Bismillah (film, 1925)
Vikipediya, açıq ensiklopediya
| BİSMİLLAH | ||
|---|---|---|
.JPG) |
||
| Ssenari müəllifi: | Pavel Blyaxin | |
| Rejissor: | Abbas Mirzə Şərifzadə | |
| Operator: | Arkadi Yalovoy | |
| Rəssam: | K. Yevseyev, A. Plaksin | |
| Montaj edən: | Abbas Mirzə Şərifzadə | |
| Rollarda: | Mirzəağa Əliyev-Molla Mirzə Əbdürrəhim
K. Vyaznova-Zeynəb Mustafa Mərdanov-Muzdur Qulu T. Vişnevskaya-Hökümə İbrahim Azəri-Cəfər |
|
| Janr: | Dram | |
| İlk baxış tarixi: | 17 Noyabr, 1925, Bakı | |
| Dil: | Səssiz(titrlər ruscadır) | |
| Ölkə: |  Azərbaycan |
|
| İstehsalçı qurum: | Azdövlətkinosənaye | |
| Filmin növü: | Tammetrajlı Bədii Film | |
| Rəng: | Ağ-Qara | |
| Vaxt: | 57 dəq. | |
| Film çəkilən yerlər: | Bakı | |
| Texniki məlumatlar: | 6 hissə
1593 metr 35 mm |
|
|
||
Mündəricat |
[redaktə] Məzmun
- Film din mövzusunu, din xadimlərinin həyat tərzini ateist mövqedən işıqlandırmışdır.
- Dini fanatizm əleyhinə təşviqat-təbliğat məqsədilə çəkilmiş film yalançı mollaların törətdikləri cinayətlərdən, dilsiz və yoxsul kəndlilərin başına gətirilən oyunlardan, öz xeyri üçün fırıldaqçı mollalara tərəfdar çıxan yerli bəylərin əməllərindən bəhs edir.Burada Azərbaycan qadınının köhnə adət-ənənələrə qarşı fəal etirazı da öz əksini tapmışdır.
[redaktə] Film haqqında
-
- Film Azərbaycanın ilk milli kinorejissoru Abbas Mirzə Şərifzadənin rejissor kimi bədii kinoda ilk işidir.
- Film aktrisa Sona Hacıyevanın kinoda ilk işidir.
- Filmin rejissoru Abbas Mirzə Şərifzadə "xalq düşməni" elan olunduqdan sonra onun adı lentdən vəhşicəsinə cırılıb götürülmşdür.
- Filmdə məhərrəmlik görüntüləri xronikal kadrlardır, yəni Aşura günündə Bakıda çəkilib. Aktyor Mustafa Mərdanov isə özlərini döyənlərin arasına qatılmış və kinonun o səhnəsi beləcə quraşdırılmışdır.
- Filmin adı "şaxsey-vaxsey" olmalı imiş. Buna uyğun olaraq şaxsey-vaxsey səhnələri dolğun çəkilib. Əvvəldən çəkiliş üçün aparatlar hazırlanıb. Sonradan mollalar bu çəkilən lentləri alıb məhv etmək istəyiblər. Amma çəkiliş qrupu mollaları inandırıb ki, işıq lentləri xarab eləyib, heç nə alınmayıb. Əslində isə səhnələr gözəl çıxmışdı.
- Baş Kinolaşdırma İdarəsi (Moskva) filmi yüksək qiymətləndirərək sovetlər ekranına layiq görür.
- Filmi yenicə təhvil verilən vaxt zamanının məşhur alman rejissoru Maks Bruxmüller heyətlə İrandan Almaniyaya qayıdarkən Bakıdan keçir. Bakıda "Bismillah"ı izləyən heyət filmdən çox razı qalır (xüsusilə toy və məhərrəmlik səhnələri). Maks Bruxmüller Berlinə qayıdandan sonra DEFA şirkətinə filmin alınmasını təklif edəcəyini deyibmiş. Amma sonrası haqqında məlumat yoxdur ("Bismillah – A.M.Şərifzadənin rejissor debütü", Ekspress qəzeti, 23.06.2006, səh 18, Ulduzə Qaraqızı).
