Avropada ilin futbolçusu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ballon d'Or mükafatı

Avropada ilin futbolçusu və ya "Ballon d'Or" ("Altın top") — Hər il, bir öncəki sezonda liglər və qitə kuboklarında ən yaxşı performansı göstərən bir çox idman yazarının səsverməsi ilə ilə qəbul edilən oyunçuya verilən mükafat.

Mükafat fikri, ilk dəfə 1956ci ildə Fransız futbol jurnalında France Football başyazarı Gabriel Hanonun işçi dostlarından İlin ən yaxşı futbolçusu səsverməsini istəməsi ilə meydana gəlmişdir. 1956cı ildə mükafatı ilk dəfə qazanan futbolçu Blackpool futbolçusu Stanley Matthews oldu[1].


İlk olaraq jurnalistlərin sadəcə Avropa klublarında oynayan Avropalı oyunçulara səs verməsinə icazə verilmişdi. Buna görə Avropada oynanayan amma Avropalı olmayan Diego Maradona ve həm Avropalı olmayıb həm də Avropada futbol oynamayan Pele kimi oyunçular bu mükafata namizəd ola bilmədi.[2]1995-ci ildə bir Avropa klubunda oynayan amma Avropalı olmayan oyunçuların da mükafata namizəd olmasına icazə verən bir qanun dəyişikliyi oldu.[3] Bu dəyişikliyin sorası eyni il, Milanda oynayan Liberyalı George Weah mükafatı qazandı və Avropadan kənar mükafat qazanan ilk oyunçu oldu. 2007-ci ildə dünyada bütün oyunçuların mükafata namizəd olması üçün şərait yaradıldı və səs verəcək olan jurnalistlərin sayı da artırıldı. Mükafat, 2006-cı ildə 52 Avropalı jurnalistin səsləri ilə seçilərkən; 2007-ci il birincisi, dünya çərçivəsində 96 jurnalistin səsverməsi ilə seçildi.[4]

Mükafatı ən çox qazanan oyunçular Johan Cruyff, Marco van Basten və Michel Platinidir. Platini həm də, 1983-1985 illəri arası aldığı mükafatlarla, mükafatı üç dəfə üst üstə qazanan tək oyunçudur[5]Hollandiyalılar və Almanlar hərəsi 7 dəfə olmaqla mükafatı ən çox qazanan millətlərdir. İtalya kklubları Juventus və Milan hərəsi 6 dəfə olmaqla fərqlı oyunçunun aldığı səkkiz mükafatla, mükafatı qazanmış ən çox oyunçuya sahib komandalardır.Ballon d'Or mükafatını son dəfə kazanan futbolçu isə, 2009cu ildə birinci seçilən Lionel Messidir. Messi mükafatı 4 dəfə üst üstə qazanan Argentinalı futbolçu olmuşdur.[6]

2010- cu ildə, Ballon d'Or ilə FIFA Dünyada ilin Futbolçusu mükafatları birləşdirilərək, hər il dünyanın ən yaxşı futbolçusuna FIFA Ballon d'Or mükafatı verilməyə başlandı.[7] UEFA 2011 ci ildə, FIFA tərəfindən təşkil olunan və adı FIFA Ballon d'Or olan köhnə Ballon d'Or mükafatı qorumak için UEFA Avropada Ən Yaxşı Oyunçu mükafatını təsis etməyə başladı.[8]

Statistika[redaktə]

Alfredo Di Stéfano 1957 və 1959cu illərdə mükafatı qazandı.
Johan Cruyff 1971, 1973 və 1974 illərdə üç dəfə bu mükafatın sahibi oldu.
Kevin Keegan 1978 və 1979 illərində mükafatı qazandı.
Franz Beckenbauer 1972 və 1976 illəndə bu mükafatı qazandı.
Marco van Basten 1988, 1989 və 1992 illərdə bu mükafatı qazandı.
Ronaldo 1997 və 2002 illərdə bu mükafatı qazanmışdı.
Lionel Messi 2009, 2010 , 2011 və 2012 illərdə qazandığı mükafatla bu mükafatın son sahibidir.

