Qonur ayı
| Qonur ayı | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Elmi təsnifat | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Latınca adı | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Ursus arctos Linnaeus, 1758 | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Areal | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Mühafizə statusu | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
Qonur ayı (lat. Ursus arctos) - ayı cinsinə aid məməli heyvan növü.
[redaktə] Ümumi məlumat
Ayı yırtıcı məməli heyvanıdır, ölçüləriylə, rəngləməliylə və yaşadığı mühitlə biri birindən fərqlənən 7 yarımnövdən ibarətdir. Bədənin uzunluğu 1,7-2,2 m, çəkisi 100-340 kilo. Boz ayı uzunsov sifətli, balaca gözlü və balaca quyruqlu heyvandır. Tükü qalın, boz rəngindədir. Köpək dişləri möhkəm, azı dişlərinin tacı enli və yastıdır. Bu yeməyin qarışıq olmasıyla əlaqədardır. Burunu yaxşı inkişaf etmiş iybilmə selikli qişaya malikdir. Pəncələri iri, möhkəm, beş barmaqlı, caynaqları möhkəm, bükülmüş şəkildədir. Başqa yırtıcı məməlilərdən fərqli olaraq, ayılarda mimika demək olara ki, yoxdur. Meşə heyvanı olan, boz ayıya, Zaqavqaziyanın cənubi rayonlardaki dağlı meşə ərazilərdə rast gəlmək olar.
[redaktə] Həyat tərzi
Boz ayılar bütün gün ərzində fəaldır. Qışda onlar 195 gün müddətli səthi qış yuxusuna gedirlər. Ayılar çalalarda, mağaralarda yüva qururlar. Boz ayının qış vaxtlarında dincəlməsini qış yuxusu adlandırmaq olmaz, çünki onun bədənin hərarəti normal qalır, və o, təhlükə hiss edəndə yuvasından o dəqiqə çıxa bilər. Yuva qurmayan ayılır veyl olur. Veyl heyvanların olması yaşayış şəraitlərin pisəşməsi haqqında xəbər verir. Bu ayılar insan üçün çox təhlükəlidir. Qeydə alınıb ki, veyl ayıların içərisində nə dişi, nə də bala ayılar var. Arealın cənub hissələrində ayı bütün il boyu fəaldır Ayılar çox yaxşı üzürlər, dayaz yerlərdə onlar hətta balıq tuturlar. Ayılar ağaca dırmaşıb, arıların yuvalarını dağıdırlar. Adətən tək həyat tərzi sürürlər. Hər şeyi yeyirlər. Meyvə gilələrindən, baldan, həşaratlardan əlavə, ayılar cəmdək də yeyirlər. Cütləşdirmə may ayından iyunadək olur. İki ildə bir dəfə balalıyır. Hamiləlik dövrü 7-8 ay çəkir. Bala ayılar qışda doğulur. Doğulan ayıların uzunluğu 20-25 sm , bir aydan sonra gözləri açılır. İki yaşa çatanda, onlar artıq özbaşına qidalanırlar, ilk iki qışda ailəvi qış yuxusuna gedirlər. 45 il yaşayırlar. Axır zaman Azərbaycanda ayılar qeyri qanun yollarla təbiətdən götürülüb, pis şəraitdə restoranlarda saxlanılır. [1]
[redaktə] Mənbə