[redaktə] Filmin heyəti
[redaktə] Filmin üzərində işləyənlər
- Ssenari müəllifi : Pavel Blyaxin
- Quruluşçu rejissor : Abbas Mirzə Şərifzadə
- Quruluşçu operator : Arkadi Yalovoy
- Quruluşçu rəssam : K. Yevseyev, A. Plaksin
- Montaj edən : Abbas Mirzə Şərifzadə
- İkinci Rejissor : Arkadi Yalovoy
- Rejissor assistenti : Ağarza Quliyev
- Rejissor Köməkçisi : Məmməd Əlili
[redaktə] Rollarda
- Mirzəağa Əliyev-Molla Mirzə Əbdürrəhim
- K. Vyaznova-Zeynəb
- Mustafa Mərdanov-Muzdur Qulu
- T. Vişnevskaya-Hökümə
- İbrahim Azəri-Cəfər
- Mirseyfəddin Kirmanşahlı-Bəy
- Kazım Ziya-Molla Rövzəxan
- Möhsün Sənani-Qoçu
- Aydın Cabbarlı-Qulunun oğlu
- Hacıməmməd Qafqazlı-Cəfərin dostu
- Mirmahmud Kazımovski
- Sona Hacıyeva
- İsmayıl Hidayətzadə
- Sidqi Ruhulla
- Qasım Zeynalov-Kəndli
- A. A. Qlinski-Təzə bəy
[redaktə] Sitatlar
- VO İMYA BOQA İ MİLOSERDNOQO MİLOSTİVOQO...
- Molla Mirza Abdurraqim sçitalsya v selenii mudrım i blaqoçestivım çelovekom.
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Svyataya voda istselit tvoy neduq.
- Drujno jili v semye starika Yusufa
- No çto eto za jizn, koqda v dome ne slışno bezzabotnoqo detskoqo smexa.
- İ sın Yusufa, Kuli molil Allaxa darovat emu rebenka.
- Temnıy derevenskiy lyud şşel k molle za pomoşşyu i vraçevaniem
- Sestra Kuli, Zeynab, otdannaya v dom mollı na vospitanie, uvidela svoix rodiçey...
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Uje dva qoda jenat, a detey vse net... Pomoqi, svyatoy otets!
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : U tebya budet rebenok. No v den Maqerrama tı doljen prinesti v jertvu svyatomu İmamu Quseynu tvoyu krov i tvoeqo luçşeqo barana. A jenu prişleş ko mne zavtra
- S trevoqoy ojidali v dome Yusufa blaquyu vest
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : U menya budet sın. Molla obeşşal sotvorit molitvu!
- V Baku... Brat Kuli Djafar rabotal na neftyanıx promıslax.
- Tovarişşi, raboçie i krestyane Azerbaydjana! Zastal ças rasplatı. Sverqayte iqo kapitalistov, pomeşşikov, xanov i bekov. Qotovte orujie!
- ...partiynım poruçeniem v rodnoe selenie
- Na sleduyuşşiy den.
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Lojis, ya sotvoryu nad toboy molitvu i ti budeş materyu.
- Çerez neskolko dney v selenye pribıl bek
- Kəndli : Bek edet.
- Bek, çlen musavatskoqo parlamenta (Kirmanşaxlı)
- Veçerom
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : V selenii nespokoyno, qospodin! Otkrıto o zemle poqovarivayut...
- Bəy (M. S. Kirmanşahlı) : Sledit za vsemi podozritelnımi!.. Vılovit vsex qlavarey! Mı im pokajem "zemlyu"!
- Qadın : Boqatıy kommersant Qafiz svataet tvoyu doc Zeynab! Kalım daet boqatıy!.. Mujçina vidnıy, krasivıy, v samom soku!.. Kakaya çest, Yusuf. Tı porodnişsya s samim Qafizom!
- Rodnıe mesta
- Hökümə (T. Vişnevskaya) : Ya prişla tebya poradovat, Zeynab. Tebya seqodnya prosvatali za boqaça!
