Andorra
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
| Principat d'Andorra
Andorra Knyazlığı
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
||||||
| Şüar: "Virtus Unita Fortior" (Latin) "Strength United is Stronger" |
||||||
| Himn: El Gran Carlemany, Mon Pare (Catalan) The Great Charlemagne, my Father |
||||||
| Paytaxt | Andorra la Vella |
|||||
| Ən böyük şəhər | capital | |||||
| Rəsmi dillər | Katalon dili | |||||
| Etnikon | Andorralı | |||||
| Hökumət | Parlament demokratiyası və Knyazlıq | |||||
| - | French Co-Prince | Nicolas Sarkozy | ||||
| - | Episcopal Co-Prince | Joan Enric Vives Sicília | ||||
| - | Hökumət başçısı | Jaume Bartumeu Cassany | ||||
| Müstəqillik | ||||||
| - | Paréage | 1278-ci il | ||||
| Ərazi | ||||||
| - | Cəmi | 468 km² (193-cü) | ||||
| - | Su (%) | 0 | ||||
| Əhali | ||||||
| - | 2007 təqribi sayı | 71,822 (194-cü) | ||||
| - | 2006 siyahıyaalmaya görə sayı | 69,150 | ||||
| - | Sıxlıq | 154/km² (69-cu) | ||||
| ÜDM (AQP) | 2005 estimate | |||||
| - | Cəmi | $2.77 miliard (177-ci) | ||||
| - | Adam başına | $38,800 | ||||
| Pul vahidi | Avro (€)1 (EUR) |
|||||
| Saat qurşağı | (KÜV+1) | |||||
| - | Yay vaxtı | CEST (KÜV+2) | ||||
| İnternet domeni | .ad² | |||||
| Telefon kodu | +376 | |||||
| 1 | Before 1999: French franc and Spanish peseta. Small amounts of Andorran diners (divided into 100 centim) were minted after 1982. | |||||
| 2 | Also .cat, shared with Catalan-speaking territories. | |||||
Andorra cənub-qərb Avropada ölkə. Rəsmi adı Andorra Knyazlığı (Katalan dili: Principat d'Andorra, fr: Principauté d'Andorre, isp: Principado de Andorra). Ölkə Fransa Respublikasının Prezidenti və Urxel yepiskopu tərəfindən birgə idarə olunur.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Andorranın rayonları
| Nr.* | Rayon | Ərazi km² |
İllər Əhali | ||
| 1990 | 2000 | 2007 | |||
| 1 | 121 | 1.290 | 2.706 | 5.422 | |
| 2 | 74 | 7.119 | 10.595 | 14.029 | |
| 3 | 89 | 1.289 | 2.283 | 3.685 | |
| 4 | 61 | 3.868 | 6.276 | 9.357 | |
| 5 | 12 | 19.022 | 21.189 | 24.574 | |
| 6 | 60 | 6.012 | 7.623 | 9.595 | |
| 7 | 47 | 12.235 | 15.299 | 16.475 | |
| 464 | 50.835 | 65.971 | 83.137 | ||
[redaktə / تحریر] Tarix
Andorranın müstəqilliyini qazanmasını, bölgəni MS 803 də Müsəlmanlardan geri alan Şarlmanın və imperatorluğunun bir hissəsini 819-cu ildə İspaniyadakı Urgel yepiskopuna bağışlayan oğulu I. Luisin (Sofu) təmin etdiyi qəbul edilər. 1278 ilində Andorra biri İspaniyada, o biri Fransada olan iki şahzadənin ortaq şəkildə rəhbərliyinə bağlanmış və ölkənin sərhədləri dəqiqləşmişdir. Xatırlanan ildən bəri ölkənin sərhədləri heç dəyişməmişdir. Qurulan feodal nizam, Fransız İnqilabı əsnasında müvəqqəti qalxmaqla birlikdə, 1806-cu ildə Napolyon tərəfindən yenidən quruldu. Andorra, o gündən bu yana Urgel yepiskopu və Fransa dövlət başçısı tərəfindən ortaq şəkildə idarə olunur; bunların hər ikisinə də hər il simvolik bir vergi ödənər.
[redaktə / تحریر] Coğrafiya
- Mövqe: Cənub-qərb Avropa, Fransa ilə İspaniya ortasında iştirak etməkdədir.
- Coğrafi mövqesi: 42 30 Şimal paraleli, 1 30 Qərb meridianı
- Xəritədəki mövqesi: Avropa
- Sahə: cəmi: 468 km²
- Quru: 468 km²
- Su: 0 km²
- Sərhədləri cəmi: 120.3 km
- Sərhəd qonşuları: Fransa 56.6 km, İspaniya 63.7 km
- Sahil qisimi: 0 km
- Dənizləri: 0 km
- İqlimi: ilıq; qışları qarlı və soyuq, yayları quru və ilıq keçər.
- Ərazi quruluşu: Tik qayalıqlar və dar vadilərə malikdir.
- Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi: ən alçaq nöqtəsi: Riu Runer 840 m; Ən yüksək nöqtəsi: Coma Pedrosa 2,946 m
- Təbii qaynaqları: hidro, mineral sular, taxta-şalban, dəmir yataqları, güllə
- Ərazi istifadəsi: əkinçiliyə uyğun torpaqlar: %4
- Otlaqlar: %45
- Meşəlik ərazi: %35
- Digər: %16 (1998 məlumatları)
- Təbii fəlakətlər: Uçqun, qar fırtınaları
[redaktə / تحریر] Hökumət
[redaktə / تحریر] Siyasət
[redaktə / تحریر] İnzibati ərazilər
[redaktə / تحریر] Xarici əlaqələr
[redaktə / تحریر] Silahlı qüvvələr
[redaktə / تحریر] İqtisadiyyat
[redaktə / تحریر] Daşınma və kommunikasiyalar
[redaktə / تحریر] Demoqrafiya
Andorrada həyat səviyyəsi yaxşı olduğuna görə bura qonşu dövlətlərdən axınların sayı ilbəil artmışdır və artmaqdadır.Hal-hazırda ölkənin ən böyük etnik qrupu İspaniyadan bura gələn İspanlardı əhalinin 43%-ni təşkil edirlər.İkinci böyük etnik qrup isə yerli əhali Andorralılar 33%.Onlar Katalan dilində danışırlar.Sonra isə Fransızlar,Portuqallar və s. Yəni bir sözlə ölkənin 67%-i xarici vətəndaşlardı.
[redaktə / تحریر] Dil
[redaktə / تحریر] Din
[redaktə / تحریر] Mədəniyyət
[redaktə / تحریر] Elm
[redaktə / تحریر] Şəkillər
[redaktə / تحریر] Həmçinin bax
[redaktə / تحریر] İstinadlar
[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər
| Andorranın rayonları | ||
|---|---|---|
|
Andorra la Vella • Canillo • Encamp • Escaldes-Engordany • La Massana • Ordino • Sant Julià de Lòria |
||