latin)
"Strength United is Stronger"
HimnEl Gran Carlemany, Mon Pare  (Catalan)
The Great Charlemagne, my Father

Location of Andorra
Paytaxt Andorra la Vella
42°30′N 1°31′E / 42.5, 1.517
Ən böyük şəhər capital
Rəsmi dillər Katalon dili
Etnikon Andorralı
Hökumət Parlament demokratiyasıKnyazlıq
 -  French Co-Prince Nicolas Sarkozy
 -  Episcopal Co-Prince Joan Enric Vives Sicília
 -  Hökumət başçısı Jaume Bartumeu Cassany
Müstəqillik
 -  Paréage 1278-ci il 
Ərazi
 -  Cəmi 468 km² (193-cü)
 -  Su (%) 0
Əhali
 -  2007 təqribi sayı 71,822 (194-cü)
 -  2006 siyahıyaalmaya görə sayı 69,150 
 -  Sıxlıq 154/km² (69-cu)
ÜDM (AQP) 2005 estimate
 -  Cəmi $2.77 miliard (177-ci)
 -  Adam başına $38,800 
Pul vahidi Avro (€)1 (EUR)
Saat qurşağı (KÜV+1)
 -  Yay vaxtı CEST (KÜV+2)
İnternet domeni .ad²
Telefon kodu +376
1 Before 1999: French franc and Spanish peseta. Small amounts of Andorran diners (divided into 100 centim) were minted after 1982.
2 Also .cat, shared with Catalan-speaking territories.



Andorra cənub-qərb Avropada ölkə. Rəsmi adı Andorra Knyazlığı (Katalan dili: Principat d'Andorra, fr: Principauté d'Andorre, isp: Principado de Andorra). Ölkə Fransa Respublikasının Prezidenti və Urxel yepiskopu tərəfindən birgə idarə olunur.

Mündəricat

[redaktə / تحریر] Andorranın rayonları

Andorranın rayonları
Nr.* Rayon Ərazi
km²
İllər Əhali
1990 2000 2007
1 Escut de Canillo.svg Canillo 121 1.290 2.706 5.422
2 Escut d'Encamp.svg Encamp 74 7.119 10.595 14.029
3 Escut d'Ordino.svg Ordino 89 1.289 2.283 3.685
4 La Masana coa.gif La Massana 61 3.868 6.276 9.357
5 Escut d'Andorra la Vella.svgAndorra la Vella 12 19.022 21.189 24.574
6 Escut de Sant Julià de Lòria.svg Sant Julià de Lòria 60 6.012 7.623 9.595
7 Escut d'Escaldes-Engordany.svg Escaldes-Engordany 47 12.235 15.299 16.475
  Coat of arms of Andorra.svg Andorra 464 50.835 65.971 83.137

[redaktə / تحریر] Tarix

Andorranın müstəqilliyini qazanmasını, bölgəni MS 803 də Müsəlmanlardan geri alan Şarlmanın və imperatorluğunun bir hissəsini 819-cu ildə İspaniyadakı Urgel yepiskopuna bağışlayan oğulu I. Luisin (Sofu) təmin etdiyi qəbul edilər. 1278 ilində Andorra biri İspaniyada, o biri Fransada olan iki şahzadənin ortaq şəkildə rəhbərliyinə bağlanmış və ölkənin sərhədləri dəqiqləşmişdir. Xatırlanan ildən bəri ölkənin sərhədləri heç dəyişməmişdir. Qurulan feodal nizam, Fransız İnqilabı əsnasında müvəqqəti qalxmaqla birlikdə, 1806-cu ildə Napolyon tərəfindən yenidən quruldu. Andorra, o gündən bu yana Urgel yepiskopu və Fransa dövlət başçısı tərəfindən ortaq şəkildə idarə olunur; bunların hər ikisinə də hər il simvolik bir vergi ödənər.

[redaktə / تحریر] Coğrafiya

Andorra topographic map-ca.svg
  • Mövqe: Cənub-qərb Avropa, Fransa ilə İspaniya ortasında iştirak etməkdədir.
  • Coğrafi mövqesi: 42 30 Şimal paraleli, 1 30 Qərb meridianı
  • Xəritədəki mövqesi: Avropa
  • Sahə: cəmi: 468 km²
  • Quru: 468 km²
  • Su: 0 km²
  • Sərhədləri cəmi: 120.3 km
  • Sərhəd qonşuları: Fransa 56.6 km, İspaniya 63.7 km
  • Sahil qisimi: 0 km
  • Dənizləri: 0 km
  • İqlimi: ilıq; qışları qarlı və soyuq, yayları quru və ilıq keçər.
  • Ərazi quruluşu: Tik qayalıqlar və dar vadilərə malikdir.
  • Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi: ən alçaq nöqtəsi: Riu Runer 840 m; Ən yüksək nöqtəsi: Coma Pedrosa 2,946 m
  • Təbii qaynaqları: hidro, mineral sular, taxta-şalban, dəmir yataqları, güllə
  • Ərazi istifadəsi: əkinçiliyə uyğun torpaqlar: %4
  • Otlaqlar: %45
  • Meşəlik ərazi: %35
  • Digər: %16 (1998 məlumatları)
  • Təbii fəlakətlər: Uçqun, qar fırtınaları

[redaktə / تحریر] Hökumət

[redaktə / تحریر] Siyasət

[redaktə / تحریر] İnzibati ərazilər

[redaktə / تحریر] Xarici əlaqələr

[redaktə / تحریر] Silahlı qüvvələr

[redaktə / تحریر] İqtisadiyyat

[redaktə / تحریر] Daşınma və kommunikasiyalar

[redaktə / تحریر] Demoqrafiya

Andorrada həyat səviyyəsi yaxşı olduğuna görə bura qonşu dövlətlərdən axınların sayı ilbəil artmışdır və artmaqdadır.Hal-hazırda ölkənin ən böyük etnik qrupu İspaniyadan bura gələn İspanlardı əhalinin 43%-ni təşkil edirlər.İkinci böyük etnik qrup isə yerli əhali Andorralılar 33%.Onlar Katalan dilində danışırlar.Sonra isə Fransızlar,Portuqallar və s. Yəni bir sözlə ölkənin 67%-i xarici vətəndaşlardı.

[redaktə / تحریر] Dil

[redaktə / تحریر] Din

[redaktə / تحریر] Mədəniyyət

[redaktə / تحریر] Elm

[redaktə / تحریر] Şəkillər

[redaktə / تحریر] Həmçinin bax

[redaktə / تحریر] İstinadlar

[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər

Andorra xəritəsi Andorranın rayonları Andorra Bayraq

Andorra la VellaCanilloEncampEscaldes-EngordanyLa MassanaOrdinoSant Julià de Lòria


Başqa dillərdə