Bir dəfədən çox qazananlar[redaktə]

Oyunçu Cəmi İl
Flag of Argentina.svg Messi, LionelLionel Messi 4 2009, 2010, 2011, 2012
Flag of the Netherlands.svgJohan Cruyff 3 1971, 1973, 1974
Flag of France.svg Platini, MişelMişel Platini 3 1983, 1984, 1985
Flag of the Netherlands.svg Basten, Marco vanMarco van Basten 3 1988, 1989, 1992
Flag of Spain.svg Di Stéfano, AlfredoAlfredo Di Stéfano 2 1957, 1959
Flag of Germany.svg Beckenbauer, FranzFranz Beckenbauer 2 1972, 1976
Flag of England.svg Keegan, KevinKevin Keegan 2 1978, 1979
Flag of Germany.svg Rummenigge, Karl-HeinzKarl-Heinz Rummenigge 2 1980, 1981
Flag of Brazil.svg Ronaldo 2 1997, 2002

Klublara görə qazananlar[redaktə]

Klub Oyunçu Cəmi
Flag of Italy.svg Yuventus FK 6 8
Flag of Italy.svg Milan FK 6 8
Flag of Spain.svg Barselona FK 6 7
Flag of Spain.svg Real Madrid FK 5 6
Flag of Germany.svg Bayern Münhen FK 3 5
Flag of England.svg Mançester Yunayted FK 4 4
Flag of Ukraine.svg Dinamo Kiyev FK 2 2
Flag of Italy.svg İnter Milan FK 2 2
Flag of Germany.svg Hamburq 1 2
Flag of England.svg Blackpool 1 1
Flag of the Czech Republic.svg Dukla Prag 1 1
Flag of Russia.svg Dinamo Moskva FK 1 1
Flag of Portugal.svg Benfika FK 1 1
Flag of Hungary.svg Ferencváros 1 1
Flag of the Netherlands.svg Ayaks AFK 1 1
Flag of Germany.svg Borussia Mönchengladbach 1 1
Flag of France.svg Olympiyakos FK 1 1
Flag of Germany.svg Borussiya Dortmund FK 1 1
Flag of England.svg Liverpul FK 1 1

Milliyyətinə görə qazananlar[redaktə]

Ölkə Oyunçu Cəmi
Flag of Germany.svg Almaniya 5 7
Flag of the Netherlands.svg Niderland 3 7
Flag of France.svg Fransa 4 6
Flag of Brazil.svg Braziliya 4 5
Flag of England.svg İngiltərə 4 5
Flag of Italy.svg İtaliya 5 5
Flag of Portugal.svg Portuqaliya 3 3
Flag of the Soviet Union.svg SSRİ 3 3
Flag of Spain.svg İspaniya 2 3
Flag of Argentina.svg Argentina 2 5
Flag of Bulgaria.svg Bolqarıstan 1 1
Flag of the Czech Republic.svg Çexiya 1 1
Flag of the Czech Republic.svg Çexoslovakiya 1 1
Flag of Denmark.svg Danimarka 1 1
Flag of Hungary.svg Macarıstan 1 1
Flag of Liberia.svg Liberiya 1 1
Ulster banner.svg Şimali İrlandiya 1 1
Flag of Scotland.svg Şotlandiya 1 1
Flag of Ukraine.svg Ukrayna 1 1

İstinadlar[redaktə]

  1. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/7743176.stm
  2. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/7750881
  3. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/7750898.stm
  4. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/7750910.stm
  5. http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy.html#wins
  6. http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8387679.stm
  7. http://www.fifa.com/classicfootball/awards/ballondor/index.html
  8. http://www.uefa.com/uefa/uefa-best-player-award/season=2011/about/index.html