Azot əsasları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
RNT-nin quruluşu,azot əsasları göy rənglə göstərilmişdir.

Azot əsasları - nuklein turşularının tərkibinə daxil olan,pirimidin və purin törəməli heterotsiklik üzvi birləşmələrdir. Qısaldılmış şəkildə böyük latın hərfləri ilə işarə olunur. Beş növ azotlu əsaslar var- Adenin, Quanin, Sitozin, Timin, Urasil. Azotlu əsaslardan Adenin (A), Quanin (Q), Sitozin (S), həm DNT-nin və həm də RNT-nin tərkibinə daxildir. Timin (T) tək DNT-nin hissəsidir, Urasil (U ) isə yalnız RNT-də olur.

Adenin və Quanin - purin törəmələridir, Sitozin, Urasil və Timin isə - pirimidin törəmələridir. Yalnız DNT-də mövcud olan Timin və yalniz RNT-də aşkar olunan Urasil kimyəvi strukturlarına görə oxşardır. Urasilin timindən fərqi 5-ci karbon atomunda metil qrupunun olmamasıdır.

Azot əsasları - kovalent rabitə vasitəsilə riboza və dezoksiribozanın 1 atomu ilə birləşərək N-glikozidləri yaradirlar ki, bunlarıda nukleozidlər adlandırırlar. Nukleozidlərdə olan şəkərin 5'-hidroksilli qrupuna bir və ya daha çox fosfat qrupları birləşir ki,bunlara nukleotidlər deyilir. Bu birləşmələr nuklein turşuları - DNTRNT molekullarının inşaat bloklarıdır. Yəni, nuklein turşuları DNT və RNT polimer birləşmələrdir, onların monomerləri isə nukleotidlərdir.

Nuklein turşularının molekullarını əmələ gətirdikdən sonra, onların tərkibində olan azot əsasları fermentlərin,habelə ekolji amillərin təsirindən müxtəlif kimyəvi reaksiyalara girə bilirlər. Beləliklə, nuklein turşularında cox vaxt modifikasiya olunmuş azot əsasları var. Bu cür tipik modifikasiyası növü metilləşmədir.

İstinadlar[redaktə]

1.↑ Кнорре Д. Г., Мызина С. Д. Биологическая химия. — 3. — Москва: Высшая школа, 2000. — 479 с. — 7000 экз. — ISBN 5060037207 2.↑ Альбертс Б., Брей Д., Льюис Дж., Рэфф М., Робертс К., Уотсон Дж. Молекулярная биология клетки: в трех томах. — 2. — Москва: Мир, 1994. — Т. 1. — 517 с. — 10 000 экз. — ISBN 5030019855

{{Mənbə. Кнорре Д. Г., Мызина С. Д. Биологическая химия. — 3. — Москва: Высшая школа, 2000. — 479 с. — 7000 экз. — ISBN 5060037207 Марри Р., Греннер Д., Мейес П., Родуэлл В. Биохимия человека: в двух томах. — Москва: Мир, 2004. — Т. 1. — 381 с. — 2000 экз. — ISBN 5030036008 Марри Р., Греннер Д., Мейес П., Родуэлл В. Биохимия человека: в двух томах. — Москва: Мир, 2004. — Т. 2. — 414 с. — 2000 экз. — ISBN 5030036016}}