Benjamin Dizraeli

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Benjamin Dizraeli
Benjamin Disraeli
Benjamin Dizraeli
Bayraq
Böyük Britaniyanın 42-ci baş naziri
27 fevral 1868 — 1 dekabr 1868
Monarx: Viktoriya
Sələfi: Uilyam Qlasdton
Xələfi: Uilyam Qlasdton
20 fevral 1874 — 21 aprel 1880
Monarx: VI Georq
II Elizabet
Sələfi: Uilyam Qlasdton
Xələfi: Entoni İden
 
Partiya: Konservatorlar partiyası
Təvəllüdü: 12 dekabr 1804(1804-12-12)
London, Böyük Britaniya
Vəfatı: 19 aprel 1881 (76 yaşında)
London, Böyük Britaniya
 
İmzası: İmzası

Benjamin Dizraeli (d. 21 dekabr 1801 - ö. 19 aprel 1881) — Böyük Britaniyanın 42-ci baş naziri, diplomat.

Həyatı[redaktə]

Benjamin Dizraeli 1801-cü ildə 21 dekabrda yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. Benjamin Dizraelinin atası İsaak Dizraeli yazıçı idi.

1817-ci ilin iyununda Benjamin Dizraeli dinini dəyişir və anqlikan kilsəsinə tabe olur. Dizraeli 1839-cu ildə dul qadınla evlənmişdir. Onun çox güclü yumor hissi var. Həyat yoldaşı-Meri-Enn ondan 12 yaş böyük idi, lakin bu yaş fərqinə baxmayaraq onlar arasında heç bir narazılıq və ya konflikt olmamışdır.[1]

Siyasi fəaliyyəti[redaktə]

1832-ci il İngiltərədə parlament islahatından sonra monarxin parlamentə təsiri azalmağa başladı. Kraliça Viktoriya parlament və hökümət məsələləri ilə çox maraqlanırdı. Kraliça Viktoriyanın Dizraeli ilə münasibətləri 1852-ci ildən başlayaraq inkişaf etməyə başladı. Dizraelinin bəzi baxışları ilə razı olmamasına baxmayaraq kraliça onun icmalar palatasının sədri, həm də maliyyə naziri olmasına razılıq verdi. Dizraelinin vəzifələrindən biri də, icmalar palatasında baş verən müzakirələr barəsində mütəmadi olaraq məruzələr tərtib etmək və kraliçaya göndərmək idi.

Dizraeli 1854-cü ildə İngiltərə səfirliyinin Parisdə ataşesi təyin olundu. 1868-ci ildə Dizraeli nazirlər kabinatinin sədri oldu. Lakin dekabrda liberallar seçkilərdə qalib gəldilər və Dizraeli müxalifətdə qaldı.

1874-cü ildə İcmalar Palatasında mühafizəkarlar əksəriyyət qazandılar və Benjamin Dizraeli baş nazir oldu. Bir il sonra artıq Dizraeli ingilis millətinin liderinə çevrildi.

1876-cı ilin aprelində İngiltərə kraliçası Viktoriya Hindistanın imperatriçası elan edildi. Kraliça minnətdarlıq əlaməti olaraq Dizraeliyə həmin ilin avqustunda lord Bikonsfild və İngiltərənin peri titulları verildi.[2]

Dizraeli İngiltərənin maraqlarını Misirdə, Kiçik Asiyada, Qırmızı dəniz və Fars körfəzi zonasında, Suriyada, Livanda, Mesopotamiyada, Dəclə və Fərat çayları vadisində və Əfqanıstanda görürdü. 1875-ci ilin iyulunda Bosniya və Herseqovinada Osmanlı imperiyasına qarşı üsyan başladı. Dizraeli çoxdan başa düşmüşdü ki, Osmanlı imperiyasının Avropa dövlətləri tərəfindən bölüşdürülməsi qaçılmaz faktdır və bundan maksimal xeyir götürmək lazımdır. O, 1877-ci ildə London protokolunu imzaladı və üç şimal sarayının Türkiyədən Balkanlarda müharibəni qurtarmaq tələbinə qoşuldu.

1880-ci ildə mühafizəkarlar parlament seçkilərində məğlub oldular və Dizraeli müxalifətin lideri mövqeyinə keçdi. 1881-ci ilin yazında o çox ağır xəstələnir və 19 apreldə vəfat edir.

İstinadlar[redaktə]

  1. Benjamin Dizraeli
  2. Benjamin Dizraeli

Həmçinin bax[redaktə]