Birləşmiş Millətlər Təşkilatı

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Birləşmiş Millətlər

Birləşmiş Millətlər ya da BM (İngilis dili: United Nations, UN), 1945-ci ildə qurulmuş təşkilat. Hal-hazırda 192 ölkə Birləşmiş Millətlər Təşkilatın üzvüdür^[1]. Müstəqil dövlətlərdən yalnız Vatikan BMT-nin üzvü deyil.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı İkinci dünya müharibəsindən sonra, beynəlxalq sülhün təhlükəsizliyin qorunub saxlanılması, millətlər arasında dostluq əlaqələrinin inkişafı və sosial tərəqiyyə yardım, insan həyatının və hüquqlarının müdafiəsi səviyyəsinin yüksəldilməsi məqsədilə yaradılmışdır.

Üzv-ölkələr öz aralarında BMT-nin Nizamnaməsinin - onların dünya birliyinin üzvləri kimi hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirən beynəlxalq müqavilənin prinsipləri ilə əlaqələnirlər.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı "ailəsi" aşağıdakı qurumlardan ibarətdir:

Altı əsas orqandan ibarət olan BMT-nin özü:Baş Məclis, Təhlükəsizlik Şurası, İqtisadi və Sosial Şura, Hamilik Şurası, Beynəlxalq Məhkəmə və Katiblik. Onların Haaqada (Niderland) yerləşən Məhkəmədən başqa hamısı Nyu-Yorkda, BMT-nin Mərkəzi idarələrində yerləşirlər.
BMT-nin Uşaq Fondu (YUNİSEF), BMT-nin İnkişaf Proqramı (BMTİP) və BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı İdarəsi kimi, inkişaf, humanitar yardım göstərilməsi və insan hüquqlarının müdafiəsi sahələrində fəaliyyətlərini həyata keçirən BMT proqram və fondları.

Birləşmiş Millətlər üzvləri

BMT-nin ixtisasiaşdırılmış agentlikləri

Beynəlxalq Əmək Təşkilatı (BƏT)
BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO)
Birləşmiş Millətlərin Təhsil, Elm və Mədəniyyət məsələləri üzrə Təşkilatı (YUNESKO)
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST)
Dünya Bankı (DB)
Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF)
Beynəlxaiq Mülki Aviasiya Təşkilatı (ICAO)
Ümumdünya Poçt İttifaqı (ÜPİ)
Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı (BTİ)
Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı (WMO)
Beynəlxaq Dəniz Təşkilatı (IMO)
Beynəlxalq intellektual Mülkiyyət Təşkilatı (WIPO)
Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu (IFAD)
Sənaye inkişafı üzrə Birləşmiş Millətlərin Təşkilatı (YUNİDO)
Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik (MAQATE; (BMT-nin himayəsi altında muxtar idarə)