- Zeynəb (K. Vyaznova) : O, ya poqibla, Ekime
- Hökümə (T. Vişnevskaya) : Çto s toboy. Tı lyubiş druqoqo ?
- Zeynəb (K. Vyaznova) : Ne spraşivay, Ekime!.. Molla.. Net, tebe boyus skazat!..
- Djafar sobral predovuyu molodej sela
- Kəndli : Mı ne doljnı jdat poka beki zaduşat nas!
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Molla qovorit, çto buntovat protiv svoix qospod-veliky qrex. Eto napisano v Korane
- Cəfər (İbrahim Azəri) : Tvoy Molla naemnik beka!
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Molla svyatoy çelovek. On vseqda stoit za bednıx!
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Pomni, esli rasskajeş jenixu, proklyanu tebya na veki!
- Kajduyu nedelyu molla zabotlivo omolajival borodu.
- "Sopodvijnik" Abduraqima, molla Rezaxan, iz Persii.
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Skaji, svyatoy otets, pravda, çto bednıe ne doljnı vosstavat protiv qospod. Ved tı qovoril, çto i Koran sçitaet eto bolşim qrexom?!
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Eto xoroşo çto tı prişel ko mne povedat svoi somneniya, no, skaji, otkuda oni u tebya?
- İ "svyatoy" umelo vıpıtal u doverçivoqo Kuli imena tex, kto uçastvoval v sxodke
- S trevoqqoy v duşe Zeynab qotovilas k svadbe
- Nastupil den svadbı
- Jenix
- Svadebnoe veselye bılo v polnom razqare
- Svadebnıy şut
- JENİX
- No molla "donosil" ne tolko Allaxu o delax svoix odnoselçan, on donosil o nix i beku...
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Spisok kramolnikov
- Bəy (M. S. Kirmanşahlı) : Arestovat vsex! Nemedlenno!.... Eto vam za usluqi ne meçet!
- Nastupil ças, kotoroqo tak boyalas Zeynab.
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Beqi, Djafar, bek uznal o tvoem priezde!
- Cəfər (İbrahim Azəri) : Vidiş, çto nadelal, Kuli! Tvoy Molla nas vıdal!
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Molla zdes ne pri çem. On svyatoy çelovek i bednyakov ne dast v obidu!!.
- Po obıçayu predkov
- Zeynəb (K. Vyaznova) : Qospodin poşşadi! Ya opozorena.
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Tı bejiş ot muja v braçnuyu noç! Tı pozoriş naş dom!
- İ oskorblennaya devuşka, qonimaya zloboy nenavistyu fanatikov, bejala kuda qlaza qlyadyat.
- Askerı musvatistov zaxvatili bezzaşşitnuyu Zeynab
- İ vpervıe krepko zadumalsya Kuli. Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Neujeli eto on, svyatoy otets nas vıdal?.. Net, etoqo ne mojet bıt. Ya emu veril i budu verit kak boqu!
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Etoqo duraçka Kuli nado vıpustit. Mı priobretem eqo raspolojenie i vıvedaem u neqo vse, çto nam nujno.
- Çerez ças
- Qoçu (Möhsün Sənani) : Tı svoboden!
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Ya uznal, çto tı arestovan dobilsya u beka tvoeqo osvobojdeniya... Na vas dones odin krestyanin, priyatel tvoeqo brata Djafara.
- Hökümə (T. Vişnevskaya) : Kuli, kakoe sçastye, çto tebya vıpustili!.. Tı znaeş, ya çuvstvuyu, çto u menya budet sın...
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Eto vam, svyatoy otets, za vaşi molitvı i dobrıe dela! Moya jena uje v polojenii...
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Esli zaxoçeş vtoroqo rebenka, ya opyat soverşu nad ney molitvu.
- Tselıy qod rabotala Zeynab, kak raba na dalnix plantatsiyax.
- İ jizn Kuli i Ekime ozarila pervaya detskaya ulıbka.
- Hökümə (T. Vişnevskaya) : Vılitıy molla.
