Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا
|
||||
| Şüar: | ||||
![]() |
||||
| Rəsmi dil | ərəb dili | |||
| Paytaxt | Əbu-Dabi | |||
| Baş nazir | Şeyx Xəlifə bin-Zahid | |||
| Ərazi - Ümumi - % Su |
77.700[1] |
|||
| Əhali - Ümumi - Əhali sıxlığı |
4.104.695[1](2005 s.a.) | |||
| Respublika günü Müstəqillik günü |
1971 |
|||
| Pul vahidi | 1 dirhəm= 100 fils | |||
| Saat qurşağı | ||||
| Internet TLD | .ae | |||
| Telefon kodu | +971 | |||
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (Al-Imārāt al-‘Arabīyah al-Muttahidah), bir dövlət.
Mündəricat |
[redaktə / تحریر] Adın etimologiyası
Birlesmis ereb emirligi dagidir ey....
[redaktə / تحریر] Tarix
Birləşmiş Ərəb Əmirliyi (BƏƏ) tərkibinə yeddi əmirlik daxil olan federasiyadır. Federasiya 1971-ci ildə Böyük Britaniya dan müstəqillik əldə etdikdən sonra, Oman Müqaviləsi ölkələri tərəfindən yaradılıb. Əmirlik ölkələrinin hər biri – Əbu–Dabi, Dubay, Əcman, Əl-Fucayra, Ras-əl-Hayma, Şarca və Ümm-əl-Kayvayn – müəyyən mənada müstəqildirlər. Ölkəni vahid Ali Şura idarə edir. Yeddi əmir bu ali qanunverici orqanın üzvləridir. Onlar kabinetin üzvlərini və baş naziri təyin edirlər. [2]
[redaktə / تحریر] Coğrafiya
[redaktə / تحریر] Hökumət
Prezident, Əbu-Dabinin hakimi şeyx Xəlifə bin-Zahid Şeyx Xəlifə atası Şeyx Zahid bin–Sultan əl-Nahyanın vəfatından dərhal sonra, BƏƏ-də Federal Şurada prezident postuna təyin olundu. 86 yaşlı başçı bu vaxta qədər uzun müddət xəstə idi və 2004-cü ilin noyabr ayında vəfat etdi. 1969-cu ildən Əbu-Dabinin şahzadəsi olan Şeyx Xəlifə qərb islahatçısı kimi reputasiyaya malikdir. Tez-tez “millətin atası” adlandırılan Şeyx Zahid hələ 1966-cı ildə Əbu–Dabinin hakimi vəzifəsində öz qardaşını əvəz etmişdi. Güclü lider və federasiya ideyası tərəfdarı olduğuna görə məhz o, 1971-ci ildə BƏƏ-nin birinci prezidenti seçilmişdi. O vaxtdan hər beş il onu prezident postuna yenidən seçiblər. Şeyx Zahid ölkənin siyasi həyatına dini dözümlülük və əsasən də qadınlar üçün hüquq bərabərliyi kimi anlayışlar gətirmişdi. Bu isə BƏƏ-də əhəmiyyətli dərəcədə stabilliyin yaranmasına gətirib çıxardı.
