Aselişad monastırı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Aselişad Monastırı
Khor Virap Monastery4.jpg
Xəritədə yeri
Aselişad monastırı is located in Ermənistan
Aselişad monastırı
Aselişad monastırı
Məlumatlar
Ölkə Qərbi Azərbaycan (indiki Ermənistan)
Yerləşdiyi ərazi Vedibasar mahalı
Əsası qoyulub VII - XVII əsrlər
Din Xristianlıq


Aselişad MonastırıVedibasar mahalının aran hissəsində, Araz çayı sahilində, qədim Artaşad şəhərinin xarabalıqları yerində, qaya üstündə yerləşən qədim türk qala – monastırı. [1] [2]

Məbədin tarixiylə bağlı maraqlı bir əhvalat məlumdur. Belə ki, Maarifçi Qriqori Ərməniyyədə xristianlığı yaymaq istəyərkən ərmən çarı II Trdat (286343) tərəfindən Ərməniyyədən uzağa sürgün olunmuş, və bu monastırın ərazisində on üç il quyuda saxlanmışdır.

Sasani hökmdarı II Şapurun (309379) hakimiyyəti dövründə Artaşad şəhəri tamamilə yerlə - yeksan edilmişdir. [3] Müqəddəs Qriqorinin quyuya salındığı həmin yerdə VI yüzildə məbəd inşa edilmiş [4] və bu yer ətraf camaatın ziyarətgahına çevrilmişdir.

Sonrakı yüzillərdə, zamanla məbədə yeni tikililər əlavə edilmişdir. [5] Məbədin yerləşdiyi Artaşad şəhəri e.ə. II yüzilin ortalarında Ərmən türk hökmdarı Artaş (Ərtaş) tərəfindən salınmış və tarixən burada türk boyları yaşamışlar. [6] Məbədin ilkin – Aselişad (Aselişad) adı da onun türk boylarına mənsub olmasını sübut edir. [7] Sonrakı dövrdə isə məbəd ermənilər tərəfindən Xorvirab adlandırılmışdır.

Məbədin yerləşdiyi əraziyə ilk ermənilər 1 ailədə 6 nəfər olmaqla 18281829 – cu illərdə İrandan köçürülüb gətirilmişdir. Çar Rusiyasının hakimiyyəti dövründə isə ərazidə ermənilərin məskunlaşdırılması davam etmişdir. [8]

İstinadlar[redaktə]

  1. А. Берже – Кавказ в археологическом отношении, Тифлис, 1875, ст 159
  2. С. А. Мамедов – Азербайджан по источникам XV - первой половины XVIII вв., Баку, 1993, ст 42
  3. M. Kalankatlı – Albaniya tarixi, Bakı, 1993, səh 21 – 22
  4. Берже – Кавказ в археологическом отношении, Тифлис, 1875, ст 159
  5. Н. Г. Буниатов, Ю. С. Яралов – Архитектура Армении, Москва, 1950, ст 126 – 127
  6. Ə. Ələkbərli – Qərbi Azərbaycan, I cild, Vedibasar mahalı, Bakı, 2000, səh 458 - 460
  7. Ə. Ələkbərli – Qədim türk-oğuz yurdu – "Ermənistan", Bakı, 1994, səh 46 – 49
  8. Ə.Ələkbərli - Qədim türk - oğuz yrdu - "Ermənistan", Bakı, Elm, 1992, səh 65-69

Həmçinin bax[redaktə]