Aselişad monastırı
| Aselişad Monastırı | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||
| Ölkə | Qərbi Azərbaycan (indiki Ermənistan) | |||||||
| {{{3}}} | Vedibasar mahalı | |||||||
| {{{3}}} | VII - XVII əsrlər | |||||||
| {{{3}}} | Xristianlıq | |||||||
Aselişad Monastırı – Vedibasar mahalının aran hissəsində, Araz çayı sahilində, qədim Artaşad şəhərinin xarabalıqları yerində, qaya üstündə yerləşən qədim türk qala – monastırı. [1] [2]
Məbədin tarixiylə bağlı maraqlı bir əhvalat məlumdur. Belə ki, Maarifçi Qriqori Ərməniyyədə xristianlığı yaymaq istəyərkən ərmən çarı II Trdat (286 – 343) tərəfindən Ərməniyyədən uzağa sürgün olunmuş, və bu monastırın ərazisində on üç il quyuda saxlanmışdır.
Sasani hökmdarı II Şapurun (309 – 379) hakimiyyəti dövründə Artaşad şəhəri tamamilə yerlə - yeksan edilmişdir. [3] Müqəddəs Qriqorinin quyuya salındığı həmin yerdə VI yüzildə məbəd inşa edilmiş [4] və bu yer ətraf camaatın ziyarətgahına çevrilmişdir.
Sonrakı yüzillərdə, zamanla məbədə yeni tikililər əlavə edilmişdir. [5] Məbədin yerləşdiyi Artaşad şəhəri e.ə. II yüzilin ortalarında Ərmən türk hökmdarı Artaş (Ərtaş) tərəfindən salınmış və tarixən burada türk boyları yaşamışlar. [6] Məbədin ilkin – Aselişad (As – eli – şad) adı da onun türk boylarına mənsub olmasını sübut edir. [7] Sonrakı dövrdə isə məbəd ermənilər tərəfindən Xorvirab adlandırılmışdır.
Məbədin yerləşdiyi əraziyə ilk ermənilər 1 ailədə 6 nəfər olmaqla 1828 – 1829 – cu illərdə İrandan köçürülüb gətirilmişdir. Çar Rusiyasının hakimiyyəti dövründə isə ərazidə ermənilərin məskunlaşdırılması davam etmişdir. [8]
- Aselişad Monastırı
-
-
-
-
-
-
-
-
.jpg)
İstinadlar[redaktə]
- ↑ А. Берже – Кавказ в археологическом отношении, Тифлис, 1875, ст 159
- ↑ С. А. Мамедов – Азербайджан по источникам XV - первой половины XVIII вв., Баку, 1993, ст 42
- ↑ M. Kalankatlı – Albaniya tarixi, Bakı, 1993, səh 21 – 22
- ↑ Берже – Кавказ в археологическом отношении, Тифлис, 1875, ст 159
- ↑ Н. Г. Буниатов, Ю. С. Яралов – Архитектура Армении, Москва, 1950, ст 126 – 127
- ↑ Ə. Ələkbərli – Qərbi Azərbaycan, I cild, Vedibasar mahalı, Bakı, 2000, səh 458 - 460
- ↑ Ə. Ələkbərli – Qədim türk-oğuz yurdu – "Ermənistan", Bakı, 1994, səh 46 – 49
- ↑ Ə.Ələkbərli - Qədim türk - oğuz yrdu - "Ermənistan", Bakı, Elm, 1992, səh 65-69
 Tarixi Azərbaycan ərazisindəki xristian məbədləri  |
||
|---|---|---|
| Azərbaycan | Aleksandr Nevski Başkilsəsi (Bakı) • Müqəddəs Qriqori kilsəsi • Müqəddəs Mürdaşıyan Zənənlər Kafedralı • Mixayil Arxangel kilsəsi • Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi şərəfinə kilsə • Xilaskar kilsəsi • Nicatverən Məsih kilsəsi • Müqəddəs Xilaskar İsa kafedralı • Gəncəsər monastırı • Avey kilsəsi • Anahit kilsəsi • Quşçu məbədi • Kürmük kilsəsi • Kiş kilsəsi • Ağoğlan monastırı |  |
| Qərbi Azərbaycan İndiki Ermənistan |
Aselişad monastırı • Ağaçin məbədi • Ağtala monastır kompleksi • Avan bazilikası • Gərni məbədi • Göy Mələkləri məbədi • Kasax bazilikası • Məsdərə kilsəsi • Nərədüz • Sənain məbədi • Şirvancıq məbədi • Saqakat kilsəsi • Uzunlar məbədi • Yenivəng məbədi • Yerəruyk bazilikası | |
| Borçalı (indiki Gürcüstan) |
Keşiş dağ məbədi • Səkkiz-ayaq məbədi | |
