Ayaz Mütəllibov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ayaz Mütəllibov
Ayaz Mütəllibov
Bayraq
Azərbaycan Respublikasının
1-ci prezidenti
Bayraq
18 oktyabr 19916 mart 1992
14 may 199218 may 1992
Sələfi: Yaqub Məmmədov
Xələfi: İsa Qəmbər
Bayraq
Azərbaycan SSR-in ilk və son Prezidenti
Bayraq
14 sentyabr 1990 — 18 oktyabr 1991
Sələfi: vəzifə təsis olunub
Xələfi: vəzifə ləğv olunub
Bayraq
Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 14-cü birinci katibi
Bayraq
25 yanvar 1990 — 14 sentyabr 1990
Sələfi: Əbdürrəhman Vəzirov
Xələfi: vəzifə ləğv olunub
Bayraq
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 10-cu sədri
Bayraq
27 yanvar 1989 — 26 yanvar 1990
Sələfi: Həsən Seyidov
Xələfi: Həsən Həsənov
Bayraq
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvü
Bayraq
1990 — 1991
 
Partiya: Pin of the Flag of CPSU.png Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (1963-1991)
Təhsili: Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutu
Dini: İslam
Təvəllüdü: 12 may 1938 (1938-05-12) (76 yaş)
Bakı, Flag of Azerbaijan SSR.svg Azərbaycan SSR
Atası: Niyazi Mütəllibov
Anası: Kübra Mütəllibova
Həyat yoldaşı: Adilə Mütəllibova
Uşaqları: oğulları: Azad (1962-2011) və Zaur (d. 1970)
 
Mükafatları:

Orderredbannerlabor rib.pngOrderredbannerlabor rib.png

Ayaz MütəllibovAzərbaycan Respublikasının 1-ci prezidenti, Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin sonuncu, 14-cü birinci katibi.

Həyatı[redaktə]

Ayaz Niyazi oğlu Mütəllibov 12 may 1938–ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olub. 1962–ci ildə Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunu bitirib.

1959-cu ildə Bakı Soyuducular Zavoduna işə girib və 19 il burada çalışıb. Adi işçi kimi fəaliyyətə başlayan Mütəllibov 26 yaşında ikən bu iri müəssisənin müdiri vəzifəsinə təyin olunur.

1974-cü ildə isə "Bakelektromaş" istehsalat birliyinin müdiri təyin olunur. 1977-ci ildə Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Partiya Komitəsinin ikinci katibi seçilir. 1979-cu ildə respublikanın yerli sənaye naziri təyin olunur. 1982-ci ildə Azərbaycan SSR-in Dövlət Plan Komitəsinin sədri eyni zamanda nazirlər şurasının sədr müavini vəzifələrini tutur.

Siyasi fəaliyyəti[redaktə]

1988-ci ildən Nazirlər Sovetinin sədri olub. 1990-cı ilin yanvar ayında Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi, daha sonra – 1990–cı ilin may ayında Azərbaycan SSR-in Ali Soveti tərəfindən Azərbaycan prezidenti seçilib.

1990–cı ilin iyulundan 1991-ci ilin avqustuna kimi Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK-nin və Sov.İKP MK-nin Siyasi Bürosunun üzvü olmuşdur.

1991–ci il sentyabrın 8-də ümumi seçkilərdə Azərbaycanın prezidenti seçilmişdir.

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalıda ermənilər rus ordusunun köməkliyi ilə dəhşətli qətliam törədirlər, azərbaycanlıları soyqırıma məruz qoyurlar (bax: Xocalı soyqırımı). Bu faciədən sonra Ali Sovetdə xalqın dəstəyini qazanan o vaxtkı müxalifət növbədənkənar sessiyanın çağırılmasına nail olur və Ayaz Mütəllibovu tutduğu vəzifədən istefa verməyə məcbur edir. Nəticədə 1992-ci il martın 6-da istefa verir.

Həmin ilin mayında faciənin səbəblərini araşdıran komissiya Ayaz Mütəllibovun günahını təsdiq edən faktlar aşkar etmədiyindən[Mənbə göstərin] Ali Sovet öz qərarını ləğv edir və onu mayın 14-də vəzifəsinə qaytarır. Lakin müxalif cəbhədə duran "Xalq Cəbhəsi"nin təzyiqi altında Ayaz Mütəllibov yeniden istefası barədə sənədi imzalamalı olur[Mənbə göstərin] və ölkəni tərk edir. O vaxtdan etibarən o, 1992-ci ildən Moskvada yaşayır.

Hal hazırda Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyasının həmsədridir.

Azərbaycanda sabiq prezidentə cinayət işləri qaldırılıb. Baş Prokurorluq Ayaz Mütəllibovu Nazirlər Sovetinin sədri və prezident vəzifələrində işlədiyi, habelə istefa verəndən sonrakı dövrdə çoxsaylı ağır cinayət əməlləri törətməkdə ittiham edir[1].

Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyasının 2012-ci il iyunun 30-da Bakıda keçirilən qurultayına təbrik məktubu göndərən Ayaz Mütəllibov partiyanın həmsədri vəzifəsindən və siyasətdən getdiyini bəyan etmişdir[2].

Xarici keçidlər[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. AYAZ MÜTƏLLİBOV: "TALEYİMİN ƏSİRİYƏM"
  2. AYAZ MÜTƏLLİBOV SİYASƏTDƏN GETDİ