- Nastali dni velikoqo prazdnika maqerama.
- Priverjentsı musulmanskoy sektı "şiitov" soverşali jestokiy ritual v çest
- İmama Quseyna.
- "Zandjirçi"
- V znak posvyaşşeniya proroku Quseynu rebenka Kuli podverqli izuverskomu obryadu
- Mestnıe boqatei podnosili fanatikam aromatnıy "şerbet"
- Kuli, v blaqodarnost za poslannoqo boqom rebenka, reşil uçastvovat v samom straşnom obryade şiitov.
- Camaat : Xa-ax Quseyn!.. Va-ax Quseyn!!.
- Eşe ne uspeli zvuçat isstuplennıe vopli maqerama, kak druzya-priyateli uje delili vıruçku.
- Rebenok zabolel
- Na krovnıe denqi veruyuşşix...
- V taynıy priton
- Hökümə (T. Vişnevskaya) : Umer!!
- Odurmanivayutsya keryakom (opiumom) s opasnostyu dlya jizni.
- Pod utrom
- Oplakivayut doroquyu poteryu
- Vpervıe pokolebalas naivnaya vera Kuli
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : Tı menya obmanul! Tı prikazal mne porezat qolovu sınu! Tı izuveçil eqo! İZ-ZA TEBYA ON UMER !!
- Molla Mirzə Əbdürrəhim (Mirzəağa Əliyev) : Molçi nesçastnıy!.. Boq dal tebe rebenka, boq i vzyal eqo... Eşe odno neçestivoe slovo i ya tebya proklyanu! Toqda tı naveki budeş lişen potomstva !
- Posle dolqix skitaniy Zeynab dobralas do Baku.
- Vlast musavata dovela raboçix do otçayaniya
- Cəfərin Dostu (Hacıməmməd Qafqazlı): Tovarişşi, brosayte rabotu!.. Vse na mitinq!
- Fəhlələr: NA MİTİNQ!
- Cəfər (İbrahim Azəri): Doloy musavat!.. Raboçie i krestyane Azerbaydjana qotovı k vıstupleniyu!
- Poxoroniv rebenka, Kuli reşil otpravitsya v qorod na zarabotki.
- Zeynəb (K. Vyaznova) : Djafar!!. Djafar!.. brat!..
- Vlast Sovetov pobedila v Baku
- Na kvartiru k Djafaru
- Muzdur Qulu : Vot, qde tı pryatalas?!
- Zeynəb (K. Vyaznova) : Brat, Vısluşay! Ya ne vinovna. Menya obmanul Molla !.. Menya, naivnuyu, neznavşuyu jizni devoçku on soblaznil i opozoril! Ya bıla vıbroşşena iz semyi i iz rodnoqo sela!
- Muzdur Qulu (Mustafa Mərdanov) : İ moeqo rebenka on poqubil!.. On.. A ya-to sçital eqo svyatım!.. Qde je boq, qde pravda? Tak budte-je vı proklyatı slujiteli boqa, obmanıvayuşşie nas bednyakov!
- Vpervıe Zeynab poçuvstvovala sebya çelovekom
- Zeynəb (K. Vyaznova) : Tovarişşi, seqodnya veçerom v partiynom klube sostoitsya sud nad molloy. Prixodite vse!
- Na druqoy den
- Məhkəmənin Sədri : Obşşestvennım obvinitelem, ot imeni vsex qnetennıx tyurçanok vıstupit Zeynab
- Zeynəb (K. Vyaznova) : Mı verili emu, kak svyatomu, a on vtayne ot naroda razvratniçal, pyanstvoval, nasiloval temnıx sester naşix... Mı trebuem samoy jestokoy nakazaniy.
- Sud İdet
- Məhkəmənin Sədri : İmenem raboçe-krestyanskoy sovetskoy sotsialistiçeskoy respubliki... na 10 let lişeniya svobodı!
[redaktə] Həmçinin bax
 |
Azərbaycan kino sənəti portalı |
|---|
[redaktə] Xarici keçid
[redaktə] Video
[redaktə] İzlə
YouTube
