Artemi Volınski
A.P.Volınski (1689-1740) – Pyotr çağının bacarıqlı gənc siyasi xadimlərindən biridir.
Mündəricat |
[redaktə] Həyatı
Xəzər dənizi hövzəsində öz hökmranlığını yaratmaq istəyən I Pyotr 1715-ci ildə İsfahana, İran şahının yanına böyük bir elçilik göndərmiĢdi. Ayrı-ayrı peĢə və ixtisasları temsil edən 71 adam A.P.Volınskinin baĢçılığı ilə bu elçiliyin tərkibinə qoĢulmuĢdu. Dərbəndə 1716-cı il avqustun 28-də gəlib çatan elçilik oktyabrın 27-dən dekabrın 4-dək Şamaxıda qalmıĢ, sonra Muğan və Təbrizdən keçərək Ġsfahana yollanmıĢdı. Burada aparılan danıĢıqlardan sonra (14 mart – 1 sentyabr 1717-ci il) elçilər Lənkərandan keçməklə yenidən ġamaxıya qayıtmıĢ, 1717-ci il dekabrın 12-dən 1718-ci il iyunun 16-a kimi yenidən burada qalmıĢdılar. Beləliklə, Rusiya elçiləri Səfəvi Ġranının paytaxtı Ġsfahanda 5 ay yarım ġamaxıda isə 7 ay yarım olmuĢdu. Buradan aydındır ki, ġimali Azərbaycan və bütünlükdə Zaqafqaziya məsələsi elçiliyin və çar Rusiyası hökümətinin qarĢıya qoyduğu baĢlıca məqsədlərdən biri idi. Tarixi ədəbiyyatda A.P.Volınski elçiliyinin yazıları geniĢ öyrənilmiĢdir.
[redaktə] Ədəbiyyat
- Корсаков, "Арт. Петр. Волынский" (в "Древней и Новой России", 1876, кн. I и 1877, кн. I—II);
- его же статья в "Русской Старине" (1885, № 10).
- ст. Городецкого, "Памятник на общей могиле Волынского, Еропкина и Хрущева" (в "Русской Старине", 1886, № 6).
- Бушев, П. П. Посольство Артемия Волынского в Иран в 1715-1718 гг. М., 1978.