- Vitse–prezident, baş nazir, Dubayın hakimi: şeyx Məhəmməd bin-Rəşid əl-Məktum
- Əcmanın hakimi: şeyx Humaid bin–Rəşid əl–Nuaimi
- Əl-Fucayrının hakimi: şeyx Hamad bin Muhamməd bin–Hamad əl – Şərqi
- Ras-əl-Haymanın hakimi: şeyx Sakr bin–Muhamməd əl-Qasimi
- Şarcanın hakimi: şeyx Sultan bin–Muhəmməd əl–Qasimi
- Ümm-əl-Kayvaynanın hakimi: şeyx Rəşid bin–Əhməd əl Mualla
[redaktə / تحریر] Siyasət
[redaktə / تحریر] İnzibati ərazilər
[redaktə / تحریر] Xarici əlaqələr
[redaktə / تحریر] Silahlı qüvvələr
[redaktə / تحریر] İqtisadiyyat
50-ci illərə qədər BƏƏ-də neft yataqları kəşf olunanadək iqtisadiyyatda əsas sahələr hələ o vaxt tənəzzülə uğrayan balıqçılıq və mirvari hasilatı idi. Amma 1962-ci ildən əmirliklərdən ilk olaraq Əbu-Dabi neft ixrac etməyə başlayanda ölkə və onun iqtisadiyyatı tanınmayacaq dərəcədə dəyişildi. Birləşmiş Ərəb Əmirliyi yaradıldığı gündən onun prezidenti, Əbu-Dabinin mərhum hakimi şeyx Zahid neft sənayesi potensialını tez dərk etdi və neft ixracından gələn gəliri səhiyyəyə, təhsilə və milli infrastrukturun inkişafına yatıraraq, bütün əmirliklərin inkişafını təmin etdi. Neft sənayesinin inkişafı xarici işçi qüvvəsinin axınına səbəb oldu, indi onlar ölkə əhalisinin, təqribən, 1/4 hissəsini təşkil edirlər. Biznes və turizmin inkişafı əmirlikdə tikinti bumunun inkişafına səbəb oldu. Milyardlarla dollar bu cür layihələrə yatırılır, belə şəhərlərin simvolu Əbu-Dabi və kosmopolit Dubaydakı kimi möhtəşəm mehmanxanalar və göydələnlərdir. BƏƏ - Fars körfəzi ölkələri içərisində digər mədəniyyət və inanclara qarşı dözüm nümayiş etdirən ən liberal ölkədir. Bununla yanaşı, BƏƏ bu regionda ümumiyyətlə seçkili hakimiyyət orqanı olmayan yeganə dövlətdir. [3]
[redaktə / تحریر] Daşınma və kommunikasiyalar
[redaktə / تحریر] Demoqrafiya
[redaktə / تحریر] Dil
[redaktə / تحریر] Din
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (Əbu-Dabi, Dubay, Şarca, Acman, Umm–əl-Kayvayn, Əl-Fucara, Ras-əl-Xayma) əhalisinin əksəriyyəti (89%) müsəlmanlardır. Müsəlmanların 2/3 hissəsi vahhabiliyə yaxın olan sünnülüyün hənbəli məzhəbinə etiqad edir. Eyni zamanda sünnü-malikilər və çox az sayda sünnü-şafiilər yaşayırlar. BƏƏ-də şiələrə (əhalinin 1/5-i; onlar İrandan, Pakistandan və Hindistandan gələnlərdir) də rast gəlinir. Şərqdə və cənubda ibaditlər (40 min nəfərə yaxın) yaşayır. Bununla yanaşı xristianlar (əhalinin 6%-i, əsasən ingilislər və amerikanlar) və induslar da müsəlmanlarla yanaşı yaşayırlar.
[redaktə / تحریر] Mədəniyyət
[redaktə / تحریر] Elm
[redaktə / تحریر] Şəkillər
[redaktə / تحریر] Həmçinin bax
[redaktə / تحریر] İstinadlar
[redaktə / تحریر] Mənbə
[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər
|
|
|
|---|---|
| Üzv Ölkələr |
Albaniya · Azərbaycan · Banqladeş · Benin · Bəhreyn · Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri · Bruney · Burkina Faso · Cibuti · Çad · Əfqanıstan · Əlcəzair · Fələstin · Fil Dişi Sahili · İndoneziya · İordaniya · İraq · İran · Kamerun · Komor · Küveyt · Livan · Liviya · Malayziya · Maldiv Adaları · Mali · Mavritaniya · Mərakeş · Misir · Mozambik · Niger · Nigeriya · Oman · Qabon · Qambiya · Qayana · Qazaxıstan · Qətər · Qırğızısıtan · Qvineya Bisau · Qvineya · Özbəkistan · Pakistan · Seneqal · Səudiyyə Ərəbistanı · Somali · Sudan · Surinam · Suriya · Syerra Leone · Tacikistan · Toqo · Tunis · Türkiyə · Türkmənistan · Uqanda · Yəmən |
| Müşahidəçi Ölkələr | Bosniya və Hersoqovina · Mərkəzi Afrika · Rusiya Federasiyası · Şimali Kipr Türk Respublikası · Tailand |
| Müşahidəçi Təşkilatlar | Afrika Birliyi · Birləşmiş Millətlər · Ərəb Birliyi · ECO · Bitərəf Dövlətlər Hərəkatı |
|
|
|---|
| Əlcəzair • Anqola • Ekvador • İran • İraq • Küveyt • Liviya • Nigeriya • Qətər • Səudiyyə Ərəbistanı • Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri • Venesuela |
