Bakı xanlığı

Bu məqalə Bakı xanlığı haqqındadır. Digər mənalar üçün Bakı (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın.

Azərbaycan tarixi
Bu məqalələr ölkə seriyasındandır
Ən qədim tarix
Aratta
Lulubi
Kuti
Turukki
Sak çarlığı
Qədim tarix
Manna
Midiya
Atropatena
Qafqaz Albaniyası
Orta əsrlər
Şirvanşahlar dövləti
Sacilər dövləti
Salarilər dövləti
Şəddadilər dövləti
Rəvvadilər dövləti
Böyük Səlcuq İmperiyası
Atabəylər dövləti
Elxanilər dövləti
Cəlayırlar dövləti
Qaraqoyunlular
Ağqoyunlular
Səfəvilər
Əfşarlar
Qacarlar
Azərbaycan xanlıqları
Azərbaycan sultanlıqları
Müasir tarix
Azərbaycan Demokratik Respublikası
Azadıstan
Azərbaycan SSR
Azərbaycan Milli Hökuməti
Azərbaycan Respublikası
Hərəkatlar
Pavlikanlar hərəkatı
Xürrəmilər hərəkatı
Gəncə qiyamı
Azərbaycan portalı

Bakı xanlığı – XVIII əsrdə Azərbaycanın şərq hissəsindəki xanlıqlardan biri.

XVIII əsrdə Azərbaycan ərazisində bir sıra müstəqil xanlıqlar, o cümlədən Bakı xanlığı yaradıldı. Bakı xanlığına Mirzə Məhəmməd xan (1747-1768-ci illər) başçılıq edirdi. Hakimiyyətdə olduğu 20 il ərzində Mirzə Məhəmməd xan ölkənin iqtisadiyyatının bərpası ilə məşğul olur, ticarətin inkişafına şərait yaradırdı. Həm də admiral olan Mirzə Məhəmməd xan mal daşınması və hərbi məqsədlər üçün gəmiqayırma işinə şəxsən rəhbərlik etmişdi. Məlik Məhəmməd xanın ölümündən sonra Bakı taxtına oğlu II Mirzə Məhəmməd xan çıxmışdı. II Mirzə Məhəmməd xan Azərbaycanın məşhur tarixçisi, şairi, maarifçisi Abbasqulu ağa Bakıxanovun atası idi.

Bu dövrdə iqtisadiyyatın bir qədər canlanmasına baxmayaraq, XVIII əsrin axırlarında İran hökmdarı Ağa Məhəmməd şah Qacarın viranedici basqınları Azərbaycana çox böyük ziyan vurmuşdur. 1795-ci ildə Ağa Məhəmməd şah Qacar Bakını ələ keçirdi və qarət etdi, lakin tezlikləonun ordusu Şirvanı tərk etdi.

Xanlıqlar dövründə Bakı xanlığı 39 kənddən ibarət idi və cəmi 500 nəfərlik qoşunu vardı.

Rusiya – İran müharibələri nəticəsində Bakı xanlığı Rusiyaya birləşdirildi. 1813-cü və 1828-ci illərdə Gülüstan və Türkmənçay müqavilələri imzalandı, Azərbaycan Araz çayı boyunca Rusiya ilə İran arasında bölündü. İşğal edilmiş torpaqlar, o cümlədən Bakı rəsmən Rusiyaya təhkim edilmiş oldu.

Bakı xanlarının siyahısı

Bakı xanlarının buncuğu (Azərbaycan Tarix Muzeyi)

1.	Hüseyin bəy Məhəmməd	1718—1723
2.	Qulu bəy Dərgah	1723—1736
3.	I Mirzə Məhəmməd xan	1736—1768
4.	Fətəli xan Quba	1768—1770
5.	Abdulla bəy Şamaxı	1770—1772
6.	Məhəmməd Məlik	1772—1783
7.	II Mirzə Məhəmməd xan	1783—1791
8.	Məhəmməd Qulu xan	1791—1792
9.	Hüseyin Qulu xan ibn Hacı Əli	1792—1806

Həmçinin bax

• Bakı
• Azərbaycan xanlıqları

Xarici keçidlər

• Bakı
• Tarixi binalar ikinci ömrünü yaşayır