Dərviş
Dərviş (farsca qapı-qapı gəzən adam mənasındadır). İslam ölkələrinin çoxunda bu söz "təriqət mənsubu" mənasındadır. Lakin farsca və qədim türk dillərində "sədəqə toplayan" kimi dar mənada işlədilir. Ərəbcə bunun müqabili "fağır" sözüdür.
Dərvişlər bir qrup təriqətlərə bölünürlər. Məsələn Nemətullahi, Hurufi, Əhli-həqq dərvişləri vardı.
[redaktə] Dərviş əhvalatları
Dərviş və zərif
Bir zərif bir dərvişin evinə qonaq gəldi. O dərviş damının üstünə çox nazik ağaclar döşəmişdi. Hər saatda ağaclar üstə olan torpağın gücündən səs eləyirdi. Zərif dedi ki, ey dərviş, məni bir özgə evə apar. Qorxuram ki, bu ev uça. Dərviş dedi ki, qorxma, bu səda ki dirəklərdən gəlir "külli şeyün səbbəhə bihəmdihi"1 mövcidi ilə allah-taalaya zikr eləyirlər. Zərif dedi ki, qorxuram ki, zikrdən sonra səcdə eləyələr.
|
|
||
|---|---|---|
| Təriqətləri |
Hürufilik • Mövləvilik • Nəqşibəndilik • Sührəvərdilik • Səfəvilik • Xəlvətilik • Zahidilik • Əbhərilik • Əxilik • Rövşənilik • Şəhabilik • Gülşənilik • İşraqilik |
 |
| Tanınmış Sufilər |
Cüneyd Bağdadi • Mövlana Cəlaləddin Rumi • Həllac Mənsur • Hizir • Baba Kuhi Bakuvi • Cahanşah Həqiqi • Dədə Ömər Rövşəni • Fəzlullah Nəimi • Həbib Qaramani • Mahmud Urməvi • Mahmud Şəbüstəri • Mirzə Şəfi Vazeh • Mühyiddin İbn əl-Ərəbi • Məhsəti Gəncəvi • Nemətulla Vəli • Nemətullah Naxçıvani • Pir Məhəmməd Ərzincani • Qazi Bürhanəddin • Qütbəddin Əbhəri • Seyid Yəhya Bakuvi • Sədrəddin Xiyavi • Yusif Müsküri • Ömər Xəlvəti • İbrahim Gilani • Şeyx Səfiəddin Ərdəbili • Şeyx Zahid Gilani • Şeyx İbrahim Gülşəni • Şeyx Şəhabəddin Mahmud Əhəri • Şihabəddin Ömər Sührəvərdi • Şükrullah Xəlvəti • Şəhabəddin Yəhya Sührəvərdi • Şəms Təbrizi • Əlaəddin Əli • Əxi Evrən • Əxi Məhəmməd Xəlvəti • Əxi Əmrə |
|
| Sufi terminalogiyası | ||
