Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti 1920-ci ilin martın 10-da Azərbaycan Demokratik Respublikasının Müdafiə Naziri əvəzi, general-leytenant Əliazadağa Şıxlinskinin və Fətəli Xan Xoyskinin təşəbbüsü ilə təsis edilmişdir.

General-leytenant Əliağa Şıxlinskinin həyat yoldaşı Nigar Şıxlinskaya "Birinci Dünya Müharibəsi" zamanı şəfqət bacısı kimi hərbi xəstəxanalarda yaralılara qulluq etmişdir. Məhz Nigar Şıxlinskaya Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin "Şəfqət xidməti"nin banisi olmuşdur.

Tarixi[redaktə]

1923-cü ildən 1991-ci ilə kimi Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti keçmiş SSR-i Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Birliyi daxilində fəaliyyət göstərmişdir. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Cəmiyyət tərəfindən təşkil edilmiş şəfqət bacıları kurslarını xüsusi olaraq qeyd etmək lazımdır. Bu kursları bitirənlər döyüş bölgələrində minlərlə insanın həyatını xilas etmişlər. Şəfqət bacılarından iki nəfəri Səriyyə Talışxanova və Rəşidə Qasımzadə göstərdikləri xüsusi fədakarlığa görə Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının yüksək mükafatı "Florens Naytingel" medalı ilə təltif edilmişlər.

1992-ci ilin martında Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin müraciəti ilə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin Respublikada nümayəndəliyi açılmışdır.

1993-cü ilin may ayında Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının Respublikada nümayəndəliyi açılmışdır.

1994-cü ilin noyabrın 26-da Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarı ilə Cəmiyyət Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının tərkib hissəsi olaraq, Respublikada bu sahədə fəaliyyət göstərən yeganə rəsmi, humanitar təşkilat kimi təsdiq edilmişdir.

1995-ci ilin noyabrın 1-də Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi tərəfindən Cəmiyyətimiz rəsmən tanınmışdır.

1995-ci ilin noyabrın 26-da Cəmiyyətimiz Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının daimi, bərabər hüquqlu, həqiqi üzvü seçilmişdir.

2000-ci ilin mart ayının 10-da Cəmiyyətin 80 illik Yubileyi keçirilmişdir. Bu münasibətlə Respublika Prezidenti Heydər Əliyev kollektivi təbrik etmişdir.

2001-ci ildə Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının İdarəetmə Şurasında Fövqəladə Hallara Hazırlıq və Yardım Komissiyasına üzv seçilib, Cəmiyyətin Sədri Novruz Aslanov həmin Komissiyanın eksperti təyin olunmuşdur.

2001-ci ildə Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının Kiyev və Berlin Konfraslarının işçi qrupu çərçivəsində Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti həmsədr kimi çıxış etmişdir.

2003-cü ilin mart ayının 12-də Az.QAC-nin XX Qurultayı keçirilimş və Cəmiyyətin yeni Nizamnaməsi qəbul olunmuşdur.

2003-cü ilin sentyabr ayında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin fəaliyyətinə dair sərəncam imzalamışdır.

2003-cü ilin dekabr ayında Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının İdarəetmə Şurasında "Fövqəladə Hallara Hazırlıq və Yardım Komissiyası"na yenidən üzv seçilib, Cəmiyyətin Prezidenti Novruz Aslanov həmin Komissiyaya yenidən iki il müddətinə ekspert təyin olunmuşdur.

2004-cü ilin 31 yanvar tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev "Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinə dövlət qayğısının artırılması haqqında" sərəncam imzalamışdır

2005-ci ilin mart ayında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Qızıl Aypara Cəmiyyətinin 85 illiyi ilə və aztəminatlı vətəndaşlara soisal xidmət və humanitar yardım göstərilməsi sahəsindəki fəaliyyətlərinə görə, 28 fevral 2005-ci il tarixli 651 saylı sərəncamı ilə, aşağıdakı işçiləri "Tərəqqi" medalı ilə təltif etmişdir:

1. Aslanov Novruzəli Davud oğlu
2. Budaqov Nadir Ağaməmməd oğlu
3. Fomina Klavdia İvanovna
4. Həsənova Zöhrə Firuddin qızı
5. Əliyeva Firuzə Hilal qızı
6. Əliyev Məmmədiyyə Hidayət oğlu
7. Mustafayev İxtiyar Allahyar oğlu

