Elektron volt

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yuxarı kvark, onun kütləsi, yükü və spini

elektron volt (eV) hissəciklər fizikasında istifadə olunan enerji vahididir.
Hissəciklər fizikasında kütlə də elektron volt vasitəsilə ifadə olunur.[1] Vahid 1912-ci ildə təklif edilmişdir, [2]
1930-cu ildən istifadə olunur.[3]

Fizikada, kimyadasəhiyyədə istifadə olunur.

eV enerji vahidi kimi[redaktə]

Elektron x volt potensiala malik yerdən (x+1) volt potensiala malik yerə hərəkət etdikdə (və ya sürətləndikdə) elektronun qazandığı
potensial enerji 1 elektron volt olur.[3]

1 elektron volt= 1.602 176 565(35) × 10-19 coul[4]

Vahid çox kiçik olduğundan onun daha yüksək dərəcələrindən istifadə edilir:

  • keV — (kilo yunan khilioi — min) — 103 elektron volt
  • MeV — (meqa yunan megas — böyük) — 106 elektron volt
  • GeV — (giqa yunan gigas — giqant) — 109 elektron volt
  • TeV — (tera yunan teras — monstr) — 1012 elektron volt

eV/c2 kütlə vahidi kimi[redaktə]

Elektron volt vahidi enerji ilə yanaşı kütlə üçün də işlənir. Bu A. Eynşteynin (A. Einstein) E =mc2 formulundan alınır.
Bu formulaya görə enerji kütlə ilə işıq sürəti kvadratının hasilinə bərabərdir.

E=m/c^{2}

Buradan

m=E/c^{2}

Beləliklə 1 eV/c2 = 1.782 661 845(39) × 10-36 kg

Məsələn, protonun kütləsi 938.272 046(21) MeV/c2 və ya 1.672 621 777(74)×10-27 kg[4]

Bəzən fizikaya aid ədəbiyyatda kütləni elektron volt ilə ifadə edəndə vahidin c2 hissəsi nəzərə alınmır.
Belə ki, protonun kütləsi 938.272 046(21) MeV kimi də yazıla bilir.[2]

Həmçinin bax[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. "electron volt". Encyclopædia Britannica. 2013. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/183714/electron-volt. İstifadə tarixi: 2013-03-15. 
  2. 2,0 2,1 J. Gribbin (1999). Q is for Quantum: An Encyclopedia of Particle Physics. The Free Press. ISBN 0-684-85578-X.
  3. 3,0 3,1 "electron volt". Merriam-Webster. 2013. http://www.merriam-webster.com/dictionary/electron%20volt. İstifadə tarixi: 2013-03-18. 
  4. 4,0 4,1 "PHYSICAL CONSTANTS". Particle Data Group. https://pdg.web.cern.ch/pdg/2012/reviews/rpp2012-rev-phys-constants.pdf. İstifadə tarixi: 2013-03-18. 

Xarici keçidlər[redaktə]