Baqrationilər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Baqrationi
ბაგრატიონები
Baqrationebi

Bagrationi dynasty Coat of Arms.png
Ölkə: Flag of Georgia.svg Gürcüstan
Titullar: İberiya kral
Kaxetiya kralı
Tao Klarceti knyazı & kralı
Gürcüstan kralı
Kartli kralı
İmeretiya kralı
Kartli-Kaxetiya kralı
Banisi: Adarnase
Sonuncu hökmdar: XII Georgi
Əsası qoyulan il: 813
Soyun kəsilməsi: davam edir
Milliyyəti: Gürcü
Kiçik
xətlər:
Baqrationi-Muxrani
Baqrationi-Qruzinski
Səlcuq-Baqrationi sülaləsi

Baqrationilər (gürc. ბაგრატიონები) — Gürcüstanın qədim kral nəsli; Gürcüstanın bir çox, Rusiyanın isə bir neçə nəfər görkəmli dövlət və hərbi xadimi bu nəsildən çıxmışdı. Gürcü tarixi mənbələrində Baqrationilərin xronologiyası VI əsrdən hesablanır.[1] Bəzi mənbələrə görə Avropada ən qədim kral nəslidir.[2][3][4][5][6]

Milli mənşəyi[redaktə | əsas redaktə]

Qədim erməni mənbələrinə görə Baqrationilər Hay nəslindəndirlər, qədim gürcü mənbələrində isə Baqrationilər Farnavaz nəslinin davamçıları hesab edilir. Həmçinin, erməni mənbələri ənənəvi olaraq Baqrationilərin soykökünü İran şahı I Artakserksin dövründə - b.e.ə. V əsrdə, Ermənistan satrapı olmuş yəhudi əsir Şambata (Sumbata) bağlayırlar. Amma daha sonrakı erməni-gürcü mənbələrində bir qayda olaraq Baqrationilər Davud peyğəmbərin (Davud padşahın) törəmələləri hesab edilir.

İlkin Baqrationilər[redaktə | əsas redaktə]

Orta əsrlərdə[redaktə | əsas redaktə]

XI-XII əsrlərdə Gürcüstan Baqrationilərin hakimiyyəti altında xeyli gücləndi. Kral IV David (Qurucu David) (1089-1125) Gürcüstanı müstəqilliyini bərpa etdi və bütün gürcü torpaqlarını öz hakimiyyəti altında birləşdirdi. O cümlədən, Tiflisi də ələ keçirərək, oranı Gürcüstanın paytaxtı etdi. Onun nəvəsi III Georginin (1156-1184) hakimiyyəti dövründə isə Gürcüstanın ərazisi şimal və şərqə doğru daha da genişləndi.

III Georginin qızı kraliça Tamara (Böyük Tamara) (1184 - təxm.1210/1213) bütün Yaxın Şərqin ən qüdrətli hökmdarlarından biri oldu.

Нəmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

VikiAnbarda Baqrationilər ilə əlaqəli mediafayllar var.

  1. Sumbat Davitis-Dze, The Life and Tale of the Bagratids (ცხოვრებაჲ და უწყებაჲ ბაგრატონიანთა ჩუენ ქართველთა მეფეთასა), see Suny (1994), p. 349; Rapp (2003), p. 337
  2. The Curious Case of Ms. Orange, E.J. Edwards, p50
  3. Caucasus: The Paradise Lost, Piera Graffer, LoGisma, p85
  4. More moves on an Eastern chequerboard, Sir Harry Luke, p71
  5. Handbook for Travellers in Russia, Poland, and Finland, John Murray, p322
  6. The Chautauquan, Volume 22, Theodore L. Flood, Frank Chapin Bray, 1895, p698