2005-ci ildə Cəmiyyət Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının ən ali mükafatı olan "Florens Naytingel" medalını qazanmışdır. Bu mükafat müstəsna hal kimi tibbi xidmətlərə görə verilir. Belə ki, tibbi sahəsində göstərdikləri şücaətə görə Cəmiyyətin tibb bacıları bu mükafata layiq görülmüşlər. Onlardan Rəşidə Qasımzadə, Səriyyə Talışxanova, Qızbəs Əsədova, Dürrə Məmmədova və Firuzə Əliyeva kimi fədakar şəxsiyyətlərin adını çəkmək olar.

2005-ci ildə Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti, onun İcraçı Katibi Elxan Rəhimovun timsalında, Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyasının İdarəetmə Şurasında İnkişaf Komissiyasına üzv seçilib.

Hazırda Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin 7 regional mərkəzi, Naxçıvan Muxtar Respublikası Rayon Komitəsi və onun rayon və şəhər komitələri, 83 rayon və şəhər komitəsi, "Neft Daşları" və AzərPoçt, BTRİB, Tibb Universiteti, Texniki Universiteti, rayon komitəsi vardır. Cəmiyyətin 220 mindən artıq üzvü, 17 minə yaxın könüllüsü vardır.

Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin həyata keçirdiyi fəaliyyətlər: Fövqəladə Hallara Hazırlıq və Cavabvermə, Sağlamlıq və Qayğı, Qan Donorluğu, HİV-AİDS-ə qarşı maarifləndirmə, İlk Yardım, Humanitar Dəyərlərin Yayımı, Gənclər və Könüllülər, Yerli Komitələrin inkişafı, İcmanın inkişafı, Axtarış Xidməti, Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının Fundamental Prinsiplərinin və Beynəlxalq Humanitar Hüququn Yayımı, Mina fəaliyyətləri (uşaqdar üçün Təhlükəsiz Oyun meydançalarının tikintisi) Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti Beynəlxalq Qizıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Federasiyası, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi, Norveç, İsveç, Hollandiya, Polşa Qızıl Xaç Türkiyə, İran, Birləşmiş Ərəb Əmirilikləri Qızıl Aypara Cəmiyyətləri ilə yaxından əməkdaşlıq edir.

Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin "H2P Pandemiyaya Qarşı Hazırlıq Humanitar Təşəbbüsü" layihəsi[redaktə]

Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin "H2P Pandemiyaya Qarşı Hazırlıq Humanitar Təşəbbüsü" layihəsi çərçivəsində Mingəçevir, Gəncə, Zaqatala, Qax şəhərlərinin müxbirləri bir yerə toplaşdı. Qeyd etmək lazımdır ki, artıq Bakıda kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri üçün Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən yaradılmış İctimai Səhiyyə İslahatlar Mərkəzi tərəfindən təlim keçirilib. Azərbaycanda öz fəallığı ilə fərqlənən 7 regional mərkəzə, 83 rayon və şəhər bölmələrinə malik olan Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin bu layihəni həyata keçirməkdə əsas məqsədi Bakıdan kənar fəaliyyət göstərən kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrinin " H2P Pandemiyaya Qarşı Hazırlıq Humanitar Təşəbbüsü" layihəsində iştirakı və maarifləndirilməsidir. Mingəçevir şəhərində keçirilən bu tədbirdə kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrindən əlavə Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin Mingəçevir şəhəri üzrə regional mərkəzinin koordinatoru Aydın Nəsibov, Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin Mingəçevir şəhər bölməsinin sədri Nəriman İsmayılov, Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin Gəncə şəhər bölməsinin sədri Sücəddin Qurbanov da iştirak etmişlər. Layihənin əsas təlimatçıları isə AZQAC-nın "Sağlamlıq və Qayğı" şöbəsinin müdiri, "H2P qarşı humanitar hazırlıq təşəbbüsü" layihəsinin koordinatoru Mətanət Qaraxanova və "İnformasiya və Beynəlxalq Əlaqələr" şöbəsinin müdiri Pərviz Nəzərov idi. Tədbir AZQAC-nın Mingəçevir şəhəri üzrə regional mərkəzinin koordinatoru Aydın Nəsibovun kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrini salamlaması ilə başladı. Bu layihənin həyata keçirilməsində əsas məqsəd ölkənin regionlarında insan pandemiyasına qarşı hazırlıq və cavabvermə səviyyəsinin yüksəldilməsindən ibarətdir. Bəs pandemiya nədir? Dünyanın bir çox ölkələrində geniş yayılmış infeksion xəstəliklərin epidemiyasına pandemiya deyilir. Pandemiya sözü tarixə " qara ölüm" adı ilə daxil olub. Son illərin ən geniş yayılmış epidemiya və pandemiyalarına daxildir:

