Dəclə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Dəclə
türk. Dicle, ərəb. دجلة‎‎‎‎
Dəclə çayı, Bağdad
Dəclə çayı, Bağdad
Keçdiyi ərazilər Flag of Turkey.svg Türkiyə
Flag of Syria.svg Suriya
Flag of Iraq.svg İraq
Mənbəyi Xəzər gölü, Türkiyə
Mənsəbi Şəttül-Ərəb çayı
Uzunluğu 1 900 km
Hövzə sahəsi 375 000 km²
Mənbə yüksəkliyi 1 150 m
Su sərfi 1 825 m³/san
Dəclə və Fərat çaylarının hövzəsi
Dəclə və Fərat çaylarının hövzəsi

Dəclə (türk. Dicle, ərəb. دجلة‎‎‎‎ - Dijla) — Asiyada çay, uzunluğu 1900 km. Başlanğıcını Türkiyədə yerləşən Xəzər gölündən götürür və İraqın Bəsrə şəhəri yaxınlığında Fəratla qovuşaraq, Şəttül-Ərəb çayını əmələ gətirir. Türkiyə, Suriyaİraq ərazisindən keçir.

Çayın 1 418 km-lik hissəsi İraq ərazisindən, təxminən 400 km-i Türkiyə ərazisindən, cəmi 44 km-i isə Suriyadan keçir. Ən böyük qolları Böyük və Kiçik Zəb, Diyalə, Kərhə və Əl-Üzəym çaylarıdır.

Qısamüddətli qış zamanı burada leysan yağışlar yağır, torpaq keçilməz palçığa çevrilir. Yazda dağlarda qar əridikdən sonra çay daşaraq geniş sahələri basır və bataqlıq yaranır. Çayların lili ilə gübrələnmiş torpaq suvarıldıqda son dərəcə münbit olur.

Dəclə üzərindəki tarixi Hasankeyf (Türkiyə) körpüsünün qalıntıları və yeni körpü