Atlı xalqlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Atlı xalqlar — yaşamının böyük hissəsini atüstü keçirən köçəri ya yarım-köçəri xalqlar. Onlar atı əhliləşdirmiş, döyüş arabası, atlı qoşun, atlı oxatan, yüyən, dəhnə, üzəngi, şalvar geyimini, atüstü yarışma oyunları yaratmışlar.

Etnik kimlikləri[redaktə]

Atlı xalqların əzici çoxu türk idi. Onlar at əti yeyirdilər və qımız (at südü) içirdilər. Yaxşı dəmirçi, metallurq və zərgər idilər. Atüstü idman növləri vardı: çovqan (atüstü polo), sür-papaq (atüstü basketbol) [1], papaq oyunu [2] və b. Karuselin yaranması da atlı xalqlarla bağlıdır: ilk dəfə karusel atları döyüş üçün məşq etmək üçün yaradılmışdı, sonralar insanlar tərəfindən yelləncək kimi işlədilmişdir. Qeyri-türk xalqlarında köçərilik görülsə də (məsələn, qaraçılar, bədəvi ərəblər), uşaqlı, qadınlı, kişili elliklə kütləvi şəkildə atlı həyat tərzi sürmək, at əti yemək, at südü içmək təsvir olunmamışdır.

Döyüş tərzləri[redaktə]

  • Skiflər - əfsanəvi atlı oxatanlar, "kentavrlar".
  • Sarmatlar - başdan ayağa zirehli döyüşçülər, atları da zirehli idi. Hücum silahları parflarınkını, kuşanlarınkını xatırladırdı.
  • Parflar - skiflər kimi pulcuqlu zireh geyirdilər.
  • Hunlar - rəqiblərə yaxınlaşmamaq və geri çəkilmə taktikasını yürüdürdülər, uzaqdan vururdular, at üzəngisini ilk dəfə onlar işlədiblər.
  • Alanlar
  • Avarlar
  • Bulqarlar
  • Kazaklar - nizəylə vuruşurdular, at qaçan zaman yəhərə otura bilirdilər.
  • Komançi hinduları - Amerika aborigenləri içində ən yaxşı at miniciləri idilər.

Xronoloji bölgü[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. Энциклопедия конника - Сюр-папах
  2. Энциклопедия конника - Папах-оюну (отними папаху)

Həmçinin bax[redaktə]