  1. 918-1919-cu illərdə yaranmış və 40-50 milyon insanın həyatına son qoyan "İspan qripi"
  2. 1957-1958-ci illərdə ABŞ-da yaranmış və 70 min insanın həyatına son qoyan "Asiya qripi"
  3. 1968-1969-cu illərdə yaranmış 34 min insanın həyatına son qoyan "Honq-Qonq qripi"
  4. 2005-ci ildə yaranmış " Quş qripi"
  5. 2009-cu ildə yaranmış" Donuz qripi" Həmçinin "QİÇS" " Vərəm" "Xolera" da pandemiyaya aiddir. Əhali arasında donuz qripi kimi tanınan AH1N1 qripi 200-dən çox ölkəyə yayılaraq dünyada 10000-dən artıq insanın ölümünə səbəb olmuşdur və artıq o da pandemiya təhlükəsi kimi milyonlarla insanları narahat edir. Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin Pandemiyaya hazırlıqda əsas rolu bir neçə amillərdən ibarətdir:
  6. Xəstəliyin alovlanması gücünü müəyyən etmək.
  7. Təlim keçmə və potensialın artırılması.
  8. Yerlərdə partnyorların müəyyən edilməsi.

Qrip pandemiyası nədir? və o, özündə hansı əlamətləri cəmləşdirir? Qrip pandemiyası dünyada tez yayılan, çoxlu insanın ölümü ilə nəticələnən, insanlara tənəffüs zamanı keçən quşlarda və donuzlarda artan yeni qrip növüdür. O, özündə bir sıra əlamətləri cəmləşdirir:

  1. qızdırma
  2. zəiflik
  3. öskürək.
  4. baş ağrısı.
  5. boğazda ağrı
  6. ökəm və burnun tutulması.

İnsan Pandemiyasına Humanitar Hazırlıq Təşəbbüsü Beynəlxalq İnkişaf Üzrə Birləşmiş Dövlətlər Agentliyi (USAİD) tərəfindən maliyyələşdirilən üçillik bir işdir və pandemiya riski olan 20-ə yaxın ölkədə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub. Pandemiyaya hazırlıq üzrə humanitar təşəbbüsün əsas məqsədi pandemiya zamanı xəstələnmə və ölüm hallarının həddən artıq olmasını məhdudlaşdırmaqdır. Azərbaycanda Qrip Pandemiyasına Hazırlıq üzrə Milli Plan 2008-ci ildə hazırlanıb, və bu planın əsas məqsədi pandemiya ilə bağlı vaxtlı-vaxtında strateji tədbirlərin həyata keçirilməsidir. Ümumiyyətlə qrip pandemiyasının qarşısını almaq üçün bir neçə tədbirlər görülməlidir:

  1. profilaktik tədbirlər
  2. sosial distansiya gözləmə
  3. ehtiyacı olanlara kömək göstərmək

Tədbirdə kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri bu layihəyə öz maraqlarını bir daha göstərərək belə tədbirlərin bölgələrdə tez-tez təşkil olunmağını təşkilatçılardan xahiş etdilər. Daha sonra kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri bir masa ətrafında pandemiya ilə əlaqədar debat keçirdilər. Həqiqətən belə tədbirlər bizim müxtəlif bölgələrimizdə tez-tez keçirilməlidir ki, orda fəaliyyət göstərən kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri bu sahədə azacıq da olsa məlumatlandırılsınlar.

Xarici keçidlər[redaktə]